Tarihte Bugün

Ynt: Tarihte Bugün

8 ŞUBAT


1870- Kız öğretmen okulu Dar-ül Muallimat açıldı. Sınavla 32 kız
öğrenci alındı.
1921- ''Antep''e, Meclis tarafından ''Gazi'' unvanı verildi.
1922- Gaziantep'te ''Gazisancak'' adlı gazetenin birinci
sayısı çıktı. (285 sayı çıkan gazete, 1925 yılında kapandı.)
1935- Milletvekili seçimlerinde, Türk kadını ilk kez seçme
seçilme hakkını kullandı. Meclise 18 kadın milletvekili girdi.
1951- Atatürk'ün manevi kızı ve Türkiye'nin ilk kadın pilotu
Sabiha Gökçen pilot olarak Kore Savaşı'na katılmak için başvurdu.
1954- Gazeteci yazar Abidin Daver İstanbul'da öldü.
1963- Irak'ta, Abdüsselam Arif'in önderliğindeki ''Baas''çı
subaylar yönetimi ele geçirdi; Başbakan Kasım öldürüldü.
1978- İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Cerrahi Kliniğinin
kurucusu Ordinaryüs Prof. Dr. Ahmet Kemal Atay, İsviçre'de öldü.
1986- Altı yıl aradan sonra ilk işçi yürüyüşü Balıkesir'de
yapıldı. Yürüyüşe yaklaşık beş bin kişi katıldı.
1990- Amasya'nın Merzifon ilçesindeki Yeniçeltek Kömür
İşletmesinde grizu patlamasında 68 kişi öldü.
2004- Türk pop müziği sanatçısı Cem Karaca kalp krizi sonucu
vefat etti.
2006- Danıştay, okula geliş gidişlerinde türban takan bir öğretmenin,
anaokuluna müdür olmasını sakıncalı buldu. Gerekçede, ''Anayasaya göre,
çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan düzenin, laiklik ilkesinin göz
ardı edildiği bir ortam olmasının mümkün olmayacağı'' belirtildi.
2007- Su altı belgeselcisi Haluk Cecan, İstanbul'da tedavi gördüğü
hastanede öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

9 ŞUBAT

1441- Türk şairi Ali Şir Nevai doğdu.
1871- Osmanlı'da ilk kez Karl Marx'ın bir makalesi Hakayik-ul Vakayi
gazetesinde yayımlandı.
1881- Rus romancı Dostoyevski öldü.
1920- Fransızlar, Maraş'tan çekilmeye ve Adana bölgesini boşaltmaya başladı.
1933- Nazire Hanım, Türkiye güzeli seçildi.
1934- Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında
''Balkan Paktı'' imzalandı.
1968- Türkiye'de ilk kadın trafik polisi göreve başladı.
1969- Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nin adı Milliyetçi Hareket Partisi
(MHP) olarak değiştirildi ve Genel Başkanlığa Alparslan Türkeş seçildi.
1975- Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun (TRT) düzenlediği Eurovision
Türk Hafif Müziği Şarkı Yarışması finali sonuçlandı. Semiha Yankı'nın ''Seninle
Bir Dakika'' adlı parçasıyla Cici Kızlar'ın ''Delisin'' adlı parçaları
birinciliği paylaştı. Kura sonucu Semiha Yankı Türkiye'yi temsil etme hakkı
kazandı.
1993- Rallici Renç Koçibey, Gebze yakınlarında trafik kazasında öldü.
2001- Konya 3. Ana Jet Üs Komutanlığına ait Hava Pilot Teğmen Ayfer Gök
komutasındaki F-5A uçağı, eğitim uçuşunda Karaman'ın Ermenek ilçesi yakınlarında
düştü. Pilot Teğmen Gök, ''ilk kadın şehit pilot'' oldu.
2004- Eski Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Necdet Seçkinöz vefat etti.
2008- TBMM Genel Kurulunda, başörtüsünün yükseköğretimde serbest
bırakılmasını içeren Anayasa değişikliği teklifinin ikinci tur oylaması yapıldı.
Oylamanın 2. turunda, teklifin 1. maddesi; 107 ret oyuna karşı, 403 oyla, 2.
maddesi; 108 ret oyuna karşı, 403 oyla, 3. maddesi; 102 ret oyuna karşı, 411 oyla
kabul edildi. Kanunla Anayasanın, 10. maddesine, ''... ve her türlü kamu
hizmetlerinden yararlanılmasında'', 42. maddesine ise ''kanunda açıkça yazılı
olmayan herhangi bir sebeple kimse yükseköğrenim hakkını kullanmaktan mahrum
edilemez. Bu hakkın kullanımının sınırları kanunla belirlenir'' ibaresi eklendi.

Ynt: Tarihte Bugün

10 Şubat

1837- Rus yazar Aleksander Puşkin öldü.
1898- Alman oyun yazarı Bertolt Brecht doğdu.
1918- Padişah II. Abdülhamid, Beylerbeyi Sarayı'nda öldü.
1947- Besteci, Gazeteci Muhlis Sabahattin Ezgi 58 yaşında
İstanbul'da öldü.
1950- Komünistlik suçlamasıyla yargılanan üniversite öğretim
üyelerinin davası sona erdi: Behice Boran ve Niyazi Berkes üçer
ay hapis cezası aldı. Pertev Naili Boratav beraat etti.
1953- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde,
Adnan Çoker ve Lütfü Günay'ın ''Sevgi Öncesi'' adını taşıyan
ilk soyut resim sergisi açıldı.
1962- Doğu-Batı arasında casus değişimi yapıldı: Sovyetler Birliği'nde
hapis cezası alan Amerikalı pilot Gary Powers, ülkesine verildi.
1969- ABD 6. Filosu'na bağlı gemiler İstanbul'a geldi.
Üniversite öğrencileri protesto düzenledi.
1979- Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesinde Türkiye'de ilk kez
bir buçuk aylık bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı.
1993- Kemal Tahir'in ''Yorgun Savaşçı'' adlı eserinden uyarlanan filmin
on yıl önce yakılmaktan ''kurtulan'' tek kopyası TRT'de yayımlandı.
1998- Fransa'da sinema dalında düzenlenen ''Sadoul Ödülü''nü,
yönetmenliğini Zeki Demirkubuz'un yaptığı ''Masumiyet'' adlı
film kazandı.
2005- Türkolog Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu 88 yaşında
Ankara'da vefat etti.
2005- Pulitzer ödüllü Amerikalı oyun yazarı Arthur Miller öldü.
2006- Milliyet gazetesi yazarı Abdi İpekçi'yi öldürmek ve iki ayrı
gasp olayı nedeniyle daha önce 36 yıl hapis cezasına çarptırılan Mehmet
Ali Ağca, aynı davada yeni Türk Ceza Kanunu'ndan yeniden yargılandı.
Kadıköy 1. Ağır Ceza Mahkemesi, lehte hükümleri gözönüne alarak,
Ağca'yı 21 yıl 8 ay hapse mahkum etti.


11 ŞUBAT

1847- Bilim adamı Edison doğdu.
1926- Siirt Milletvekili Mahmut Bey'in (Soydan) kurduğu Milliyet
gazetesi çıkmaya başladı.
1936- İstanbul'da kar fırtınası: Binalar yıkıldı, 120 kadar tekne
battı ve Unkapanı Köprüsü hasar gördü.
1945- İngiltere Başbakanı Sir Winston Churchill, ABD Cumhurbaşkanı
Franklin Roosevelt ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Josef Stalin'in
bir araya geldiği, 4 Şubatta başlayan Yalta Konferansı sona erdi.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünya düzeninin esasları belirlendi.
1953- İstanbul Gazeteciler Cemiyeti ''Gericilikle Savaşım'' için
''Ulusal Dayanışma Cephesi'' kurmayı kararlaştırdı.
1959- Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla ilgili Zürih
Anlaşması, Türkiye ile Yunanistan arasında imzalandı.
1961- Adalet Partisi, Ragıp Gümüşpala'nın başkanlığında kuruldu.
1965- ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, hava ve deniz kuvvetlerine,
Kuzey Vietnam Halk Cumhuriyeti'ndeki askeri hedeflerin
bombalanması emrini verdi.
1979- İran'da Humeyni yanlıları başbakanlık binasını ele geçirdi;
Şah'ın Başbakanı Bahtiyar istifa etti.
1990- Güney Afrika'da ırkçı rejime karşı savaşan Afrika Ulusal
Kongresi'nin (ANC) lideri Nelson Mandela özgürlüğüne kavuştu.
2001- Eski Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nezih Demirkent
vefat etti.
2006- Alman arkeologlar, Şanlıurfa'daki Göbekli Tepe Mabedi'nde,
insanlığın en eski haber sistemi olarak tanımladıkları ve günümüzde
kullanılan yazının ilkel biçimi olan işaretler buldular.
2007- ÖDP'nin 5. olağan kongresinde genel başkanlığa Ufuk Uras seçildi.
2008- Almanya'nın Ludwigshafen kentindeki bir apartmanda çıkan
yangında ölen dokuz Türk'ün cenazesi Gaziantep'te toprağa verildi.


12 Şubat

1804- Ünlü düşünür Emmanuel Kant öldü.
1920- Fransızların Maraş'ı boşaltmalarıyla kent işgalden kurtuldu.
1929- Stalin tarafından sürgün edilen eski savaş komiseri
Troçki, ''İlyiç'' adlı bir şileple İstanbul'a geldi.
1937- Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev, Selanik Belediyesince
sahibinden satın alınarak Atatürk'ün emrine tahsis edildi.
1956- Karikatürist Turhan Selçuk, Uluslararası Bordighera
Mizah Şenliği'nde Platin Palmiye Ödülü'nü aldı.
1959- Kıbrıs konusunda II. Londra Konferansı başladı.
1961- Yeni Türkiye Partisi, Türkiye İşçi Partisi ve Türkiye
Emekçi Partisi kuruldu.
1969- Ünlü tiyatro ve sinema sanatçısı, Türk sinemasının
''Horoz Nuri''si Vahi Öz öldü.
1971- Türk Otomobil Fabrikası AŞ'nin (TOFAŞ) Bursa'daki
otomobil fabrikası, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay ve Başbakan
Süleyman Demirel'in de katıldığı törenle açıldı. Fabrika, Fiat
lisansıyla ''Murat 124'' tipi otomobillerin üretimine başladı.
1976- İstanbul'da tarihi Direklerarası'nın Naşit Tiyatrosu
(Turan Sineması) sünger deposu oldu.
1988- Dr. Ziya Özel'in ''zakkumla'' kanser tedavi iddiasının
TRT tarafından ''haber'' olarak verilmesi yankı uyandırdı.
1994- Tuzla tren istasyonunda çöp kutusuna teröristlerce
yerleştirilen saatli bomba patladı: beşi yedek subay, biri sivil
altı kişi öldü; aralarında sivillerin de bulunduğu yirmi dokuz kişi
yaralandı.
1997- Gazeteci yazar Rakım Çalapala 88 yaşında İstanbul'da öldü.
2005- Ünlü Bestekar Teoman Alpay 73 yaşında vefat etti.
2007- Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Yavuz Sabuncu vefat etti.



