Tarihte Bugün

Ynt: Tarihte Bugün

16 EYLÜL

1889- II. Abdülhamid'in dostluk amacıyla Japonya'ya
gönderdiği Ertuğrul Firkateyni, dönüş yolunda, Funakora
kıyılarında fırtınaya tutuldu; gemi kayalara çarparak
parçalandı. 540 denizci öldü, 6 subay ve 63 er kurtuldu.
1909- Türkiye'deki ilk dişçilik okulu, Kadırga'daki Menemenli
Mustafa Paşa Konağı'nda, ''Darülfünun-ı Osmanlı Tıp Fakültesi
Aczacı ve Dişçi Kabile ve Hastabakıcı Mektebi'' adıyla açıldı.
1924- Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti'ndeki ayaklanma sert biçimde
bastırıldı.
1935- Türk Milli Güreş Takımı Balkan Şampiyonu oldu.
1935- Kayseri Bez Fabrikası, Başbakan İsmet İnönü tarafından açıldı.
1938- Bulgaristan'daki Türk okullarında öğretimin Türk
harfleriyle yapılmasına karar verildi.
1949- Yunanistan'da iç savaş sona erdi.
1950- Türkiye'nin, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatına
(NATO) girme başvurusu reddedildi.
1953- İlk sinemaskop film gösterimi New York'ta yapıldı.
1961- Menderes Hükümeti Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve
Maliye Bakanı Hasan Polatkan, İmralı Adası'nda idam edildiler.
1963- Ahmet Bin Bella, Cezayir'in ilk devlet başkanı oldu.
1969- THY'ye ait ''Seç'' uçağı, akıl hastası Sadi Toker tarafından
oyuncak tabancayla Sofya'ya kaçırıldı. Türkiye'ye iade edilen Toker,
tedavi gördüğü Bakırköy Akıl Hastanesine kaldırıldı.
1977- Yunan asıllı soprano Maria Callas 54 yaşında Paris'te öldü.
1978- İran'da bir dakika süren depremde 20 bin kişi öldü.
1992- Erdal İnönü Sosyalist Enternasyonal'in başkan
yardımcılığına seçildi.
2000- Ressam Şükriye Dikmen, İstanbul'da öldü.
2002- Bakü-Ceyhan boru hattının temeli Cumhurbaşkanı Sezer,
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ve Gürcistan Devlet Başkanı
Şevardnadze tarafından atıldı.
2005- Tiyatro ve sinema sanatçısı Pekcan Koşar 70 yaşında
Yalova'nın Çınarcık ilçesinde öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

17 EYLÜL

1787- ABD Anayasası kabul edildi.
1908- Havacı Orwill Wright ve beraber uçtuğu arkadaşı Thomas E. Selfridge,
uçak kazası geçirdi. Kazada ölen Selfridge, uçak kazasında yaşamını yitiren ilk
insan oldu.
1934- Türkiye, Cemiyeti Akvam (Milletler Cemiyeti) üyeliğine kabul edildi.
1941- İngiliz ve Sovyet işgali altındaki İran'da Şah Rıza tahtan indirildi,
yerine oğlu Muhammed Rıza Pehlevi geçti.
1960- Profesör Dr. Tarık Zafer Tunaya, Devrim Ocakları başkanı oldu.
1961- Adnan Menderes idam edildi. Milli Birlik Komitesi, 65 yaşını aşan
Celal Bayar ile idam kararları çoğunlukla alınan öteki hükümlülerin cezalarını
müebbet hapse çevirdi.
1967- Kayseri'de yapılan Kayserispor-Sivasspor futbol maçında çıkan
olaylarda 40 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
1996- ABD Başkanı Bill Clinton, Kuveyt'e 3.500 asker gönderdi. Bill Clinton,
Irak'ı saldırgan davranışlarına son vermesi konusunda uyardı.

Ynt: Tarihte Bugün

18 EYLÜL
1851- Amerikan gazetesi New York Times yayımlanmaya başlandı.
1921- Sakarya Meydan Savaşı'nın kazanılmasının ardından
Ankara'ya dönen Mustafa Kemal, coşkuyla karşılandı.
1934- Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne girdi.
1948- Pakistan'ın Kurucusu Muhammed Ali Cinnah öldü.
1956- Efes'te 1926'dan beri sürdürülen arkeolojik kazılarda,
''Prytaneion'' adı verilen bölümde, dünyaca ünlü Artemis
heykeli gün ışığına çıkarıldı.
1961- Yassıada mahkumları Kayseri Cezaevine nakledildi.
1962- Kıbrıs'ta Rauf Denktaş'a suikast girişiminde bulunuldu.
1970- Rock yıldızı Jimy Hendrix, aşırı dozda uyuşturucudan öldü.
1971- Türkiye Güzeli Filiz Vural Avrupa Güzeli seçildi.
1978- ABD Başkanı Jimmy Carter öncülüğünde, Mısır Devlet
Başkanı Enver Sedat ve İsrail Başbakanı Menahem Begin barış
anlaşması imzaladı.
1993- Saz sanatçısı Nida Tüfekçi 64 yaşında öldü.
1997- ''Bizimkiler'' televizyon dizisinin ''Hakim Bey''i,
tiyatro ve sinema sanatçısı Orhan Çağman 70 yaşında öldü.
2003- Emekli Büyükelçi Ecmel Barutçu vefat etti.
2005- Afganistan'da 1969'dan bu yana ilk parlamento seçimleri yapıldı.
2007- Yönetmen Fatih Akın'ın ''Yaşamın Kıyısında'' filmi Almanya adına
Oscar'a aday gösterildi.

