Vinland Haritası

1960'larda Yale Üniversitesi'ne bağışlanan haritanın parşömeninin 1434, mürekkebinin ise ortaçağa ait olduğu belirtildi. Haritanın 1492 yılında Amerika'ya ayak basan Kolomb'a ilham verdiği iddia ediliyor.


vinland Haritası'yla ilgili son analizlere göre, neredeyse 40 yıldan bu yana bilim dünyasında tartışılan çizim ortaçağa ait. ABD'li kimyager Jacqualine Olin, 'Yeni Dünya'yı ayan beyan gösteren haritanın hem parşömeninin hem de mürekkebinin ortaçağa ait olduğunu açıkladı.
Olin'in çalışması, haritanın Kristof Kolomb Amerika'ya doğru yelken açmadan 50 yıl önce çizildiği yolundaki tartışmaları canlandırdı.

Kızıl Erik
Yale Üniversitesi'nde korunan haritada Akdeniz Havzası ve Kuzey Avrupa'nın yanı sıra, Grönland ve İzlanda toprakları da 'şaşırtıcı bir kesinlikle' gösteriliyor.
Kuzey Amerika'nın Atlantik kıyılarını da içeren haritada ortaçağ Latincesiyle bir metin ve Viking Reisi Kızıl Erik'le ilgili 'efsane' de yer alıyor. Efsaneye göre Kızıl Erik, MS 1000 yılı civarında Amerika'ya doğru giderken 'Vinland' adını verdiği bir toprağı keşfetti. Haritanın 1440 yılına ait olduğunu öne süren akademisyenler, 1492 yılında 'Yenidünya'ya ayak basan Kolomb'un bu haritadan yararlandığını düşünüyor.
20 milyon dolar (yaklaşık 29.5 trilyon lira) diğer biçilen vinland Haritası, 1960'lı yıllarda Paul Mellon tarafından Yale'e bağışlandığından beri çevresinde tartışma halesi yaratmayı başardı. Ancak üniversite bugüne kadar haritanın kökeni konusunda taraf olmaktan hep kaçındı.
Eski eserlerin orijinal olup olmadığı üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Walter McCrone, 1970'li yıllarda yaptığı analizler sırasında parşömendeki mürekkepte bir tür titanyum dioksit atomu olan 'anastase'e rastlamıştı. Kükürt dioksit, 1920'li yıllardan sonra üretilen mürekkeplerde sıkça rastlanılan bir madde. McCrone, mürekkepteki anastese' kristallerinin 'doğal' olamayacak kadar düzenli bir moleküler yapıya sahip olduğunu vurgulamıştı.
Smithsonian Enstitüsü'nden emekli olan kimyager Jacqueline Olin ise haritanın 15'inci yüzyıla ait olduğu konusunda kararlı. Olin geçen yaz yaptığı karbon 14 analizleriyle haritada kullanılan parşömenin 1434 yılına ait olduğunu saptamıştı. Tabii bu "Parşömen eski olsa bile üzerinde kullanılan mürekkep yeni olabilir" diyen cepheyi tatmin etmemişti.

'Ortaçağ eseri'
Olin, 'Analytical Chemistry' dergisinin aralık sayısında yayımlanacak araştırmasında da mürekkebi ele aldı. Mürekkepte alimunyum, bakır ve demir mineralleri bulan Olin, bütün bu maddelerin ortaçağda mürekkep üretimi sırasında açığa çıkan yan ürünler olabileceğini belirtti. Olin, doğada bulunan 'anatase' kristalinin şeklinin de zamanla değişime uğrayabildiğini açıkladı. Haritadadaki Latince metin üzerindeki analizler ise sürüyor.

Kaynakça: Harita yabancı bir siteden.
Yazı ise Radikal Gazetesi'nde 27/11/2003 tarihinde yayınlanmış.