13 ŞUBAT
1883- Alman besteci Richard Wagner, Venedik'te öldü.
1903- ''Komiser Maigret'' tipini yaratan Belçikalı polisiye
yazarı George Simenon doğdu.
1920- Erzincan düşman işgalinden kurtuldu.
1925- Lozan Konferansı'nda çözümü Türkiye ile İngiltere'ye
bırakılan ''Musul'' konusunda İngiltere ile sorun yaşandığı
günlerde Şeyh Sait, doğuda ayaklanma başlattı.
1934- Şair Cenap Şahabettin 64 yaşında öldü.
1943- İlk kadın tiyatrocularımızdan Neyyire Neyir İstanbul'da öldü.
1949- Fenerbahçe'nin yeni stadı açıldı.
1960- Fransa, BM ile ABD'nin itirazlarına rağmen Büyük Sahra'da
atom bombası patlattı.
1966- Cemal Gürsel'in komaya girdiğinin altıncı günü, partiler
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay'ın Cumhurbaşkanı
adaylığı üzerinde anlaştı.
1967- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) kuruldu.
1975- Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edildi.
1995- İlk Türk Füzesi, Konya-Karapınar Füze Fırlatma Üssü'nden
başarıyla fırlatıldı.
2005- Türkiye, Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik ve Yardım
Kuvvetinin komutasını altı ay süreyle, Kabil'de düzenlenen törenle
Avrupa Kolordusundan devraldı.
2005- Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hüdai Oral 80
yaşında vefat etti.
2007- TBMM Genel Kurulunda, Türkçenin bozulma ve yabancılaşmasına
ilişkin meclis araştırması açılması kabul edildi.
2008- Danıştay 2. Daire üyeleri ve Cumhuriyet gazetesine yönelik
saldırılarla ilgili davada, Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi sanık
Alparslan Arslan'ın 2 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına
çarptırılmasına karar verdi. Sanıklardan Osman Yıldırım, Erhan
Timuroğlu ve İsmail Sağır müebbet hapisle cezalandırıldı. Sanık
Süleyman Esen toplam 17 yıl 8 ay 15 gün, Tekin İrşi ise toplam
10 yıl 2 ay 15 gün hapse mahkum edildi.



14 ŞUBAT

1876: ABD'li bilimadamı Alexander Graham Bell telefonu icat etti.
1909: Türkiye'de ilk güven oylaması yapıldı; Kamil Paşa kabinesi düşürüldü.
1925: TBMM'de 9 Şubatta vurulan Deli Halit Paşa öldü.
1931: Türkiye Güzeli Naşide Saffet Hanım, Avrupa'da "Güzel Göz Kraliçesi" seçildi.
1951: İdil Biret, on yaşında Paris'teki ilk piyano resitalini verdi.
1953: Yeni Balkan Paktı, Ankara'da imzalandı.
1955: İzmir Alsancak Limanı'nın temeli atıldı.
1963: İngiltere'de Leeds General Infirmary Hastanesinde, dünyada ilk kez insandan insana başarılı böbrek nakli yapıldı.
1979: Türkiye, İran'daki Humeyni rejimini resmen tanıdı.
1986: Minyatürcü Prof. Dr. Süheyl Ünver 88 yaşında öldü.
1986: Eski Devlet Bakanı İsmail Öz dağlar, görevini kötüye kullanmaktan 2 yıl hapisle cezalandırıldı.
1989: Hint asıllı İngiliz yazar Salman Rüşdi'nin "Şeytan Ayetleri" adlı kitabı, İslami liderlerin tepkisine yol açtı.
2003: Şartla salıverilme yasasından toplam 43 bin 500 tutuklu ve hükümlünün yararlandığı açıklandı.
2004: Hamburg doğumlu Türk yönetmen Fatih Akın'ın son filmi "Gegen die Wand" (Duvara Karşı), Berlin Film Festivali'nde en iyi film seçilerek "Altın Ayı" ödülü aldı.
2006: "Yeşil" kod adlı Mahmut Yıldırım'ın İstanbul'da bir evde ıstırıldığı ve son anda kaçtığı ileri sürülen operasyonda oğlu Murat Yıldırım "adam vurdurduğu" gerekçesiyle on beş kişiyle gözaltına alındı.
2007: Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi ve teknik araçlarla izlemeye ilişkin düzenlemelere ilişkin yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre, soruşturmalarda gizli soruşturmacı görevlendirilebilecek. Gizli soruşturmacının elde ettiği kişisel bilgiler, görevlendirildiği ceza soruşturması ve kovuşturması dışında kullanılamayacak.







15 şubat


olaylar
M.Ö. 399 - Sokrates ölüm cezasına çarptırıldı.
1898 - Bir Amerikan gemisi Küba'nın Havana limanında infilak ederek battı: 260'dan fazla kişi öldü. Olaydan İspanya'yı sorumlu tutan Amerika Birleşik Devletleri iki hafta sonra İspanya'ya savaş açtı.
1947 - Rodos ve Oniki Adalar Yunanistan'a verildi.
1961 - İçinde ABD buz pateni takımının da bulunduğu bir yolcu uçağı Belçika'da düştü. Kazada 73 kişi hayatını kaybetti.
1965 - Kanada'nın yeni bayrağı olarak, kırmızı beyaz yaprak tasarımı kabul edildi.
1982 - Kanada'da Newfoundland ve Labrador açıklarında fırtına nedeniyle bir petrol çıkarma platformu battı, 84 kişi öldü.
1989 - SSCB'nin Afganistan'da 9 yıl süren askeri varlığı, son Sovyet birliklerinin de çekilmesiyle sona erdi. Savaşta 15 bin kadar Sovyet askerinin yanısıra, yaklaşık 1 milyon Afganlı hayatını kaybetti, 5 milyon Afganlı ülkesinden göç etmek zorunda kaldı.
1996 - Kardak kayalıklarına düzenledikleri operasyonla adlarını duyuran SAT komandolarını taşıyan bir helikopter Ege Denizi'nde düştü, 5 asker öldü.
1999 - Terör örgütü PKK'nın kurucusu ve ilk lideri Abdullah Öcalan, Türk güvenlik güçleri tarafından Kenya'da yakalandı.
2005 - Video paylaşım sitesi YouTube kuruldu.
Doğumlar

1564 - Galileo Galilei, İtalyan bilim adamı (ö. 1642)
1738 - Jeremy Bentham, Pragmatizm'in kurucusu olarak kabul edilen İngiliz filozof ve hukukçu (ö. 1832)
1892 - Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 1979)
1940 - İsmail Cem İpekçi, Türk siyasetçi (ö. 2007)
1945 - Douglas Hofstadter, Pulitzer ödüllü ABDli bilimadamı
Ölümler


1781 - Gotthold Ephraim Lessing, Alman yazar (d. 1729)
1958 - Numan Menemencioğlu, Eski dışişleri bakanlarından (d. 1891)
1965 - Nat King Cole, ABD'li müzisyen (d. 1919)
1988 - Richard Feynman, ABD'li fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1918)
2001 - Orhan Asena, Oyun yazarı (d. 1922






16 ŞUBAT

1920- Balıkesir'in kuzeyinde, Manyas ve Gönen bölgelerinde İkinci Anzavur
İsyanı başladı. (16 Nisanda bastırıldı.)
1925- Sonradan ''Türk Hava Kurumu'' adını alacak ''Türk Tayyare Cemiyeti''
kuruldu.
1933- Türkiye'nin ilk Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey öldü.
1950- Çoğunluk sistemini öngören yeni Seçim Kanunu, TBMM'den geçti.
1953- Türkiye Amerika telefon hattı açıldı.
1959- Fidel Castro Küba Devlet Başkanı olarak yemin etti.
1963- Türk sinemasının karakter oyuncularından Salih Tozan
49 yaşında öldü.
1969- 6. Filoyu protesto için ''Amerikan Emperyalizmine Karşı
Mustafa Kemal'' mitinginde gösteri yapanlara bir grubun
saldırmasıyla başlayan olaylarda iki genç öldü, iki yüz kişi
yaralandı. Olay ''Kanlı Pazar'' diye anılmaya başlandı.
1973- Rauf Denktaş, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Yardımcılığına seçildi.
1976- Türkiye'nin Beyrut Büyükelçiliği Başkatibi Oktar Cirit,
tabancayla vurularak öldürüldü. Saldırıyı Ermeni terör örgütü
ASALA üstlendi.
1986- Portekiz'de seçimler yapıldı. Mario Soares 60 yıl
sonra Portekiz'in ilk sivil başkanı oldu.
1988- Televizyonda 11 Şubatta kanser tedavisiyle ilgili programı
izleyen bir hasta, zakkum yapraklarını kaynatıp içince öldü.
1991- Beyin cerrahı, besteci Dr. Bülent Tarcan 76 yaşında öldü.
1999- Terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan, Nairobi'de yakalanarak
Türkiye'ye getirildi.
2003- 12 Mart dönemi komutanlarından emekli orgeneral Faik Türün öldü.
2005- İstanbul Bağımsız Milletvekili Yaşar Nuri Öztürk, Halkın
Yükselişi Partisini kurdu.
2005- Eski Başbakan Mesut Yılmaz ve eski Devlet Bakanı Güneş
Taner'in Türkbank ihalesine fesat karıştırmak suçundan Yüce
Divan'da yargılanmalarına başlandı.

Ynt: Tarihte Bugün

17 ŞUBAT

1864- ''H. L. Hunley'' denizaltısı tarafından, ilk denizaltı saldırısı
gerçekleştirildi.
1871- Şeyh Şamil vefat etti.
1923- İzmir İktisat Kongresi başladı.
1925- ''Aşar Vergisi'' kaldırıldı.
1926- Türk Medeni Kanunu kabul edildi.
1926- Ankara'da Devlet Resim Sergisi açıldı, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal
sergiyi ziyaret etti.
1930- Türk Gazeteciler Birliği kuruldu.
1939- Hatay Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti yasalarını, Hatay yasaları olarak
kabul etti.
1957- Ordular arası futbol karşılaşmalarında Türk takımı rekor kırdı;
Amerika ordu takımını 19-0 yendi.
1959- Başbakan Adnan Menderes ve beraberindeki Türk heyetini Londra'ya
götüren THY'nin ''SEV'' uçağı düştü; Menderes'in kurtulduğu kazada, aralarında
Anadolu Ajansı Genel Müdürü Şerif Arzık'ın da bulunduğu 14 kişi öldü.
1961- Eski Sağlık Bakanı, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Lütfi Kırdar,
Yassıada'da ifade verirken kalp krizi geçirdi ve 73 yaşında öldü.
1973- Petrol Ofisi Genel Müdürlüğüne getirilen Şeyda Odyakmaz ilk kadın
genel müdür oldu.
1983- Dört Filistinli gerilla, Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesince yeniden
ikişer kez ölüme mahkum edildi. Filistinli gerillalar, Mısır'ın Ankara
Büyükelçiliğini basarak iki güvenlik görevlisini öldürüp içeridekileri 45 saat
rehin tutmuşlardı.
1984- Neşe Erberk, Avusturya'da yapılan Avrupa Güzellik Yarışması'nda
birinci seçildi.
1993- Somali'de görev yapan BM Barış Gücü UNISOM'un komutanlığına Korgeneral
Çevik Bir atandı.
1993- Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Eşref Bitlis'i Diyarbakır'a
götürecek askeri uçak, havalandıktan kısa süre sonra Ankara Yenimahalle'deki PTT
İşleme Merkezinin bahçesine düştü. Kazada, Bitlis ile 3 subay, 1 astsubay ve 1
PTT görevlisi şehit oldu.
2007- Eski devlet bakanı ve Ankara büyükşehir belediye başkanlarından Mehmet
Altınsoy vefat etti.
2008- Kosova bağımsızlığını ilan etti.
2008- Söz yazarı Aysel Gürel, İstanbul'da vefat etti.