Ynt: Tarihte Bugün

19 EYLÜL
1575- Padişah III. Murat'ın görevlendirdiği Müneccimbaşı
Takiyüddin Efendi'nin öncülüğünde kurulan İstanbul Rasathanesi
açıldı. Rasathane, devrin Şeyhülislamı tarafından 1580'de
yıktırıldı. Araştırmacılar, rasathanenin Galatasaray Lisesi
civarında kurulduğunu tahmin ediyorlar.
1893- Yeni Zelanda kolonisi, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk
ulus oldu. Bu atılımın öncüsü, 1866'da ''kadın hareketi''ni
başlatan Kate Sheppard idi.
1921- TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya, ''Mareşal'' rütbesiyle
''Gazi'' unvanı verdi.
1951- Kuzey Atlantik Paktı Konseyi, Türkiye ve Yunanistan'a
NATO'ya katılma çağrısı yaptı.
1955- Arjantin Cumhurbaşkanı Juan Peron, askeri darbeyle
devrildi ve Paraguay'a sürüldü.
1961- Eski başbakanlardan Ordinaryüs Prof. Şemsettin Günaltay öldü.
1970- Türk Hava Yollarının ''Antalya'' adlı uçağı Isparta
yakınlarında düştü: 154 kişi öldü.
1982- İsveç'te seçimleri Sosyal Demokratlar kazandı; Olof Palme
başbakan oldu.
1985- Meksika'nın başkenti Meksiko'da meydana gelen 8.1
büyüklüğündeki depremde 35 binden fazla kişi öldü.
1987- 10. Akdeniz Oyunlarında Serbest Güreş Milli Takımı, 6
altın, 1 gümüş madalya ile takım halinde şampiyon oldu.

Ynt: Tarihte Bugün

20 EYLÜL
622- Hazreti Muhammed ile Hazreti Ebubekir, Medine'ye ulaştı.
1519- Portekizli kaşif Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle
İspanya'dan yola çıktı.
1933- Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik
Rüştü Aras'ın, Sofya'yı ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık
Antlaşması'nın süresi uzatıldı.
1937- Dolmabahçe Sarayı Veliahd dairesinde, Atatürk'ün de
isteğiyle, Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı.
1946- Basın Kanunu TBMM'de kabul edildi.
1985- Halk müziği yorumcusu, opera sanatçısı, besteci ve şair
Ruhi Su 73 yaşında öldü.
1988- Naim Süleymanoğlu, Seul Olimpiyat Oyunları'nda halter
dalında altı dünya rekoru kırdı.
1992- Özgür Gündem gazetesi yazarı Musa Anter, Diyarbakır'da öldürüldü.
1992- Gazeteci yazar İlhami Soysal 64 yaşında öldü.
1994- Bakü'de petrol anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan
Amaco, Penzol, Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu.

Ynt: Tarihte Bugün

21 EYLÜL
1903- İlk kovboy filmi Kit Carson'un prömiyeri ABD'de yapıldı.
1932- Himayei Etfal Cemiyetince düzenlenen ''Alaturka
Güreş'' müsabakaları Taksim Stadyumu'nda yapıldı.
1938- İlk TV haber programı, BBC'de yayımlandı.
1943- Karikatürist Sedat Nuri İleri 55 yaşında öldü.
1943- İnönü Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü yayımlandı.
1947- Zonguldak Kozlu kömür ocaklarındaki grizu patlamasında
48 işçi öldü.
1960- 27 Mayıs günü, ''Milli Birlik ve Hürriyet Bayramı''
kabul edildi.
1973- Sanat tarihçisi Tahsin Öz öldü.
1975- Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu 62 yaşında öldü.
1980- Orgeneral Haydar Saltık, Devlet Başkanı Genel Sekreteri
oldu. Aynı gün Başbakan Bülend Ulusu, hükümetini açıkladı.
1989- Sinema yönetmeni ve yapımcı Ertem Eğilmez öldü.
2000- Gazeteci yazar Ahmet Taner Kışlalı suikastında araca
bombayı yerleştirdiği belirtilen Rüştü Aytufan, Sapanca'da
yakalandı.

