SALT I ve SALT II NEDİR?
.....
Nusret Karaca
(Tarih Araştırmaları)
......
Sovyet Rusya’nın Batı’nın teknolojisinden geri kaldığını anlaması Doğu-Batı münasebetlerinde bir yumuşamaya(DETANT) neden oldu. 17 Kasım 1969’da Finlandiya'da(Helsinki) ABD ile SOVYET RUSYA arasında SALT yani “Stratejik Silahların Sınıflandırılması Görüşmeleri” başladı. Bu görüşmeler 1972 Mayıs ayında ABD Başkanı Nixon ile Sovyet Rusya’dan Brejnev arasında belgeye döküldü
ve “SALT I Antlaşması” imzalandı.


Bu antlaşmaya ek olarak bur de protokol imzalandı. Buna göre denizaltılardan atılan füzelere bir sayı sınırlaması getiriliyordu. Bu protokolde Sovyet Rusya’nın füze denizaltı sayısının ABD’den fazla olmasına karar verildi. Bu durum ABD’nin aleyhineydi. Bu da ABD'nin denizaltılarına ve füzelerinin teknolojik üstünlüğüne güvenmesinden kaynaklanmaktaydı.


21 Kasım 1972’de ise İsviçre'de (Cenevre)SALT II Görüşmeleri başladı. ABD Meclisi SALT I Antlaşması’nda yer alan denizaltıların ve füzelerin sınırlandırılması maddesini Sovyet Rusya ile eşit şartlarda olması karşılığında kabul edeceğini belirtti. Bunun üzerine SALT II Antlaşması’nda ABD ile Sovyetler arasında eşitlik olması ilkesi kabul edildi. SALT II Antlaşması 18 Haziran 1979’da Avusturya'da( Viyana) Jimmy Carter ile Brejnev arasında imzalandı. Sovyetlerin 1979 Aralık ayında Afganistan’ı işgal etmesi ABD’nin de SALT II Antlaşması’nı tasdik etmekten vazgeçmesine neden oldu. Bu durum ABD kamuoyunda "DETANT" (yumuşama) ve silahsızlanma konularında Sovyet Rusya'nın samimi olmadığını ve kendi yayılmaları için müsait bir fırsat yaratma amacında oldukları yorumlarının yapılmasına neden oldu. SALT II Görüşmeleri 7 yıl sürdü ancak istenilen sonuç alınmadı.(*)
...
(*)
Eğt.Enst. Ders Notlarım. Cağdaş Türk ve Dünya Tarihi(Ders Notlarım)Belgeseller. Okul yardımcı kaynaklarım. Dünya Tarihi(Gazete Yayınları)