18 ŞUBAT
1451- Yedinci Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet (II. Mehmet)
tahta çıktı.
1564- Protestanlığın kurucusu Martin Luther öldü.
1564- Heykeltıraş, ressam Michelangelo öldü.
1856- Islahat Fermanı ilan edildi.
1925- Osmanlı devletinin son vakanüvisi, tarihçi Abdurrahman
Şeref Bey İstanbul'da öldü.
1941- Anıtkabir için mimari yarışma açıldığı resmen ilan edildi.
1952- Türkiye, Kuzey Atlantik Paktı Örgütüne (NATO: North
Atlantic Treaty Organization) katıldı. TBMM'nin 18 Şubatta
verdiği onayın ardından Türkiye, 21 Şubat günü NATO üyesi oldu.
1957- BM'de Kıbrıs görüşmelerine başlandı. BM, 26 Şubatta sorunun
öncelikle ilgili taraflar arasında görüşülmesine karar verdi.
1967- Atom bombasının yapımında çalışan fizikçi Robert
Oppenheimer öldü.
1981- Besteci ve orkestra şefi Şerif Yüzbaşıoğlu İstanbul'da öldü.
1986- Yazar Tezer Özlü 43 yaşında İsviçre'nin Zürih kentinde öldü.
1988- İstanbul'daki Spor ve Sergi Sarayı'nın adı ''Lütfi Kırdar''
olarak değiştirildi.
1995- Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Sosyal Demokrat Halkçı
Partinin (SHP), CHP bünyesinde birleşmesi kararlaştırıldı.
2005- SEKA İzmit Fabrikası çalışanlarının, iş yerine kapanma
eyleminin 30. gününde polis panzerlerle fabrika bahçesine girdi.
İşçiler bu gelişme üzerine kendilerini mekanik atölyesine kilitledi.
2008- Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıdı.



19 Şubat

1405- ''Aksak Timur'' ya da ''Timurlenk'' olarak da tanınan;
kendi adıyla anılan imparatorluğun kurucusu hükümdar Timur öldü.
1915- İtilaf devletlerinin Çanakkale'ye denizden yaptıkları
saldırı püskürtüldü.
1925- Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı. Türkiye'de radyonun
kurulması Mecliste kabul edildi.
1928- Himayei Etfal Kadın Yardım Cemiyeti kuruldu.
1932- ''Halkevleri'' kuruldu.
1951- Fransız yazar Andre Gide öldü.
1956- Türk Milli Futbol Takımı, Macar Milli Takımı'nı 3-1 yendi.
1956- İttihat ve Terakki Fırkasının son genel sekreteri Mithat
Şükrü Bleda öldü.
1957- Türk ordusunun ilk kadın doktor subayı Sema Aran göreve başladı.
1959- Londra Konferansı sona erdi. Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti
kurulmasını öngören Londra Antlaşması imzalandı. İngiltere,
Türkiye ve Yunanistan, Kıbrıs'ta garantör devlet oldu.
1975- Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
1987- Gitarist ve şarkıcı Yurdaer Doğulu İstanbul'da öldü.
1993- Tiyatro ve Sinema oyuncusu Yaman Okay 42 yaşında
İstanbul'da öldü.
1994- Libya'da şeriat uygulamasına geçildi; İslami takvim
uygulanmaya başlandı.
1997- İran'ın Ankara Büyükelçisi Bagheri, Sincan'da düzenlenen
Kudüs gecesindeki konuşmaların ardından, artan tepkiler
nedeniyle ülkesine gitti.
1997- Besteci Alaattin Şensoy, İzmir'de vefat etti.
1998- Rusya'dan Türkiye'ye boru hattı ile doğalgaz getirecek
Mavi Akım Projesi için müteahhit firmalar arasında anlaşma imzalandı.
2001- Milli Güvenlik Kurulunun Çankaya Köşkü'nde yapılan şubat
ayı toplantısında Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Ahmet
Necdet Sezer ile yaşadığı tartışma nedeniyle toplantıyı terk etti.
2008- Küba lideri Fidel Castro, 1959 yılında başladığı devlet
başkanlığını bıraktığını açıkladı.



20 ŞUBAT
1507- Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapan İtalyan ressam
Gentile Bellini öldü.
1622- II. Osman (Genç Osman) katledildi.
1914- İstanbul'da ilk elektrikli tramvay sefere başladı.
1919- Afganistan'da Emir Habibullah Han'ın katledilmesi üzerine
yerine geçen Amanullah Han, ülkesinin bağımsızlığını ilan etti.
1928- İstanbul'da ''Vatandaşları Türkçe konuşmaya teşvik''
toplantısı yapıldı.
1930- Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu kabul edildi.
1961- İlk koalisyon kabinesi İsmet İnönü başkanlığında kuruldu.
1970- Boğaz Köprüsü'nün temeli, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay ve
Başbakan Süleyman Demirel tarafından törenle atıldı. Üç yılda
tamamlanan köprü, 29 Ekim 1973'te açıldı.
1988- Sinema yapımcısı ve yönetmen Süreyya Duru, İstanbul'da
vefat etti.
1991- Ressam Hakkı Anlı 85 yaşında öldü.
1991- Fotoğraf sanatçısı Sami Güner bir trafik kazasında öldü.
2004- Fenerbahçe hisseleri İMKB'de işlem görmeye başladı.
2005- Anadolu Ajansının eski muhabirlerinden gazeteci Aylin
Sağtür Mutlu 54 yaşında vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

21 ŞUBAT
1927- Time dergisi, Mustafa Kemal Paşa'yı ikinci kez kapak yaptı.
1949- Kurtuluş Savaşı komutanlarından, eski bakanlardan Ali
Çetinkaya öldü.
1958- İlk Türkiye Profesyonel Futbol Ligi başladı. İzmirspor-
Beykoz arasında yapılan ilk maçta, ilk golü İzmirsporlu Özcan attı.
1958- Cemal Abdül Nasır, Birleşik Arap Cumhuriyeti Başkanı seçildi.
1964- Başbakan İsmet İnönü'ye, Mesut Suna adlı bir kişi
tarafından Ankara'da suikast girişiminde bulunuldu.
1965- Siyah Müslüman lider Malcolm X öldürüldü.
1978- Yahya Demirel ve ortağı Z. Hakkı Alpaz, vergi kaçırdıkları
iddiasıyla yargılandıkları Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesinde 17
ay hapse mahkum edildi.
1988- Yazar, çevirmen Atilla Tokatlı 55 yaşında öldü.
1989- Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'yı işgalini protesto
etmek için kendini yakan Çek öğrencinin mezarına çiçek koyan
yazar Vaclav Havel 9 ay hapse mahkum edildi.
1992- Gazeteci yazar Muammer Yaşar Bostancı öldü.
1993- Eczacıbaşı Bayan Voleybol Takımı, Avrupa Konfederasyon
Kupası'nda ikinci oldu.
2000- İlk cinsellik dersi, pilot olarak seçilen Eminönü Atatürk
İlköğretim Okulunda verildi.
2001- Repo faizleri yüzde 7500'ü buldu.
2007- Amerikalı gök bilimciler, ilk kez Güneş gibi bir yıldızın
çevresinde dönen bir gezegenin atmosferinin bileşenlerini analiz
ettiklerini açıkladı.

22 ŞUBAT
1848- Paris'te işçiler ayaklandı.
1942- Halide Edip Adıvar, ''Sinekli Bakkal'' adlı romanıyla ''CHP Sanat
Mükafatı''nı kazandı.
1950- Yüksek Seçim Kurulu kuruldu.
1962- Ankara'da Harp Okulu Komutanı Albay Talat Aydemir ve
arkadaşları, hükümet darbesi yapmak istediler, ancak kalkışma
bastırıldı; katılan subaylar emekliye sevk edildi. Bazı üst
rütbeli subayların görev yerleri değiştirildi. Hükümet, verdiği
söz doğrultusunda darbecileri 30 Nisanda affetti.
1963- Sinema Sanatçısı Salih Tozan 49 yaşında öldü.
1972- Uçakla gelen yolcuların gümrüksüz alışveriş edebilecekleri
ilk ''free shop'' Yeşilköy Havalimanı'nda açıldı.
1988- Besteci Cavit Çağla 88 yaşında öldü.
1991- Irak kuvvetleri, Kuveyt'teki petrol bölgelerini ateşe verdi.
1994- Somali'deki görevini başarıyla tamamlayan Türk Birliği yurda döndü.
2001- Merkez Bankası, dalgalı kura geçişin ilk gününde doların
fiyatını 689 bin liradan 964 bin liraya çıkardı. Faizler yüzde
5 bin 200'leri gördü.
2005- Felsefe dünyasının önemli isimlerinden Prof. Dr. Nermi
Abdurrahman Uygur 80 yaşında İstanbul'da vefat etti.
2008- Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Irak'ın kuzeyinde üslenmiş
PKK/KONGRA-GEL terör örgütü mensuplarını etkisiz kılmak ve bölgedeki
örgütsel altyapıyı kullanılmaz hale getirmek amacıyla 21 Şubat 2008
günü saat 19.00'dan itibaren Hava Kuvvetleri ile desteklenen bir sınır
ötesi kara harekatı başlattığı açıklandı. Harekat kapsamında 24 teröristin
etkisiz hale getirildiği, çok sayıda teröristin yaralandığı, temas
bölgesinde en az 20 teröristin daha topçu ve silahlı helikopterler
tarafından etkisiz hale getirildiğinin değerlendirildiği, çıkan çatışmada
5 personelin şehit olduğu bildirildi.





23 ŞUBAT

1653- Batı Anadolu'daki şiddetli depremde, Denizli, Nazilli, Tire ve Uşak'ta
evler yıkıldı, binlerce kişi öldü ve yaralandı.
1919- İtalya'da Benito Mussolini Faşist Parti'yi kurdu.
1942- Avusturyalı yazar Stefan Zweig, Brezilya'nın Petropolis
kentinde eşiyle beraber intihar etti.
1945- Birleşmiş Milletler Beyannamesi'nin imzalanmasıyla Almanya
ve Japonya'ya savaş ilanını kapsayan teklif, TBMM'de kabul edildi.
1945- Sevr Antlaşması'nın değiştirilmesi için Londra'da toplanan
konferans, bir anlaşmaya varılamadan dağıldı. (23 Şubat-12 Mart).
1945- Türkiye-Amerika İkili Yardım Anlaşması imzalandı.
1963- Bazı Yassıada mahkumlarının da yararlanacağı kısmi af yasalaştı.
1971- Şair ve Yazar Halit Fahri Ozansoy 80 yaşında öldü.
1978- Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) kuruldu.
1994- Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
1997- Dünyada genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli
olan ve 14 Şubat 2003 tarihinde ölen ''Dolly'' adlı koyunun
İskoçya'daki Roslin Enstitüsünde kopyalandığı duyuruldu.
1998- Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
1998- İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü, sakallı, türbanlı ve
kimliksiz öğrencilerin yerleşke ve binalara girişini yasakladı.
2005- MERNİS-Kimlik Paylaşımı Sistemi Projesi, Cumhurbaşkanı
Ahmet Necdet Sezer ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da
katıldığı törenle uygulamaya girdi.
2006- Eski başbakan ve kapatılan RP'nin son genel başkanı
Necmettin Erbakan'ın hapis cezasını evinde çekmesine de imkan
tanıyan yasa önerisi yasalaştı.