Ynt: Tarihte Bugün

22 EYLÜL

1520- Dokuzuncu Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim öldü.
1792- Fransa'da cumhuriyet ilan edildi.
1903- İtalo Marconi, kornet (cornet) dondurma külahının
patentini aldı.
1908- Bulgaristan, Osmanlı'dan bağımsızlığını ilan etti.
1919- Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası kuruldu.
1932- Gazeteci, yazar, besteci Ahmet Rasim 68 yaşında öldü.
1943- Ankara Fen Fakültesi kuruldu.
1959- Avrupa ile ABD arasındaki ilk telefon kablo hattı resmen açıldı.
1964- Sosyal Demokrat Parti kuruldu.
1964- Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, Yassıada hükümlüsü Refik
Koraltan, Rüştü Erdelhun, Selim Yatağan ve Nedim Ökmen'i
hastalık nedeniyle affetti.
1980- İran-Irak savaşı başladı.
1984- Gökova Körfezi'nde, Ören ve Türkevleri köyleri civarında
kurulması planlanan termik santralin yapımını engellemek isteyen
köy kadınları, yol kapatma eylemi yaptı.
1985- Fransız hükümeti, 10 Temmuz 1985'de batan Greenpeace'e ait
''Rainbow Warrior'' gemisini, Fransız gizli servisi ajanlarının
batırdığını kabul etti.
1993- New York Metropolitan Müzesi, ''Karun Hazinesi''ni
Türkiye'ye geri göndermeye karar verdi.
2000- Bakanlar Kurulu, Kopenhag Kriterleri ile paralel olan
insan hakları raporunu kabul etti.
2001- Besteci ve müzik yorumcusu Fikret Kızılok, tedavi gördüğü
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde öldü.
2005- Kırşehir yakınlarında, doğal güzelliğiyle tanınan
''kuş cenneti'' Seyfe Gölü kurudu.
2005- Sinema sanatçısı Tanju Korel, 61 yaşında İstanbul'da öldü.
2007- Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine Büyükelçi Tahsin
Burcuoğlu atandı.
2007- Sinema oyuncusu Ali Kemal Asıliskender, tedavi gördüğü
hastanede öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

23 EYLÜL

1856- İzmir-Aydın hattı demir yolu imtiyazı, bir İngiliz şirketine verildi.
1866 yılında işletmeye açılan 612 kilometrelik demir yolu hattının imtiyazı
15 Ekim 1950'de dolacaktı. Ancak genç Cumhuriyetin hükümeti, bu hattı
30 Mayıs 1935'te satın aldı.
1939- Psikanalizin babası sayılan Sigmund Freud, Londra'da öldü.
1942- Naziler, Auschwitz'te gazla öldürme katliamlarına başladı.
1947- Bulgaristan Partisi lideri Nikola Petkov asıldı.
1954- Doğu Almanya polisi, 400 kişiyi, ABD ajanı olmak iddiasıyla tutukladı.
1961- THY'nin Kıbrıs-Adana-Ankara seferini yapan ''Tay'' uçağı, Etimesgut
Havaalanı yakınlarında Karanlıktepe'ye çarparak düştü; 28 kişi öldü.
1969- ODTÜ öğrencisi Taylan Özgür, İstanbul'da polis tarafından
vurularak öldürüldü.
1996- Anayasa Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nun, evli erkeğin
zinasına ayrıcalık tanıyan maddesini iptal etti.

Ynt: Tarihte Bugün

24 EYLÜL
1566- On birinci Osmanlı Padişahı II. Selim tahta çıktı.
1882- İstanbul Beyazıt Kütüphanesi kuruldu.
1884- İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, İzmir'de dünyaya geldi.
1947- Hindistan'da Müslüman mültecileri taşıyan tren, Pencap
sınırında durduruldu. Sihler, 1.200 mülteciyi kurşuna dizdi.
1956- Türk Dil Kurumu ''En İyi Yapıt Ödülü''nü, ''Ali'' adlı
romanıyla Orhan Hançerlioğlu kazandı.
1960- Yüksek Adalet Divanı kuruldu.
1973- Şair Şükufe Nihal (Başar) 77 yaşında İstanbul'da öldü.
Padişah V. Murat'ın baştabibi Emin Paşa'nın oğlu Miralay Ahmet
Bey'in kızı olan Şükufe Nihal, Mütareke yıllarında ikinci eşi
Ahmet Hamdi (Başar) ile Müdafai Milliye Grubunda çalıştı.
Kadınlar Birliğinin kurucuları arasında yer aldı.
1973- Şilili şair Pablo Neruda, Santiago'da öldü.
1996- Türk sanat müziği sanatçısı ''Sanat Güneşi'' Zeki Müren
vefat etti. Müren, TRT İzmir stüdyosunda katıldığı program
sırasında fenalaşarak yaşamını yitirdi. Sanatçı, 27 Eylülde
Bursa'da toprağa verildi.
1999- 12 Mart 1971 Muhtırası'nda imzası bulunan eski Hava
Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhsin Batur öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

25 EYLÜL
1396- Yıldırım Bayezid, Niğbolu Zaferi'ni elde etti.
1561- Şehzade Bayezid idam edildi.
1911- İtalya, Osmanlı devletine savaş ilan etti.
1925- İstanbul'da, tulumbacı teşkilatı yerine, modern motorlu
itfaiye teşkilatı kuruldu.
1956- İstanbul'da geniş çaplı istimlak çalışmaları başlatıldı.
1960- Yassıada'da tutuklu bulunan eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar,
kemeriyle intihar girişiminde bulundu. Bayar, nöbetçi teğmen
tarafından kurtarıldı.
1974- Bilim adamları, spreylerin ozon tabakasını tahrip ettiği
konusunda uyarıda bulundu.
1979- Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron'un eşi Eva Peron'un
yaşam öyküsünü anlatan ''Evita'' müzikalinin prömiyeri, Broadway
Tiyatrosu'nda yapıldı.
1982- Türkiye'nin ilk kadın büyükelçisi Filiz Dinçmen,
Amsterdam'da görevine başladı.
2001- Tekel'in Küba ile ortak kurduğu TEKA Puro Fabrikası
İstanbul'da açıldı.
2005- ''En Kalabalık Halk Oyunları Gösterisi'' dalında Guinnes
Rekorlar Kitabı'nda rekora aday olan Burdur'da 20 bin 328 kişi
yöresel ''Teke Zortlatması'' oyununu aynı anda oynadı.

Ynt: Tarihte Bugün

26 EYLÜL
1669- Girit Adası, Türk egemenliği altına girdi.
1887- Emile Berliner gramofonun patentini aldı.
1907- Yeni Zelanda, İngiltere'den bağımsızlığını ilan etti.
1932- Birinci Türk Dil Kurultayı toplandı.
1947- İngiltere, Filistinliler ile Yahudilerin kendi
geleceklerine kendilerinin karar vermesi gerektiğini açıkladı.
1960- Küba lideri Fidel Castro, 4 saat 29 dakika ile BM tarihindeki
en uzun konuşmayı yaptı.
1961- Orgeneral Cemal Gürsel Cumhurbaşkanı seçildi.
1980- Paris Büyükelçiliğinin basın danışmanı Selçuk Bakkalbaşı,
Ermeni teröristlerin düzenlediği silahlı saldırıda yaralandı.
1984- Çin ile İngiltere, Hong Kong'un 1997'de Çin kontrolüne
geçmesi konusunda anlaştılar.
1989- Vietnam'daki son ABD askerleri, Kamboçya'dan ayrıldı.
1999- Devlet İstatistik Enstitüsü, 17 Ağustos depreminin
konutlara 2.1 milyar dolar hasar verdiğini açıkladı.
1999- Ankara Ulucanlar Kapalı Cezaevinde, jandarmanın tünel
kazıldığı ihbarı üzerine arama yapmak istemesi üzerine çıkan
olaylarda 11 tutuklu ve hükümlü öldü, 20 tutuklu ve hükümlü
yaralandı.
2003- Tiyatro sanatçısı Kerim Afşar, Başkent Üniversitesi
Hastanesinde vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

27 EYLÜL
1529- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu
Viyana'yı kuşatmaya aldı.
1538- Kaptanı Derya Barbaros Hayrettin Paşa, Cenevizli Amiral
Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasına karşı Preveze
Deniz Zaferi'ni kazandı.
1922- Yunan kralı I. Konstantin Anadolu yenilgisi sonrasında
tahtını terk etmek zorunda kaldı.
1931- 1930'da Türkiye'nin de katılımıyla ilk kez resmi
nitelik kazanan Balkan Oyunları'nın ikincisi başladı.
1951- Kurtuluş Savaşı'nda yararlılıkları bulunan Yörük Ali Efe,
Nazilli'nin Kavaklı köyünde öldü.
1961- Suriye'de askeri darbe oldu. Yeni hükümet, Birleşik
Arap Cumhuriyeti'nden ayrıldığını ilan etti. Türkiye,
Suriye'nin yeni hükümetini tanıdı.
1970- Arap Zirvesi Mısır'da toplandı. Ürdün Kralı Hüseyin ile
Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yaser Arafat, ateşkes
anlaşması imzaladı.
1971- Türk-İran demiryolu hattı, Van feribot iskelesinde
düzenlenen törenle açıldı.
1973- Seçim gezisi için Isparta'ya gelen CHP Genel Başkanı
Bülent Ecevit'e taş ve şişe atıldı.
1976- Ankara'da ''DGM'ye Hayır'' mitingi düzenlendi.
2000- Zorunlu Deprem Sigortası uygulaması başlatıldı.
2003- TÜBİTAK-BİLTEN tarafından teknoloji transferiyle üretilen
Türkiye'nin ilk mini gözlem uydusu BİLSAT, Rusya'dan uzaya gönderildi.
2003- Türkiye'nin ilk milli maratoncularından, Balkan ve Doğu Akdeniz
kupalarında şampiyonlukları bulunan Şevki Koru 94 yaşında öldü.
2004- Sinema ve tiyatro sanatçısı Haluk Kurdoğlu vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