24 ŞUBAT
1495- Şehzade Cem öldü.
1848- Fransa'da geçici hükümet kurularak II. Cumhuriyet ilan edildi.
1908- Dr. Galip Üstün, ''Topkapı Fukaraperver Cemiyeti''ni kurdu.
1910- Sanayii Nefise Mektebi'nin (Güzel Sanatlar Okulu)
kurucusu ressam ve müzeci Osman Hamdi Bey öldü.
1918- Trabzon düşman işgalinden kurtuldu.
1922- Elazığ'da, Milli Mücadele yanlısı ''Satveti Milliye'' adlı
gazete çıkmaya başladı.
1936- Fenerbahçe Galatasaray'ı 6-1 yendi.
1942- Almanya'nın Ankara Büyükelçisi Franz Von Papen'e,
Ankara'da suikast girişiminde bulunuldu. Büyükelçi ve eşi
olaydan yara almadan kurtuldu; suikastçının Yugoslav göçmeni
Ömer Tokat olduğu belirlendi.
1942- 769 Romanyalı Yahudi'yi taşıyan ''Struma'' vapuru,
Karadeniz'de batırıldı; yalnızca bir yolcu kurtulabildi.
1946- CHP'nin ''Parti Sanat Mükafatı'' adıyla düzenlendiği yarışmada,
Cahit Sıtkı Tarancı ''Otuz Beş Yaş'' şiiriyle birinci oldu.
1946- Şair Ömer Bedrettin Uşaklı 42 yaşında öldü.
1951- Kırşehir'de Atatürk büstü saldırıya uğradı. Saldırıyı
kınamak için 5 Martta büyük bir miting düzenlendi.
1954- Tuna Nehri'nden Karadeniz'e, oradan da İstanbul Boğazı'na
inen buz parçaları, tabakalar halinde tüm Boğaz'ı ve limanı
kapladı; deniz trafiği durdu.
1955- Türkiye'nin ilk özel dedektiflik bürosu, İstanbul'da,
Avukat Fethi İnder tarafından kuruldu.
1955- Bağdat'ta, Türkiye ile Irak arasında karşılıklı iş birliği
antlaşması (CENTO) imzalandı. Daha sonra İngiltere, İran ve
Pakistan üye olarak, ABD de gözlemci sıfatıyla katıldı.
1977- Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1977- Türk Fizikçi Prof. Dr. Feza Gürsey, Oppenheimer Ödülü'ne
ve Einstein Madalyası'na değer bulundu. Gürsey, ödülünü ABD'li
Fizikçi S. Glashow ile paylaştı.
1977- Besteci ve udi Yorgo Bacanos 77 yaşında İstanbul'da öldü.
1983- Necmettin Erbakan'a 4 yıl hapis ve 1 yıl 4 ay sürgün
cezası verildi.
1987- Sovyetler Birliği'nde (SSCB) Gorbaçov ilk kez
''Glasnost''tan (Açıklık Politikası) söz etti.
1992- 1961 Anayasası'nın hazırlayıcılarından Ord. Prof. Dr.
Hıfzı Veldet Velidedeoğlu 88 yaşında İstanbul'da öldü.
1995- Tüketiciyi Koruma Yasası kabul edildi.
2005- Eski dışişleri bakanlarından Coşkun Kırca 78 yaşında
İstanbul'da öldü.
2006- Türkiye, idam cezasının barış zamanı dışında savaş ve savaş
tehlikesi anında da kaldırılmasını öngören Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi'nin 13. protokolünü onayladı.
2007- Sinema sanatçısı Orçun Sonat, İstanbul'da vefat etti.
2007- Bilim adamlarının son araştırmaları, şempanzelerle insanların
yalnızca 4 milyon yıl önce birbirlerinden ayrıldıklarını ortaya koydu.
2008- Raul Castro, ağabeyi Fidel Castro'nun yerine Küba devlet başkanı oldu.




25 ŞUBAT
1899- Reuter ajansının (1851) kurucusu Baron Paul Julius Reuter
83 yaşında öldü.
1907- Yazar Sabahattin Ali doğdu.
1933- Fransız Vagon-Li (Yataklı Vagonlar) şirketinin Belçikalı
Müdürünün koyduğu Türkçe yasağına tepki gösterildi.
1943- Talat Paşa'nın Almanya'da tahnit edilen naaşı İstanbul'a
getirildi. Aynı gün Hürriyeti Ebediye Tepesi'nde toprağa verildi.
1950- ''Çoruh'' ilinin adı ''Artvin'' olarak değiştirildi.
1961- Tiyatro sanatçısı, yönetmen Raşit Rıza Samako 71 yaşında öldü.
1980- Bedelli askerlik kabul edildi.
1986- Filipinler'de seçimler yapıldı. Muhalefet lideri Corazon
Aquino başkan seçildi. Ferdinand Marcos ülkeyi terk etti.
1991- Irak, Kuveyt'ten çekilme kararını açıkladı.
1991- Varşova Paktı feshedildi.
1994- Almanya, RP'nin ''Bosna'ya yardım'' adı altında Almanya'ya
gönderdiği paralar hakkında soruşturma başlattı.
1996- İş adamı Vehbi Koç Antalya'da öldü.
2007- Gözcü gazetesi köşe yazarı ve yazı işleri yönetmeni Akgün Tekin,
İstanbul'da yaşamını yitirdi.

Ynt: Tarihte Bugün

26 Şubat
1618- Sultan Birinci Mustafa tahttan indirildi ve yerine İkinci
Osman padişah oldu.
1848- Fransa'da ''İkinci Cumhuriyet'' ilan edildi.
1925- Fransızların yönetiminde bulunan Tütün rejisinin (tekelinin)
1 Mart 1925'den itibaren lağvedildiğine ilişkin yasa TBMM'de kabul edildi.
1934- İstanbul Belediyesi, evlerin bazılarında görülen ''kafes''lerin
(cumbaların) kaldırılmasını kararlaştırdı.
1936- Fatih-Harbiye tramvayı Beyoğlu'nda devrildi; iki kişi
öldü, 30 kişi yaralandı.
1961- Türk aydınlanmasının öncülerinden, eski Milli Eğitim
bakanlarından öğretmen, yazar Hasan Ali Yücel, İstanbul'da 64
yaşında öldü.
1967- ABD, 25.000 askerle Vietnam Kurtuluş Cephesi'ne karşı saldırıya geçti.
1976- Türkiye ile ABD arasında ''Savunma İşbirliği Anlaşması'' imzalandı.
1984- Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil, 57 yaşında Ankara'da öldü.
1985- Tarık Akan ''Pehlivan'' filmindeki rolüyle Berlin Film
Festivali'nde ''Jüri Özel Ödülü''ne layık görüldü.
1988- Eleştirmen, yazar ve dilbilimci Akşit Göktürk 54 yaşında öldü.
1994- Yazar, Gazeteci Tarık Buğra 76 yaşında İstanbul'da öldü.
1997- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in, Başbakan ve RP Genel
Başkanı Necmettin Erbakan'a, rejim konusunda endişelerini dile
getiren bir mektup gönderdiği belirtildi.
1998- Nutuk Rumcaya çevrildi.
1999- İran'da 1979 İslam Devrimi'nden sonra ilk belediye seçimleri yapıldı.
2004- Makedonya Cumhurbaşkanı Boris Traykovski ile beraberindekilerden
sekiz kişi uçak kazasında öldü. Traykovski'nin yerine 12 Mayısta Branko
Çırvenkovski geçti.
2007- Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi, terör örgütü Hizbullah adına
1990-1994'de çok sayıda kişinin öldürülmesi ve yaralanması eylemlerini
gerçekleştirdikleri gerekçesiyle 13 yıldır yargılanan 34 sanıktan 20'sini
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.


27 ŞUBAT
1863- Türkiye'de bilinen ilk resim sergisi, İstanbul Atmeydanı'nda
(Hipodrom) açıldı. Serginin açılmasına Sultan Abdülaziz destek verdi.
1917- Rus Çarlığı çöktü.
1936- Nobel Tıp Ödülü sahibi İvan Pavlov öldü.
1937- Özel girişimce inşa edilen ilk Türk gemisi ''Belkıs'',
Haliç'te denize indirildi.
1947- Türk karikatürünün ünlü ismi Cemal Nadir Güler 45 yaşında öldü.
1955- Türk boksör Garbis Zaharyan, Yunanlı rakibi Emanuel
Zambidis'i sayıyla yendi.
1958. İstiklal Marşı'nın bestecisi Osman Zeki Üngör öldü.
1964- Coca-Cola'nın dünya üzerindeki 1109'uncu fabrikası
İstanbul'da açıldı.
1976- Hayali mobilya ihracatı ve vergi iadesi yolsuzluğundan
sanık Yahya Demirel için tutuklama kararı verildi.
1988- Türkiye'de ilk yapay kalp ameliyatı, Ankara
Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesinde yapıldı.
Hasta, gerçek kalp bulunamaması yüzünden bir süre sonra öldü.
1995- Mercedes kaçakçılığından hükümlüyken yeniden yargılanan
milli futbolcu Tanju Çolak ''suçu ihbar ettiği'' gerekçesiyle
mahkeme tarafından serbest bırakıldı.
2001- Başbakan Bülent Ecevit, Dünya Bankası Başkan Yardımcısı
Kemal Derviş'i istişarelerde bulunmak üzere Türkiye'ye çağırdı.




28 ŞUBAT
1856- Islahat Fermanı ilan edildi.
1898- Fenerbahçe'nin ve Milli Takımın efsane futbolcusu Zeki
Rıza Sporel doğdu.
1921- TBMM'de ilk bütçe kabul edildi.
1923- Mustafa Kemal (Atatürk), İstanbul Belediyesince ''fahri
hemşehri'' ilan edildi.
1933- Berlin'de büyük Reichstag yangını çıktı. Olayın ardından
yayımlanan bir kararnameyle Naziler diktatörlüklerinin
temellerini atmış oldu.
1937- Meteoroloji Genel Müdürlüğü kuruldu.
1942- İstanbul Vezneciler'deki Zeynep Hanım Konağı (İstanbul
Üniversitesi Edebiyat Fakültesi binası) tamamen yandı.
1945- Türkiye, Birleşmiş Milletler Beyannamesi'ni imzaladı.
1949- İstanbul Şehzadebaşı'nda Özel Gazetecilik Okulu açıldı.
1958- İstiklal Marşı'nın bestecisi Osman Zeki Üngör öldü.
1977- Malatya'da İnönü Üniversitesi ile iki yüksekokul hizmete açıldı.
1978- Orgeneral Kenan Evren, Genelkurmay Başkanı oldu.
1980- Yurt dışında çalışan vatandaşlara dövizle askerlik yapma
imkanı tanıyan yasa TBMM'de kabul edildi.
1984- Kız öğrencilerin 19 Mayıs gösterilerinde şort giymesi yasaklandı.
1986- Hukukçu, yazar Orhan Apaydın 60 yaşında öldü.
1986- İsveç Başbakanı Olof Palme, Stockholm'de bir kişi
tarafından vurularak öldürüldü.
1990- 1989'un kasım ayında silahlı saldırıda ağır yaralanan
gazeteci Kamil Başaran öldü.
1991- 17 Ocakta başlayan Irak'a yönelik ''Çöl Fırtınası''
harekatı, Irak'ın Kuveyt'ten çekilmeyi kabul etmesinin ardından
imzalanan ateşkes antlaşmasıyla son buldu.
1994- NATO, tarihinin ilk saldırısını Sırplara karşı
gerçekleştirdi.
1997- MGK'nin 9 saat süren toplantısında ''28 Şubat Kararları''
alındı. Bu kararlar, irticayı Türkiye'nin önündeki en büyük
tehlike olarak saptadı. MGK'da, Atatürk ilke ve inkılaplarının
ödünsüz uygulanmasına karar verildi.
2001- Ulusal Bank'a el konuldu.
2003- Ankara 1 Numaralı DGM, kapatılan DEP'in 4 eski
milletvekilinin yeniden yargılanma istemini kabul etti.
2006- Avusturya'da yakalandıktan sonra Türkiye'ye iade edilen
''çıkar amaçlı suç örgütü elebaşı'' Alaattin Çakıcı, ''borsacı Adil
Öngen'i öldürmeye azmettirmek'' suçundan 10 yıl 10 ay hapis cezasına
çarptırıldı.
2008- Genelkurmay Başkanlığı, Irak'ın kuzeyinde yürütülen sınır ötesi
harekatın 7'nci günü çıkan çatışmalarda 7 teröristin etkisiz hale
getirildiğini, harekatın başlangıcından itibaren etkisiz hale getirilen
terörist sayısının 237'ye yükseldiğini açıkladı.