28 EYLÜL

1730- Patrona Halil isyanı başladı.
1865- Fransız kimya ve biyoloji bilgini Dr. Louis Pasteur öldü.
1891- ''Moby Dick''in yazarı, Amerikalı şair ve yazar Herman
Melville 72 yaşında öldü.
1920- Kazım Karabekir komutasındaki Türk ordusu, Doğu'da
Ermenileri yendi.
1950- BM emrine verilen Kore Birliği, Türkiye'den yola çıktı.
Birlik, önce özel trenlerle İskenderun'a nakledildi; buradan da
gemilerle Kore'ye doğru hareket etti.
1955- Türk Migros, İstanbul'da hizmete başladı.
1970- Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdül Nasır öldü.
1982- Halk arasında ''Banker Kastelli'' diye anılan Abidin
Cevher Özden, Tunus'ta yakalandıktan sonra Türkiye'ye
getirilerek tutuklandı.
1993- Şair Tevfik Akdağ, 61 yaşında İstanbul'da öldü.
1995- Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat ile İsrail
Başbakanı İzak Rabin, Batı Şeria'nın Filistin yönetimine devri
konusunda anlaştı.

Ynt: Tarihte Bugün

29 EYLÜL

1499- İnebahtı Kalesi fethedildi.
1902- Fransız romancı Emile Zola öldü.
1911- Trablusgarp topraklarının İtalya'nın eline geçmesiyle sonuçlanan ve
İtalya ile Osmanlı devletini karşı karşıya getiren Trablusgarp Savaşı başladı.
1923- Filistin'de İngiliz mandası resmen yürürlüğe girdi.
1929- Muhsin Ertuğrul'un yönettiği ''Ankara Postası'' filminin ilk gösterimi
İstanbul'da yapıldı.
1933- Komünist Enternasyonal Genel Sekreteri Georgi Dimitrov'un suçlandığı
Almanya Meclisi Reichstag'ın yakılması soruşturmasında öteki sanık Marinus Van
Der Lubbe, yangını çıkardığını itiraf etti.
1960- Demokrat Parti kapatıldı.
1972- ''Milliyet Sanat'' dergisinin ilk sayısı çıktı.
1984- Yönetmen Atıf Yılmaz, 1984'de ''Bir Yudum Sevgi'', bir yıl sonra da
''Dul Bir Kadın'' adlı filmleriyle iki yıl üst üste Altın Portakal Ödülü'nü aldı.
1992- Hakkari'nin Şemdinli ilçesi Derecik Jandarma Karakoluna saldıran
teröristlerden 200'ü öldürüldü.
1994- Eski Adalet Bakanı ANAP'lı Mehmet Topaç, Ankara'daki avukatlık
bürosunda, yasa dışı Dev-Sol örgütü üyesi oldukları iddia edilen dört kişinin
silahlı saldırısı sonucu öldü.
2003- Gazeteci Tuğrul Şavkay vefat etti.
2007- Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesi Beşağaç köyü yakınında, teröristlerin bir
minibüse ateş açması sonucunda yedisi korucu on iki kişi öldü, iki kişi
yaralandı.
2007- Eski bakanlardan Dr. Yıldırım Aktuna, İstanbul'da vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