Ynt: Tarihte Bugün

1 MART
1430- Selanik, Padişah II. Murad zamanında fethedildi.
1921- Mehmet Akif'in (Ersoy) ''İstiklal Marşı'', Maarif Vekili
Hamdullah Suphi Bey tarafından Mecliste ilk kez okundu.
1923- Mustafa Kemal Paşa, TBMM'nin yeni çalışma dönemini açtı.
Mustafa Kemal'in açış konuşmasını Mecliste dinleyiciler
balkonundan izleyen Latife Hanım, Meclise gelen ilk kadın oldu.
1925- Anadolu Ajansı Türk Anonim Şirketi kurularak, AA şirket
statüsüne kavuştu. Ahmet Ağaoğlu, AA'nın ilk Yönetim Kurulu
Başkanı, Alaeddin Bey ilk Genel Müdürü oldu.
1926- 1889 İtalyan Zanardelli yasası esas alınarak hazırlanan
yeni Türk Ceza Kanunu, TBMM'de kabul edildi.
1935- TBMM 5. Dönem çalışmalarına başladı. Atatürk, 4. kez
Cumhurbaşkanı seçildi. TBMM'de ilk kez 18 kadın milletvekili yer aldı.
1958- İzmit Körfezi'nde çalışan ''Üsküdar'' vapuru, saatteki
hızı 130 kilometreyi bulan kasırga yüzünden Soğucak mevkisinde
battı. 293 yolcudan 76'sı öğrenci 272 kişi öldü; 21 kişi kurtuldu.
1968- Milli Bakiye usulünü kaldıran yeni Seçim Kanunu TBMM'de
kabul edildi.
1974- Tiyatro sanatçısı Hüseyin Kemal Gürmen 73 yaşında öldü.
1978- Adnan Menderes'in oğlu, Adalet Partisi Aydın Milletvekili
Mutlu Menderes trafik kazası sonucu öldü.
1983- ''Hakkari'de Bir Mevsim'' adlı film, Berlin Film
Şenliği'nde 4 ödül aldı.
1985- ''A. Kadir'' adıyla tanınan şair Abdülkadir Meriçboyu,
68 yaşında İstanbul'da öldü.
1990- İlk özel TV kanalı Magic Box, Eutelsat F 5 uydusundan
test sinyali yayımlamaya başladı.
1992- İstanbul Kuledibi'ndeki Neve Şalom Sinagogu'na bombalı
saldırıda bulunuldu.
1992- SHOW TV yayın hayatına başladı.
1992- Bosna-Hersek, referandum sonrasında, Yugoslavya'dan
ayrılarak bağımsızlık kararı aldı. Ancak 3 Martta, Sırp
kuvvetleri, Bosna'nın kuzeyindeki Bosanki Brod'u bombaladı ve
silahlı çatışmalar başladı.
1996- Eski Gümrük ve Tekel bakanlarından Haydar Özalp öldü.
2003- Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere
gönderilmesine, yabancı silahlı kuvvetler unsurlarının 6 ay
süreyle Türkiye'de bulunmasına izin verilmesine ilişkin
Başbakanlık Tezkeresi, TBMM'nin kapalı oturumunda reddedildi.
2005- ''Türkler: Bir İmparatorluğun Mimarları ve Mimar Sinan'ın
Dehası'' adlı fotoğraf sergisi Londra'da açıldı.
2007- Danıştay 2. Daire üyelerine yönelik saldırıyla ilgili davada,
savcı, olayın faili Alparslan Arslan ile Osman Yıldırım, İsmail Sağır
ve Erhan Timuroğlu için ''anayasal düzeni cebren ortadan kaldırmak için
silahlı örgüt kurmak ve yönetmek'' suçundan 4'er kez ağırlaştırılmış
müebbet hapis cezası istedi.

Ynt: Tarihte Bugün

2 MART

1924- Halk Fırkası grup toplantısında, Şer'iye ve Evkaf
Vekaletlerinin kaldırılmasına ve öğretimin birleştirilmesine
karar verildi.
1956- Fransa, Fas'ın bağımsızlığını onayladı.
1957- Sporcu, eğitimci Selim Sırrı Tarcan öldü.
1960- Necip Fazıl Kısakürek, Atatürk'ün hatırasına yayım
yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle 18 ay hapis cezası daha aldı.
1994- Yönetmen Bilge Olgaç, evinde çıkan yangında 54 yaşında öldü.
1994- TBMM Genel Kurulunda DEP'li Leyla Zana, Ahmet Türk,
Orhan Doğan, Hatip Dicle ve Sırrı Sakık ile bağımsız Mahmut
Alınak'ın dokunulmazlıkları kaldırıldı. Genel Başkan Hatip Dicle
ve Orhan Doğan gözaltına alındı.
2000- Türk halk müziği sanatçısı Özay Gönlüm öldü.
2000- İngiltere, 16 aydır Londra'da ev hapsinde tutulan eski
Şili diktatörü Pinochet'in salıverilmesine karar verdi.
Pinochet, kendisini isteyen ülkeler itiraz etmeden, ülkeyi terk etti.
2004- İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün büyük oğlu Ömer İnönü
80 yaşında İstanbul'da vefat etti.

3 MART

1878- Osmanlı devleti ile Rusya arasında Ayastefanos Antlaşması imzalandı.
1883- Mektebi Sanayii Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) öğretime açıldı.
1924- Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı hanedanı mensuplarının
yurt dışına çıkarılmasına ilişkin yasa kabul edildi. Tevhidi Tedrisat
Kanunu çıkarıldı. Şer'iye ve Evkaf ve Genelkurmay bakanlıkları kaldırıldı.
Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. Genelkurmay
Başkanlığı oluşturuldu ve hükümetten ayrıldı.
1925- Şeyh Sait isyanının büyümesini önlemek için, Takriri
Sükun Kanunu kabul edildi; İstiklal Mahkemeleri kuruldu.
1942- Türk Ressamlar Cemiyeti İstanbul'da kuruldu.
1974- THY'nin DC-10 tipi Ankara yolcu uçağı, Paris'te Orly
Havaalanı yakınlarında düştü. Bu tarihe kadar dünya sivil
havacılık tarihinde gerçekleşen en büyük kazada 346 yolcu ve
mürettebat öldü.
1980- Eski Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen 88 yaşında
İstanbul'da öldü.
1983- Çizgi roman Tenten'in çizeri Georges Remi (Herge) öldü.
1992- Zonguldak Kozlu'daki grizu faciasında 127 kişi öldü, 147
kişiden umut kesildi.
1994- Ressam Cihat Burak 79 yaşında öldü.
1994- TBMM Genel Kurulu, DEP'li Selim Sadak ve RP'den istifa
eden İstanbul Bağımsız Milletvekili Hasan Mezarcı'nın
dokunulmazlığını kaldırdı.
2008- Rusya'da devlet başkanı seçimini Başbakan Birinci
Yardımcısı Dimitriy Medvedev yüzde 70,28 oranında oy alarak
kazandı. Medvedev, 7 Mayısta yemin etti.




4 MART
1193- Eyyubi devletinin kurucusu, Haçlı saldırılarına karşı
duran Selahaddin Eyyubi öldü.
1656- Düşük ayarlı para ve alınamayan maaşlar için ayaklanan askerler,
IV. Mehmed'in onayıyla bazı saray ağalarını idam ettirdi.
1923- Mustafa Kemal Paşa'nın 17 Şubattaki konuşmasıyla başlayan İzmir
İktisat Kongresi sona erdi. Kongrede Misakı İktisadi kabul edildi.
1929- Takriri Sükun Kanunu yürürlükten kalktı.
1934- İstanbul Üniversitesinde açılan İnkılap Tarihi Enstitüsünde
ilk dersi Milli Eğitim Bakanı Hikmet Bayur verdi.
1934- Ankara Radyosu yayınına başladı.
1940- İstanbul'da yapılan Altıncı Balkan Güreş Şampiyonası'nda
Türk takımı beş birincilik alarak altıncı kez şampiyon oldu.
1964- BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'a uluslararası güç gönderme
kararı aldı.
1986- İzmir'in eski belediye başkanı Osman Kibar öldü.
1992- İspanya'dan ''engizisyon'' baskısından kaçarak Osmanlı
İmparatorluğu'na sığınan Museviler, Türkiye'ye gelişlerinin 500.
yılını kutladılar.
1994- Dokunulmazlıkları kaldırılan DEP milletvekilleri Leyla
Zana, Sırrı Sakık, Ahmet Türk, Selim Sadak ve bağımsız
milletvekili Mahmut Alınak, gözaltına alındı. Mezarcı ve DEP
Şırnak Milletvekili Selim Sadak serbest bırakıldı.
1994- Gazeteci Hıncal Uluç, uğradığı silahlı saldırıda bacağından
yaralandı.
2002- Ilımlı Arnavut Lider İbrahim Rugova, Kosova'nın ilk
devlet başkanı seçildi.



5 Mart Perşembe
1920- Türkiye Yeşilay Cemiyeti kuruldu.
1934- Eski milli eğitim bakanlarından Dr. Reşit Galip öldü.
1941- Türkiye'nin ilk Diyanet İşleri Başkanı Rifat Börekçi öldü.
1946- İkinci Dünya Savaşı'nda ortaya çıkan ve Sovyetler Birliği ile
Doğu Avrupa ülkelerini simgeleyen ''Demirperde'' kavramı; ilk kez
İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in bir konuşmasında kullanıldı.
1953- Sovyetler Birliği'ni yaklaşık 30 yıl yöneten ve geçirdiği
beyin kanaması sonucu bilincini yitiren Jozef Stalin öldü.
1971- Amerikalı dört asker Ankara'da terör örgütü THKO mensuplarınca
kaçırıldı. Bir duyum üzerine polisin 5 Martta üniversiteye düzenlediği
baskında çatışma çıktı; Erdal Şener adlı öğrenci öldü, yaralananlar
oldu. ABD'li askerler 8 Martta serbest bırakıldı.
1983- Karikatürist Mustafa (Mim) Uykusuz 61 yaşında öldü.
1987- Tiyatro ve sinema sanatçısı Gülistan Güzey İstanbul'da öldü.
1994- Birleşmiş Milletler, Bosna'ya Türk askeri gönderilmesini
kabul etti.
1999- Çankırı Valisi Ayhan Çevik, bombalı saldırıda ağır
yaralandı; koruma polisi ve iki lise öğrencisinin öldüğü
saldırıyı yasa dışı TİKKO örgütü üstlendi.
2000- Hayırseverliğiyle tanınan iş adamı İzzet Baysal öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

6 MART

1917- Nick Larocca'nın ''Original Dixiland Jazz Band'' adlı
orkestrası, ilk caz plağını New Jersey'deki Victor Co.
plakçılık şirketi için doldurdu.
1927- İstiklal Mahkemelerinin görevi sona erdi.
1954- Petrol işletmeciliğini yabancı sermayeye açan Petrol
Yasası kabul edildi. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü kuruldu.
1969- Golda Meir İsrail'in ilk kadın başbakanı oldu.
1977- Pakistan'da seçimleri Zülfikar Ali Butto kazandı.
1979- ABD uzay aracı Voyager I, Jüpiter ve Uranüs'ün Satürn
gibi halkalara sahip olduğunu keşfetti. Voyager I, Jüpiter'in
halkalı resimlerini dünyaya gönderdi.
1983- Zonguldak Ereğli Kömür İşletmelerinin Kandilli üretim
havzasındaki Armutçuk Ocağı'nda meydana gelen patlamada 102
kişi öldü, 86 kişi yaralandı.
1989- Anayasa Mahkemesi, üniversitelerde ''dini inanç sebebiyle
boyun ve saçların örtü veya türbanla kapatılmasını'' serbest
bırakan yasayı iptal etti.
1990- Hürriyet gazetesi Yönetim Kurulu üyesi, gazeteci yazar
Çetin Emeç ve şoförü Ali Sinan Ercan, uğradıkları silahlı
saldırıda yaşamlarını yitirdi.
2001- Karikatürist Necmi Rıza Ayça 87 yaşında İstanbul'da öldü.