30 EYLÜL

1207- Mevlana Celaleddin Rumi, Belh kentinde dünyaya geldi.
1517- Oruç Reis, Cezayir zaferini elde etti.
1520- Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktı.
1579- Sokollu Mehmet Paşa öldü.
1930- İlk sivil tayyarecilerimizden Vecihi (Hürkuş) Bey, kendi
yaptığı tayyaresiyle Göztepe'den Yeşilköy'e uçtu. Vecihi Bey,
Anadolu halkına ilk uçak gezilerini yapma olanağı da sağlamıştı.
1955- Amerikalı aktör James Dean, trafik kazasında 24 yaşında öldü.
1956- Soprano Leyla Gencer, San Francisco'da konser verdi.
1960- Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu.
1978- Başbakan Bülent Ecevit ilk ''Köykent'' uygulamasını
Bolu'nun Mudurnu ilçesine bağlı Taşkesti köyünde başlattı.
1978- Edebiyat tarihçisi Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan, İstanbul'da öldü.
1991- İstanbul Metrosu'nun ön tünel inşaatı başladı. Açılışı
Sosyal Demokrat Halkçı Parti Genel Başkanı Erdal İnönü yaptı.
1999- Eski milli eğitim, kültür bakanlarından Bolu milletvekili
Avni Akyol, kalp krizi sonucu vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

1 EKİM
1730- Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa, Patrona Halil
İsyanı'nı çıkaranların istekleri doğrultusunda Padişah
III. Ahmet tarafından boğduruldu.
1931- Ressam Ruhi Arel 51 yaşında öldü.
1942- Bakanlar Kurulu, eğlence yerlerinin saat 22.00'de
kapatılması kararı aldı.
1949- Mao Zedong önderliğinde Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu,
Mao, Çin Halk Cumhuriyeti'nin ilk başkanı seçildi.
1950- Şair Ali Faik Ozansoy öldü.
1951- Hava Harp Okulu açıldı.
1956- Yazar Eflatun Cem Güney, Andersen Masal Ödülü'nü kazandı.
1963- Cezayir Devlet Başkanı Ahmet Bin Bella, ülkede
Fransızlara ait tüm toprakların kamulaştırılması emrini verdi.
1972- Boksör Cemal Kamacı, 63,5 kiloda Avrupa Şampiyonu oldu.
1985- İsrail güçlerinin, Tunus'taki Filistin Kurtuluş Örgütü
(FKÖ) bürolarına düzenlediği hava saldırısında 68 kişi öldü.
1987- Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği devlet başkanlığını
üstlendi.
1992- Bitlis'in merkeze bağlı Cevizdalı köyüne saldıran
teröristler, aralarında çocuk ve kadınların da bulunduğu 37
kişiyi öldürdü, 20 kişiyi yaraladı, 13 korucuyu kaçırdı.
1992- Kadınların da harp okullarına alınmasına ilişkin yasa
tasarısı TBMM'de kabul edildi.
1995- Afyonkarahisar Dinar'da 6,1 büyüklüğündeki depremde 90 kişi
öldü, 250 kişi yaralandı.
1998- Terör örgütüne destek veren, elebaşını barındıran Suriye'ye
karşı, önce Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Atilla Ateş, ardından
Başbakan Mesut Yılmaz uyarılarda bulundu. Cumhurbaşkanı Süleyman
Demirel, TBMM'nin yeni yasama yılı açılışındaki konuşmasında:
''Sabrımız taşmak üzeredir'' dedi.
2004- Hatay'ın İskenderun ilçesinde batan MV-Ulla gemisinin
acentesine, denizi kirlettiği gerekçesiyle Hatay İl Çevre ve
Orman Müdürlüğünce 149 milyar lira ceza verildi.
2005- Kocaeli Ford Otosan Rallisi'nde yarış araçlarından birinin
çarpması sonucu ağır yaralanan Kanal D kameramanı Besim Kemal Dede
vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