7 MART
1917- Nick Larocca'nın ''Original Dixiland Jazz Band'' adlı
orkestrası, ilk caz plağını New Jersey'deki Victor Co.
plakçılık şirketi için doldurdu.
1927- İstiklal Mahkemelerinin görevi sona erdi.
1954- Petrol işletmeciliğini yabancı sermayeye açan Petrol
Yasası kabul edildi. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü kuruldu.
1969- Golda Meir İsrail'in ilk kadın başbakanı oldu.
1977- Pakistan'da seçimleri Zülfikar Ali Butto kazandı.
1979- ABD uzay aracı Voyager I, Jüpiter ve Uranüs'ün Satürn
gibi halkalara sahip olduğunu keşfetti. Voyager I, Jüpiter'in
halkalı resimlerini dünyaya gönderdi.
1983- Zonguldak Ereğli Kömür İşletmelerinin Kandilli üretim
havzasındaki Armutçuk Ocağı'nda meydana gelen patlamada 102
kişi öldü, 86 kişi yaralandı.
1989- Anayasa Mahkemesi, üniversitelerde ''dini inanç sebebiyle
boyun ve saçların örtü veya türbanla kapatılmasını'' serbest
bırakan yasayı iptal etti.
1990- Hürriyet gazetesi Yönetim Kurulu üyesi, gazeteci yazar
Çetin Emeç ve şoförü Ali Sinan Ercan, uğradıkları silahlı
saldırıda yaşamlarını yitirdi.
2001- Karikatürist Necmi Rıza Ayça 87 yaşında İstanbul'da öldü.



8 MART
1403- Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid, Akşehir'de öldü.
1857- Kadınlar Günü: ABD'de kadın işçilerin 8 Mart 1857'de
yaptıkları yürüyüş, Kopenhag'da 1910 yılında toplanan Dünya
Kadınlar Kongresi'nde ''Emekçi Kadınlar Günü'' olarak
belirlendi. 8 Mart, 1975'te BM tarafından ''Dünya Kadınlar
Günü'' ilan edildi.
1944- Yazar Hüseyin Rahmi Gürpınar, Heybeliada'daki köşkünde
öldü. Gürpınar, 17 Ağustos 1864'te İstanbul'da doğmuştu.
1948- Tanımladığı bir deri hastalığı ''Behçet Hastalığı'' adıyla
dünya tıp literatürüne geçen, deri ve zührevi hastalıklar uzmanı
Ordinaryüs Prof. Dr. Hulusi Behçet kalp krizi sonucu İstanbul'da öldü.
1952- ABD Philadelphia'da ilk suni kalp ameliyatı yapıldı.
1954- Devletin siyasal prestijine ve mali gücüne zarar getirdiğine
karar verilen ya da kişilerin özel hayatına tecavüz eden yazılar
yazan gazetecilere ağır cezalar öngören Basın Kanunu TBMM'den geçti.
1962- İstanbul-Ankara-Adana seferini yapan THY Kop uçağı
Toroslar'da düştü. Sekiz yolcu ve üç kişilik mürettebat öldü.
1963- Suriye'de, bir darbe sonucu Baasçılar ve Nasırcılar
iktidarı ele geçirdi. Baasçı subaylar, şubat ayında, Irak'ta da
yönetimi ele geçirmiş ve Başbakan Kasım öldürülmüştü.
1972- Demokratik Parti Genel Başkan Yardımcısı Yüksel Menderes,
Ankara'da hava gazıyla intihar etti. Başbakan Adnan Menderes'in
oğullarından Mutlu Menderes, 1 Mart 1978'de trafik kazasında
ölmüştü. 15 Mart 1996'da ise Aydın Menderes, trafik kazası
sonucu felç oldu.
1980- Felsefeci Nusret Hızır 81 yaşında öldü.
1984- Sekiz ilde olağanüstü hal uygulanmasıyla ilgili
''Olağanüstü Hal Yönetmeliği'' yürürlüğe girdi.
1996- Lefkoşa-İstanbul seferini yapan KKTC'ye ait bir yolcu
uçağı kaçırılarak önce Sofya'ya, ardından da Münih'e indirildi.
2005- Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesinin eski dekanlarından
Prof. Dr. Erol Mutlu 56 yaşında Ankara'da öldü.
2005- Çeçen lider Aslan Maşadov, bir çatışmada Rus güvenlik
güçlerince öldürüldü.
2008- Hollanda'nın Lahey kentindeki Artistik Buz Pateni Uluslararası
Aegon Kupası'nda, bayanlarda Tuğba Karademir 2. oldu ve Türkiye'ye bu
spor dalında tarihte uluslararası bir yarışmada büyükler kategorisindeki
ilk madalyayı kazandırdı.
2008- Eski milletvekili ve Ankara Üniversitesi SBF eski öğretim üyesi
Prof. Dr. Sadun Aren vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

9 MART

1764- Padişah III. Mustafa tarafından yaptırılan Laleli Camii
ibadete açıldı.
1796- Napolyon Bonapart ile Josephine evlendi.
1923- Sovyet lideri Lenin, geçirdiği felç sonucu konuşma
yeteneğini kaybetti.
1929- İstanbul'da Matbaacılık Mektebi açıldı.
1930- Atatürk, Antalya Müzesi'ni gezdikten sonra Aspendos'ta
incelemelerde bulundu.
1956- Kıbrıs Rum toplumunun lideri Başpiskopos Makarios,
İngiltere tarafından Seyşel Adaları'na sürgüne gönderildi.
Adanın İngiliz Genel Valisi John Harding, Makarios'un,
terörizmi aktif olarak desteklediği için sürgün edildiğini açıkladı.
1957- Türkiye'nin ilk kadın doktor subayı Sema Aran, teğmen
rütbesiyle göreve başladı.
1967- Gazeteci Yazar Vala Nureddin (Va-Nü) 66 yaşında
İstanbul'da öldü.
1967- Gölcük Tersanesi'nde ''Berk'' adlı refakat firkateyninin
yapımına başlandı.
1995- TBMM Mal Varlığını Araştırma Komisyonunun Almanya'da
bulduğu belgeler, RP'li Süleyman Mercümek'in Türkiye'de
yönettiği paranın toplam 17 milyon mark olduğunu ve bu
paraların akıbetinin bilinmediğini ortaya koydu.
1996- 1990 yılında öldürülen gazeteci Çetin Emeç'i vurduğu
belirlenen İslami Hareket Örgütünün tim sorumlusu İrfan
Çağırıcı, İstanbul'da yakalandı.
2001- Türk balesinin kurucusu Edris Stannus (Dame Ninette de
Valois), İngiltere'de 104 yaşında öldü.
2003- Siirt'te yapılan milletvekili yenileme seçimlerinde 3
milletvekilliğini alan, iktidardaki AK Parti'nin Genel Başkanı
Recep Tayyip Erdoğan da Parlamentoya girdi.
2007- İsviçre'de, Ermeni çevrelerinin ''soykırım'' iddiasının
inkarın suç sayan yasayı ihlal ettiği gerekçesiyle yargılanan
İşçi Partisi lideri Doğu Perinçek, para cezasına çarptırıldı.
Lozan mahkemesi, 6 Martta başlayan duruşmalar sonunda bugün verdiği
kararda, Perinçek'i 90 gün hapis cezası karşılığında her günü 100
İsviçre Frangı (yaklaşık 115 YTL) olmak üzere 9 bin İsviçre Frangı
para cezasına çarptırdı ve bu cezayı iki yıl tecil etti.

Ynt: Tarihte Bugün

10 MART
1876- Graham Bell ile yardımcısı Watson, ilk telefon görüşmesini
yaptılar.
1910- Hollywood'da çekilen ilk film olan ''In Old California''
gösterime girdi.
1919- Çin'de kölelik resmen kaldırıldı.
1920- Yunanistan Başbakanı Venizelos'un da katıldığı toplantıda
İstanbul'un resmi işgaline ve Kuvayımilliye öncülerinin
tutuklanmasına karar verildi.
1931- İstanbul'da yayımlanan Bıldırcın, Piliç ve Çapkın Kız
mecmuaları hakkında müstehcen yayın davası açıldı.
1938- Ankara Radyosu'nda radyofonik konserlere, Bizet'in Carmen
operasıyla başlandı.
1947- Dört büyükler, Almanya'nın geleceğini tartışmak için
Moskova'da toplandı.
1952- Küba'da General Fulgencio Batista, Devlet Başkanı Carlos
Socarras'ı devirerek yerini aldı.
1956- Başpiskopos Makarios'un, 9 Mart günü sınır dışı
edilmesinden sonra Kıbrıs'ta ayaklanmalar başladı.
1963- Saatli Maarif takvimlerinin kurucusu Naci Kasım 79 yaşında
vefat etti.
1969- ABD'li siyahi lider Martin Luther King'in katili James
Earl Ray, 99 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı.
1972- Millet Meclisi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin
İnan hakkındaki idam kararlarını 53 ret, 6 çekimser, 238 kabul
oyuyla onayladı.
1974- Cumhuriyet'in 50. Yılı'nı Kutlama Komitesince İstanbul'un
Karaköy Meydanı'na dikilen ''Güzel İstanbul'' adlı kadın
heykeli, ''müstehcen'' olduğu iddiasıyla bazı kesimlerin tepki
göstermesine yol açtı.
1988- Zorunlu Tasarruf Yasası çıktı.
1989- Avrupa Kulüpler Kupası'nda finale yükselen ilk Türk
basketbol takımı Efes Pilsen, Yunanistan'ın Aris takımına
yenilerek ikinci oldu.
1993- Gazeteci Emil Galip Sandalcı 71 yaşında İstanbul'da öldü.
1998- Gazeteciler Federasyonu kuruldu.
1999- Şair, deneme yazarı Salah Birsel İstanbul'da öldü.
2000- Diyarbakır 1 Numaralı DGM, kapatılan RP'nin Genel Başkanı
Necmettin Erbakan'ı ''halkı ırk ve din farklılığı gözeterek, kin
ve düşmanlığa açıkça tahrik ettiği'' gerekçesiyle 1 yıl hapisle
cezalandırdı.
2003- Erman Filmin kurucusu Hürrem Erman 90 yaşında öldü.
2004- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 7 TİP'li öğrenciyi öldürdüğü
için 7 kez idam cezasına çarptırılan Haluk Kırcı'nın cezasının,
48 ayı hücrede olmak üzere müebbet ağır hapis cezasına
dönüştürülmesine ilişkin kararı onadı.
2007- Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi, Diyarbakır Emniyet
Müdürü Ali Gaffar Okkan ve 5 polis memurunun öldürülmesine
ilişkin davada 5 sanıktan birini müebbet, 3 sanığı ise toplam

Ynt: Tarihte Bugün

11 MART
1938- Avusturya Şansölyesi Schuschnigg istifa etti; yerine
gelen Nazi yanlısı Seyss-Inquart'ın daveti üzerine Alman
birlikleri Avusturya'ya girdi.
1941- İngiltere'nin Sofya Elçisi Rendell'a, İstanbul'da, Pera
Palas Oteli'nde suikast girişiminde bulunuldu. Olayda dört kişi
öldü, Rendell kurtuldu.
1947- Türkiye, Uluslararası İskan ve Kalkınma Bankası (Dünya
Bankası) ve Uluslararası Para Fonu (IMF) örgütüne katıldı.
1949- İsrail ve Ürdün, Rodos'ta ateşkes antlaşması imzaladı.
1958- Türkiye ''Mısır, Suriye ve Yemen'' devletlerinin
oluşturduğu Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni tanıdı.
1967- Gazeteci Yusuf Ziya Ortaç 72 yaşında İstanbul'da öldü.
1968- İstanbul Belediye Başkanı Haşim İşçan, beyin kanaması
sonucu 70 yaşında vefat etti.
1969- Besteci Sadi Işılay 70 yaşında öldü.
1976- Eski ABD Başkanı Richard Nixon, Şili'deki seçimler
sırasında Salvador Allende'nin seçilmesini önlemek için CIA'ya
emir verdiğini itiraf etti.
1980- Gazeteci yazar Zekeriya Sertel 88 yaşında Paris'te öldü.
1983- İki Ermeni teröristin silahlı saldırısında yaralanan
Türkiye'nin Belgrad Büyükelçisi Galip Balkar yaşamını yitirdi.
1985- Konstantin Çernenko'nun 10 Mart'taki ölümünün ardından
Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel
Sekreterliğine getirildi.
1988- Montajının tamamı Türkiye'de yapılan ilk F-16, Hava
Kuvvetlerine teslim edildi.
1990- Litvanya, tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti.
1993- Türkiye'nin Hamburg Din Ataşesi Ali Mangaoğlu, Alman
Polisi tarafından vurularak öldürüldü.
1997- Amasya'da el yazması Kuran çalınması olayıyla ilgili
yargılanan Ayşegül Tecimer, gıyabında 4,5 yıla mahkum edildi.
Tecimer'in ABD'ye kaçtığı öğrenildi.

Ynt: Tarihte Bugün

12 Mart
1918- Erzurum düşman işgalinden kurtuldu.
1921- Burdur Milletvekili Mehmet Akif Ersoy'un yazdığı
''İstiklal Marşı'', milletvekillerince ayakta dinlenildi ve
TBMM'de ''Ulusal Marş'' olarak kabul edildi.
1921- Londra Konferansı sona erdi. İtilaf Devletleri barış önerdi.
1925- Çinli lider Sun Yat Sen öldü, yerine General Çan Kay Şek
getirildi.
1930- Hindistan'da Mahatma Gandi, tuz üretimindeki hükümet
tekeline karşı çıkmak amacıyla Ah****bat'tan 300 millik denize
doğru yürüyüşe başladı.
1933- Türk Dili Tetkik Cemiyetince eski sözcüklere Türkçe
karşılık bulmak için Dil Anketi başlatıldı.
1935- Tarihçi Yusuf Akçura öldü.
1947- ABD Başkanı Harry Truman, Amerikan Kongresi'nden
Sovyetler Birliği'nin baskısı altında bulunan Türkiye ve
Yunanistan'a toplam 400 milyon dolarlık bir yardımda
bulunulması ve bu devletlerin sivil ve askeri personeline
ABD'de eğitim verilmesi için yetki istedi.
1971- Silahlı Kuvvetler, ''12 Mart Muhtırası''nı verdi.
Başbakan Süleyman Demirel, bu gelişme üzerine istifa etti.
1979- Pakistan ve İran, CENTO'dan çekileceklerini açıkladı.
1985- Türkiye'nin Ottawa Büyükelçiliği'ne Ermeni teröristler
saldırı düzenledi. Kanadalı polisi öldüren teröristler,
elçilikte 11 kişiyi rehin aldı. Büyükelçi Coşkun Kırca, canını
pencereden atlayarak kurtarabildi.
1985- Sovyetler Birliği ile ABD arasında, Cenevre'de Stratejik
Nükleer Kuvvetler, Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler, Uzay ve
Savunma sistemleri ile İlgili Yeni Silahların Kontrolü
Görüşmeleri başladı.
1995- Bir taksiyi gasbeden teröristler, Gazi Mahallesi'nde
Alevilere ait olduğu bildirilen üç kahvehaneyi gece otomatik
silahlarla taradı. Bir kişi öldü. 20 kişi yaralandı. 14 Martta
Gaziosmanpaşa'da çıkan olaylarda 96 iş yeri tahrip edildi,
13 araç yakıldı.
1998- Komedi oyuncusu Ali Sururi, İzmir'de öldü.
1999- Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Macaristan, NATO'ya katıldı.
2000- Papa II. John Paul, ''kilise''nin geçmişte Yahudilere,
muhaliflere, kadınlara ve yerlilere karşı işlediği günahlardan
ötürü af diledi.
2004- Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın özel kalem müdürlüğünü
yapan Haldun Derin 92 yaşında vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

13 MART
1781- Alman kökenli İngiliz astronom William Hershel, Uranüs
gezegenini keşfetti.
1893- Tanzimat dönemi yazar ve şairi Muallim Naci, İstanbul'da öldü.
1899- Atatürk, ''1283'' yaka numarasıyla Harp Okulunun piyade
sınıfına yazıldı.
1919- Kazım Karabekir, Erzurum'da 15. Kolordu Komutanlığına atandı.
1923- Mustafa Kemal, Adana'dan başlayan bir geziye çıktı.
1926- Mustafa Kemal Paşa'nın Falih Rıfkı (Atay) ve Mahmut
(Soydan) beylere anlattığı hayat hikayesi ve hatıralarının
kısaltılmış şekli, Milliyet gazetesinde yayımlandı.
1952- Gazeteci Yazar Ömer Rıza Doğru, İstanbul'da öldü.
1955- Fenerbahçe-Galatasaray futbol maçında taraftarlar tribünde
birbirine girdi, bir kişi öldü.
1970- Dublaj sanatçısı ve yazar Adalet Cimcoz 60 yaşında
İstanbul'da öldü.
1983- Beylerbeyi'nde restorasyonu süren tarihi İsmail Hakkı
Efendi Yalısı, gece çıkan yangında kül oldu. Yalının yanındaki
205 yıllık Beylerbeyi Camisi'nin kubbesi de tamamen hasar gördü.
1992- Erzincan'da 6,8 şiddetindeki depremde 653 kişi öldü.
1994- İstanbul Boğazı'nda 2 Rum gemisinin çarpışmasında yangın
çıktı. 15 denizcinin öldüğü, 17 denizcinin kaybolduğu kaza
sonucu denize yayılan petrol, çevre kirliliğine yol açtı.
1996- Efes Pilsen basketbol takımı, Avrupa Koraç Kupası'nı kazandı.
2003- Anayasa Mahkemesi HADEP'i kapattı. Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcısı Sabih Kanadoğlu DEHAP'ın temelli kapatılması
istemiyle Anayasa mahkemesine dava açtı.
2003- 1998 yılından bu yana tadilat gören Etnografya Müzesi
yeniden açıldı.
2008- Eski MHP İstanbul Milletvekili Mehmet Gül, iş gezisi için
gittiği Ukrayna'nın başkenti Kiev'de vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

14 MART
1827- TIP BAYRAMI: II. Mahmut döneminde, Hekimbaşı Mustafa
Behçet'in önerisiyle ilk cerrahhanenin, Şehzadebaşı'ndaki
Tulumbacıbaşı Konağı'nda ''Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i
Amire'' adıyla kurulması, daha sonra ''Tıp Bayramı'' olarak
kutlanmaya başlandı.
1879- Fizik bilgini Albert Einstein, Ulm'da doğdu.
1919- Yunanlıların, İzmir'e çıkarma planı, İngiltere Başbakanı
Lloyd George, Fransa Başbakanı Clemenceau, İtalya Başbakanı
Orlando ve ABD Başkanı Wilson tarafından kabul edildi.
1935- İstanbul Belediye Meclisi, Darülaceze'nin adını
Düşkünler Evi olarak değiştirdi.
1939- Hatay Meclisi, Türk Lirası'nı resmi para olarak kabul etti.
1953- Sovyetler Birliği Komünist Partisi 1. Sekreteri Stalin'in
ölümü üzerine yerine getirilen Malenkov, görevini 8 gün sonra
Kruşçev'e devretti.
1955- Besteci, kanto sanatçısı Şamran Hanım (Kelelciyan) 85
yaşında öldü.
1964- BM Güvenlik Konseyi, Barış Gücü'nün Kıbrıs'a gitmesini
kararlaştırdı.
1977- Ressam Hikmet Onat 95 yaşında İstanbul'da öldü.
1978- Tiyatro ve sinema oyuncusu Aziz Basmacı İstanbul'da öldü.
1980- ABD Hava Kuvvetleri'ne ait C-130 tipi askeri nakliye uçağı,
İncirlik Hava Üssü'ne iniş yaparken düştü. 18 ABD askeri öldü.
1983- Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kurulmasını öngören yasa
tasarısı, Danışma Meclisinde kabul edildi.
2000- Greenpeace, yıllardır çevre kirliliği konusunda mücadele
ettiği uluslararası kuruluşlardan Shell petrol şirketine ortak oldu.
2003- Türkiye Cumhuriyeti'nin 59. Hükümeti Siirt Milletvekili
Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında kuruldu.
2008- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya,
''laikliğe aykırı fiillerin odağı haline geldiği'' iddiasıyla
AK Parti'nin kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesi'nde dava açtı.

Ynt: Tarihte Bugün

15 MART
1921- Son Osmanlı sadrazamlarından, İttihat ve Terakki
liderlerinden (Mehmed) Talat Paşa, suikasta kurban gitti.
Berlin'de, sokakta bir Ermeni'nin arkasından kurşunladığı
Talat Paşa, 1 Eylül 1874'te Edirne'de doğmuştu.
1933- Almanya'da Hitler, Üçüncü Reich'ı ilan etti.
1938- Sovyetler Birliği'nde olağanüstü mahkemede ölüm cezasına
çarptırılan, aralarında Ekim Devrimi'nin önderlerinden Nikolay
Buharin'in de bulunduğu 18 kişinin cezaları infaz edildi.
1955- Tiyatro sanatçısı Muammer Karaca'nın yaptırdığı ''Karaca
Tiyatrosu'', İstanbul'da açıldı.
1961- Turkish Daily News kuruldu.
1964- Sinema yıldızı Elizabeth Taylor ile aktör Richard Burton
evlendi.
1971- Gazeteci, oyun yazarı Cevat Fehmi Başkut öldü. ''Buzlar
Çözülmeden'', ''Paydos'' oyunlarıyla tanınan Başkut, 1905'te
Edirne'de doğmuştu.
1981- Varlık Yayınlarının kurucusu, şair Yaşar Nabi Nayır
73 yaşında İstanbul'da öldü. Nayır, ''Yedi Meşaleciler'' olarak
adlandırılan şairlerdendi.
1983- Maliye Bakanlığı, Hisarbank ve İstanbul Bankasına el koydu.
1996- Aydın Menderes, Afyon'un Sandıklı ilçesinde geçirdiği
trafik kazası sonucunda felç oldu.
2001- İktisat Bankası'na el konuldu.
2001- İstanbul-Moskova seferini yapan Tupolev-154 tipi uçak,
Atatürk Havalimanı'ndan kalkışından kısa süre sonra Çeçen
korsanlarca kaçırıldı. Medine'ye indirilen uçağa Suudi
antiterör timlerince düzenlenen operasyonda, Türk yolcu Gürsel
Kambal, Rus Hostes Yuria Fomina ve bir korsan öldü.
2002- GAP'ın sulama tünellerinden T2 de faaliyete geçti.
2006- Kara Kuvvetleri Komutanlığı birlik sembolü değişti.
Genelkurmay Başkanlığı, vatandaşların da görüşlerine başvurarak,
Kara Kuvvetleri Komutanlığının yeni birlik sembolünde Atatürk'ün
Kocatepe sırtlarında resmedildiği figürün yer almasına karar verdi.