2 EKİM
1187- Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü zapt ederek seksen sekiz yıllık Frank
işgaline son verdi.
1608- Modern teleskobun prototipi Jan Lippershey tarafından yapıldı.
1730- I. Mahmut tahta çıktı.
1730- Divan şairi Nedim 48 yaşında öldü.
1836- Darwin, Brezilya, Galapagos Adaları ve Yeni Zelanda'yı
kapsayan beş yıllık gezisinden İngiltere'ye döndü. Bu çalışmaları,
1859'da yayımlayacağı ''Türlerin Kökeni'' adlı çalışmasının
kaynağını oluşturdu.
1923- İstanbul'a 13 Kasım 1918'de gelen ve 16 Mart 1920'de
kenti tamamen işgal eden İtilaf Devletleri'nin son birlikleri,
Dolmabahçe rıhtımından gemilere binerek kenti terk etti.
1953- Batı Almanya, NATO'ya kabul edildi.
1957- Orta Doğu Teknik Üniversitesinin temeli atıldı.
1963- Sivas Kongresi Heyeti Temsiliye üyelerine ve Birinci
TBMM üyeliklerine aylık bağlayan kanun kabul edildi.
1963- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Refet Bele öldü.
1964- Bilim adamları, sigaranın kanser nedeni olabileceği
yönündeki bulguları açıkladı.
1970- Ankara'da, Merkezi Antlaşma Örgütü CENTO binasına bomba atıldı.
1973- Operet sanatçısı, besteci Cemal Sahir Kehlibağcıoğlu
73 yaşında öldü.
1974- Eski Milli Birlik Komitesi üyesi General Cemal Madanoğlu ve
arkadaşları Sıkıyönetim Askeri Mahkemesindeki ''Cunta'' davasında
beraat etti.
1975- ABD, Türkiye'ye konulan silaha ambargosunu kısmen kaldırdı.
1976- Dünya Ağır Sıklet Boks Şampiyonu Muhammed Ali Clay,
İstanbul'a geldi.
1984- 12 Eylül 1980 sonrası ilk grev Tuzla'da iki tersanede başladı.
1985- Aktör Rock Hudson, AIDS'e yenik düşerek 59 yaşında
Beverly Hills'deki evinde öldü.
1989- TV-3 ile GAP TV yayına başladı.
1992- Ege Denizi'ndeki tatbikatlar sırasında, ABD'ye ait uçak
gemisi Saratoga'dan atılan iki füze ''Muavenet Muhribi''ne
isabet etti; gemi komutanıyla beraber beş denizci şehit oldu,
on üç personel yaralandı.
2005- Ressam Münip Özben vefat etti.
2006- Nobel Tıp Ödülü Amerikalı Andrew Fire ile Craig Mello'ya
verildi. Nobel Edebiyat Ödülü Orhan Pamuk'un, Nobel Barış Ödülü de
Bangladeşli Muhammed Yunus'un ve bankası Grameen'in oldu.
2007- Disk atma dalında 1956, 1960, 1964 ve 1968'de üst üste
dört kez olimpiyat şampiyonu olan Amerikalı atlet Al Oerter,
71 yaşında kalp krizinden öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

3 EKİM

1906- Berlin'de toplanan I. Telsiz Telgraf Kongresi'nde
''S.O.S'' tehlike sinyali olarak kabul edildi.
1922- Mudanya Konferansı başladı. Mütareke 11 Ekim 1922'de imzalandı.
1922- İlk ''faks'' (facsimile photo-belgegeçer) Washington DC'de telefon
hattı üzerinden gönderildi.
1926- Atatürk'ün ilk heykeli İstanbul Sarayburnu'nda açıldı.
1929- Sırp Krallığı, Hırvatlar ve Slovenler, adlarını
''Yugoslavya Krallığı'' olarak değiştirdi.
1931- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hizmete açıldı.
1932- Bağımsızlığını kazanan Irak, Milletler Cemiyeti'ne katıldı.
1951- Fenerbahçeli milli futbolcu Lefter Küçükandonyadis,
17 bin 500 liralık transfer ücretiyle İtalya'nın Fiorentina
takımına transfer oldu.
1952- İngiltere ilk atom bombası denemesini, Monte Bello Adası'nda yaptı.
1960- Yüksek Adalet Divanı Yassıada'da çalışmalarına başladı.
1966- İstanbul Kadıköy'deki son tramvay hattı kaldırıldı.
1971- Sovyetler Birliği ile ABD arasında kısa adı ''SALT''
olan Stratejik Silahları Sınırlama Antlaşması imzalandı.
1984- Yazar Muazzez Tahsin Berkand vefat etti.
1991- Rum Ortodokslarının dini lideri Fener Rum Patriği 1.
Dimitrios, kalp krizi sonucu İstanbul'da öldü.
1993- Emekli Büyükelçi, Barış Derneği Başkanı Mahmut
Şerafettin Dikerdem 77 yaşında yaşama veda etti.
1994- II. Nükleer Karşıtı Kongre İstanbul'da toplandı.
1997- Avrasya feribotunu kaçırmaktan mahkum Muhammed Emin
Tokcan ile Viskhan Abdurrahmanov firar etti.
1999- Sony firmasının kurucusu Akio Morita 78 yaşında öldü.
2004- Çocuk psikolojisi alanında Türkiye'nin önde gelen
isimlerinden Prof. Dr. Atalay Yörükoğlu vefat etti.
2005- 12 Eylül harekatını gerçekleştiren Milli Güvenlik Konseyi
üyelerinden emekli Orgeneral Nurettin Ersin öldü.
2006- Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi, 18 Ekim 1982'de Ankara
1 Nolu Sıkıyönetim Mahkemesinde başlayan ''Dev-Yol'' ana
davasında, yirmi sanığı müebbet, iki sanığı on altı yıl sekizer ay
hapis cezasına çarptırdı.
2006- THY'nin Tiran-İstanbul seferini yapan uçak kaçırılarak,
İtalya'nın Brindisi Havalimanı'na indirildi. Uçağı kaçıran ve
asker kaçağı olduğu belirlenen korsan Hakan Ekinci, yolcuları
bıraktıktan sonra teslim oldu.

Ynt: Tarihte Bugün

4 EKİM
1535- İncil'in tamamının İngilizce'ye ilk çevirisi İsviçre'de
tamamlandı.
1669- Ressam Rembrant 63 yaşında öldü.
1675- Hollandalı bilim adamı Christian Huygens cep saatinin
patentini aldı.
1789- Parisli kadınlar Versailles Sarayı'na yürüdü.
1883- İstanbul'u Paris'e bağlayan Orient Express ilk
yolculuğuna çıktı.
1905- Orville Wright, uçakla 33 dakika havada kalarak,
ilk uçan adam unvanını kazandı.
1911- İlk halk asansörü, Londra'nın Earl's Court metro
istasyonunda hizmete başladı.
1922- Himayei Hayvanat Cemiyeti adıyla Türkiye'deki
hayvanları koruma amacı güden ilk dernek kuruldu.
1923- Anadolu Müstakil Türk Ortodoksları lideri Papa Eftim,
Milli Hükümeti destekleyen beyannamesini yayımladı.
1926- Medeni Kanun yürürlüğe girdi.
1931- Chester Gould tarafından yaratılan ''Dick Tracy''
komedi filminin ilk gösterimi yapıldı.
1957- Sovyetler Birliği'nin ilk yapay uydu Sputnik'i
fırlatmasıyla ABD ile arasındaki uzay yarışı başladı.
1958- İlk transatlantik jet servisi, Londra ve New York
arasında seferlerine başladı.
1959- Dünya Serbest Güreş Şampiyonası Tahran'da yapıldı.
Türkiye 57 ve 62 kiloda madalya aldı ve takım halinde Dünya
İkincisi oldu.
1959- Sovyet uzay roketi Luna-3, ayın görünmeyen yüzünün ilk
fotoğraflarını çekti.
1965- Küba lideri Fidel Castro, Che Guevara'nın emperyalizme
karşı savaşmak için Küba'dan ayrıldığını açıkladı.
1968- Ankara'da Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık
Fakültesi ve İdari İlimler Fakültesinde boykot başladı.
1986- Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna kişisel
başvuru hakkını kabul etti.
1990- Ressam, gazeteci Agop Arad 77 yaşında öldü.
1992- Kuzey Irak'taki Kürt Parlamentosu, Federe Kürt Devleti
kurulduğunu açıkladı.
1993- Rusya Federasyonunda Boris Yeltsin'e bağlı ordu birlikleri,
komünistlerin kapatma kararına karşı direndiği parlamento
binasını bastı. Moskova'da olağanüstü hal ilan edildi.

Ynt: Tarihte Bugün

5 EKİM

1657- Osmanlı bilgini Katip Çelebi öldü.
1896- Avusturya gazetesi ''Wiener Presse'', Alman fizikçi
Wilhelm Roentgen'in yeni bir radyasyon çeşidi (bugünkü bilinen
adıyla ''x ray'') bulduğunu açıkladı.
1908- Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını
ilan etti.
1908- Avusturya imparatorunun ilhak notasını imzalamasıyla
Bosna-Hersek, Osmanlı toprağı olmaktan çıktı.
1911- İtalyan kuvvetleri Gelibolu'yu işgal etti.
1925- İlk Cumhuriyet altını, İstanbul Darphanesinde basıldı.
İlk para Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
1926- İstanbul Boğazı'nda trenler için vapur seferleri başlatıldı.
1930- Dünyanın en büyük hava gemisi R.101 havada patladı, kırk dört
kişi öldü.
1931- Başbakan İsmet İnönü ile Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü
Aras'ın Yunanistan'ı ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan
Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu.
1934- İspanya'da iç savaş başladı.
1947- Atina'da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları'nda
Türkiye birinci oldu.
1953- Türkiye, BM Güvenlik Konseyine kırk oyla üye seçildi.
1962- Beatles'ın ilk çıkış yapan şarkısı ''Love Me Do''
piyasaya çıktı.
1970- Enver Sedat, Mısır Devlet Başkanı oldu.
1979- İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı
sonucu hükümetten istifa etti.
1979- Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat Ankara'ya
geldi. FKÖ temsilciliği açıldı.
1988- Şili'de Pinochet rejimine karşı referandum yapıldı.
1989- Dalai Lama Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1996- Besteci Fehmi Ege 76 yaşında öldü.
1997- Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En iyi film
ödülünü, Ferzan Özpetek'in yönettiği ''Hamam'' filmi aldı.
2007- Eski bayındırlık ve iskan bakanlarından Koray Aydın,
Yüce Divanda yargılandığı davada, ''ihaleye fesat karıştırdığı'',
''görevini kötüye kullandığı'' ve ''haksız mal edindiği''
suçlamalarından beraat etti.