Ynt: Tarihte Bugün

16 MART
1920- İtilaf Devletleri, İstanbul'u işgal etti.
1921- Sovyetler Birliği, Ankara Hükümetini resmen tanıdı;
Moskova Antlaşması imzalandı.
1929- Tuluatçı Kel Hasan Efendi 55 yaşında İstanbul'da öldü.
1939- Ses sanatçısı Eftelya Hanım (Denizkızı) İstanbul'da vefat etti.
1940- Nobel Ödülü'nü kazanan ilk kadın yazar Selma Lagerlöf
82 yaşında öldü.
1956- Keman sanatçısı Suna Kan, İtalya'da ödül aldı. Gazeteler,
''Paganini sağ olsaydı, Suna Kan'ı alnından öperdi'' diye yazdı.
1964- TBMM'de gizli yapılan olağanüstü toplantıda, hükümete
gerektiğinde Kıbrıs'a müdahale yetkisi verildi.
1965- Zeki Müren'in başrolde olduğu Çay ve Sempati oyununun,
Arena Tiyatrosu'nda sahnelenmesine başlandı.
1966- Yazar Emin Türk Eliçin 60 yaşında öldü.
1969- Türkan Şoray, ücretini 60 bin liradan 75 bin liraya
çıkardı. Böylece Türk sinemasının en pahalı oyuncusu oldu.
1971- Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, Sivas'a bağlı Gemerek'te
jandarmayla girdikleri çatışma sonunda yakalandı.
1972- Cumhuriyet Senatosu; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve
Hüseyin İnan hakkındaki idam kararını onayladı.
1978- İstanbul Üniversitesinden çıkan öğrenci grubuna bomba
atıldı; 7 öğrenci öldü. Silahlı kişilerce gruba ateş açıldı;
çok sayıda kişi yaralandı.
1978- İtalya'da eski başbakanlardan Aldo Moro, terör örgütü
Kızıl Tugaylarca kaçırıldı.
1994- TBMM tarafından dokunulmazlıkları kaldırıldıktan sonra
gözaltına alınan 5'i DEP'li 6 milletvekili, TCK'nin 125.
maddesine muhalefet ettikleri gerekçesiyle DGM'ye sevk edildi.
Vatana ihanetle suçlanan milletvekilleri, 17 Martta
tutuklanarak cezaevine konuldu.
1998- Halkbilim araştırmacısı Pertev Naili Boratav, Paris'te öldü.
1999- Kosova'daki Sırp güçlerine karşı, yetmiş gün sürecek hava
harekatı başlatıldı.
2004- TTK'nin Karadon maden ocağındaki grizu patlamasında sekiz
Çinli işçiden beşi öldü, üçü yaralandı.

Ynt: Tarihte Bugün

17 MART
1816- 38 tonluk ''Elise'' adlı buharlı tekne, kaptan Pierre
Andriel yönetiminde, Manş Denizi'ni aşan ilk buharlı tekne oldu.
1921- Londra'da ilk doğum kontrol kliniği açıldı. Kliniğe
başvuranlara, düşük ücretle korunma araç gereçleri verildi.
1939- Hatay'da Türk posta ve telgraf ücretleri uygulamaya konuldu.
1948- Belçika, Fransa, Hollanda, İngiltere ve Lüksemburg dışişleri
bakanları arasında, 50 yıl süreli Brüksel Anlaşması imzalandı.
1954- Türk Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası'nda: Milli Takım,
grup eleme maçlarında Madrid'de 4-1 yenildiği İspanya'yı
İstanbul'da 1-0 yendi. Yönetmelik gereği, 1954 yılının 17 Mart
günü Roma'da yapılan üçüncü karşılaşmada İspanya ile 2-2
berabere kalınca, kura çekildi. Kurada kazanan Türk Milli
Futbol Takımı, finallere katılma hakkını elde etti.
1966- Varto'da 5.6 büyüklüğündeki depremde 14 kişi öldü.
1972- Uzun süredir araları açık olan CHP Genel Başkanı İsmet
İnönü ile Genel Sekreter Bülent Ecevit barıştı.
1976- Amerikan Northrop uçak şirketi, uçak alım satımlarıyla
ilgili Türkiye'de rüşvet dağıttığı iddialarını doğruladı.
1978- Atatürkçü şiirleri ve denemeleriyle tanınan ünlü şair
Dr. Ceyhun Atuf Kansu, Ankara'da öldü. Kansu, 7 Aralık 1919'da
İstanbul'da doğmuştu.
1985- İki ünlü oyun yazarı Artur Miller ve Harold Pinter,
hapiste bulunan Pen üyesi yazarları ziyaret etmek amacıyla
Türkiye'ye geldi.
1990- Jülide Ateş, Türkiye Güzeli seçildi.
1993- Gazeteci Beyhan Cenkçi öldü.
2005- Sivas'ın Koyulhisar ilçesine bağlı Sugözü köyü Kuzucu
Mahallesi'ndeki toprak kayması sonucu on beş vatandaş toprak
altında kaldı. 23 Martta aynı bölgede yeniden yaşanan heyelanda
yaklaşık 5 milyon ton toprak daha kaydı. On beş vatandaşın
yaşamından ümit kesildi.
2005- Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin 1 Nisanda yürürlüğe girecek
yeni Türk Ceza Kanunu nedeniyle düzenlediği ''Gazetecileri Adliye
Yollarına Alıştırma Yürüyüşü'' Babıali Caddesi ile İstanbul Adliye
Sarayı arasında yapıldı. İlerleyen günlerde de birçok meslek örgütü
yeni Türk Ceza Kanunu'nu protesto yürüyüşü düzenledi.
2005- Anadolu Ajansının eski dış haberler çalışanlarından
Gazeteci Armağan Anar 82 yaşında İstanbul'da öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

18 MART
1915- İtilaf Devletlerine karşı Çanakkale Zaferi kazanıldı.
1920- Meclisi Mebusan, İstanbul'un işgali üzerine çalışmalarına
ara verme kararı aldı.
1926- Finike'de meydana gelen 6.9 büyüklüğündeki depremde yirmi yedi
kişi öldü.
1926- Papa I. Eftim (Pavli Erenerol), Bağımsız Türk Ortodoks
Patrikhanesini kurdu.
1933- Marsilya'da toplanan Uluslararası Kadın Kongresine,
Türkiye'den Lamia Tevfik, Seniha Rauf Hanımlar katıldı.
1940- Hitler ve Mussolini, İtalya'da buluştu. İtalya,
Almanya'nın yanında savaşa girme kararı aldı. Bundan dört yıl
sonra aynı gün, Almanlar Macaristan'ı işgale başladı.
1949- Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) kuruldu.
1949- ''Harika Çocuklar Yasası'' kapsamında yurt dışında eğitim
görmesine karar verilen yedi yaşındaki İdil Biret, Paris'e
gitmek üzere ailesiyle İstanbul'dan ayrıldı. Fransa'da öğrenim
görecek olan İdil Biret ile tanınmış kompozitör Nadia
Boulanger'nin ilgileneceği bildirildi.
1953- Yenice ve Gönen'de meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki
depremde 265 kişi öldü.
1956- Fransa, Cezayir'e asker çıkarmaya başladı.
1965- İnsanoğlu ilk kez uzayda yürüdü. Sovyet kozmonot Aleksey
Leonov, Dünya'dan 2.177 kilometre yükseklikte, ''Voskhod II''
(Gün doğumu) adlı uzay aracından çıkarak 20 dakika boşlukta kaldı.
Leonov, bu sürenin 12 dakika 9 saniyesini ''yürüyerek'' geçirdi.
1974- Pakistan'ın devrik devlet başkanı Zülfikar Ali Butto,
muhaliflerinden birine suikast düzenlettiği iddiasıyla ölüm
cezasına çarptırıldı.
1979- CENTO Genel Sekreteri Büyükelçi Kamuran Gürün, örgütün
dağılması için çalışma başlatıldığını açıkladı. CENTO Daimi
Komitesi, Eylül 1979'da örgütün feshedildiğini duyurdu.
1981- Tiyatro ve sinema sanatçısı Cahide Sonku 65 yaşında öldü.
1992- Güney Afrika'da siyahlara eşit vatandaşlık hakkı tanınan;
Devlet Başkanı De Klerk tarafından planlanan anayasal reform
tasarısı halk oylamasıyla kabul edildi.
1995- Türk sinemasının ünlü oyuncularından Sadri Alışık 70
yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

19 MART
1866- Osmanlı Hükümeti, Süveyş Kanalı'nın açılması konusunda
izin verdi.
1877- Osmanlı devletinin ilk Mebusan Meclisi toplandı.
1883- Amerikalı ayakkabı ustası Jan E. Matzeliger, bir seferde
tüm ayakkabıyı imal eden ilk makineyi icat ederek, ayakkabı
sanayisinde devrim yaptı.
1920- Mustafa Kemal, Ankara'da bir meclis toplanması amacıyla
genelge yayımladı.
1940- Türkiye'de ilk ebe okulu ve ilk doğum kliniğini açan
askeri hekim Prof. Besim Ömer Paşa (Akalın), Ankara'da öldü.
1945- Sovyetler Birliği, bir nota ile 1925 tarihli Türk-Sovyet
Dostluk ve Saldırmazlık Paktı'nı yenilemeyeceğini bildirdi.
1965- Merzifon'un Çeltek Linyit İşletmesindeki grizu
patlamasında 69 işçi öldü, 58 işçi yaralandı.
1971- CHP Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Nihat Erim, partisinden
istifa etti ve başbakanlığa atandı.
1975- Tarihe 1. Milliyetçi Cephe Hükümeti (1. MC) olarak geçen,
dört sağ partiden (AP, MSP, MHP, CGP) oluşan koalisyon işbaşına
geldi.
1980- Tiyatro yazarı, çevirmen Bedrettin Tuncel 70 yaşında öldü.
1981- Ankara'da bir inzibat erini öldürdüğü iddiasıyla
yargılanan Erdal Eren, ölüm cezasına çarptırıldı. Eren'in
infazı, 18 yaşından küçük olduğuna ilişkin kemik raporu
nedeniyle tartışmalara yol açtı.
1986- Ankara Film Şenliği'nin ''İlk Filmler'' yarışmasında,
Orhan Oğuz'un yönettiği ''Her Şeye Rağmen'' birinci oldu.
1998- Gazeteci Metin Göktepe'nin öldürülmesi davasında, beş
polis ''kastı aşan adam öldürme'' suçundan 7 yıl 6'şar ay
hapis cezasına çarptırıldı, 6 polis beraat etti.
1999- Ankara DGM Başsavcılığı, Fethullah Gülen hakkında, anayasal
düzeni değiştirmeye çalıştığı gerekçesiyle soruşturma açtı.
2001- Türkiye'yi AB üyeliğine taşıyacak Ulusal Program,
Bakanlar Kurulunca onaylandı.
2003- ABD askerleri Irak-Kuveyt sınırındaki askerden
arındırılmış bölgeye girdi. ABD uçakları da Irak'ın batısını
bombalamaya başladı.