Tarihte Bugün

Ynt: Tarihte Bugün

6 EKİM
1605- Lala Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Estergon Kalesi'ne
girdi.
1889- Thomas Edison ilk hareketli resim gösterimini gerçekleştirdi.
1923- Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk birlikleri İstanbul'a
girdi; kent düşman işgalinden kurtuldu.
1923- Damat Ferit Paşa, Fransa'nın Nis kentinde öldü.
1923- Amerikalı astronom Hubble, Andromeda galaksisini keşfetti.
1926- Türkiye'de ilk uçak fabrikası Kayseri'de açıldı.
1930- I. Balkan Konferansı Atina'da toplandı.
1951- Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Stalin, ülkesinin atom
bombasına sahip olduğunu açıkladı.
1963- ABD Başkanı Kennedy'nin eşi Jacquealine Kennedy İstanbul'a geldi.
1964- Birinci Antalya Altın Portakal Film Şenliği başladı.
1964- Karikatürist Kosma Togo 69 yaşında öldü.
1968- Şair, yazar ve psikolog Sabri Esat Siyavuşgil 61 yaşında öldü.
1969- Cumhuriyet gazetesinin sahibi ve gazeteci Doğan Nadi öldü.
1971- 6. Akdeniz Oyunları, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay
tarafından İzmir'de törenle açıldı.
1981- Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat, askeri bir tören sırasında
öldürüldü. Suikastı Müslüman Kardeşler örgütü üstlendi.
1986- TV'nin ikinci kanalı çeşitli eğlence programlarıyla resmen
açıldı.
1990- Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Parti Meclisi üyesi
Doç. Dr. Bahriye Üçok, kargoyla gönderilen bombalı paketin
patlaması sonucu 71 yaşında öldü.
1993- İş adamı Nejat Eczacıbaşı, ABD'de 80 yaşında öldü.
2007- Motorlu taşıt olmaksızın sadece kas gücüyle dünyayı dolaşan
ilk insan olmak için on üç yıl önce yola çıkan İngiliz maceracı
Jasonwis, pedallı kayığıyla Greenwich'de bir iskeleye yanaşarak,
serüvenini tamamladı.

Ynt: Tarihte Bugün

7 ekim

1571- İnebahtı Deniz Savaşı kaybedildi.
1849- Şair ve öykü yazarı Edgar Allan Poe, Baltimore-Maryland'de
40 yaşında öldü.
1936- Osmanlı devletinin son sadrazamı Tevfik Paşa İstanbul'da öldü.
1960- Ordu Foto Film Merkezi tarafından hazırlanan ''Düşükler
Yassıada'da'' filmi basına gösterildi.
1966- İlk Türk otomobiline ''Anadol'' adı verildi.
1985- Besteci, piyanist ve orkestra yöneticisi Cemal Reşit Rey
81 yaşında öldü.
1985- Filistinli gerillalar Achille Lauro gemisini kaçırdı.
1987- TİP ve TKP birleşti; yeni kurulan TBKP'nin Onursal
Başkanı Behice Boran oldu.
1989- 26. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde
''Uçurtmayı Vurmasınlar'' filmi beş dalda ödül kazandı.
1993- Ünlü pop yıldızı Madonna, İstanbul İnönü Stadı'nda
yaklaşık 50 bin kişiye konser verdi.
2004- Tiyatro Sanatçısı İsmet Ay vefat etti.
2006- Muhalif Rus gazeteci Anna Politkovskaya, Moskova'da
kurşunlanarak öldürüldü.
2007- Binicilikte Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı, Ankara'daki
yarışta Kemer Golf Country Club'dan Sinan Gencer,
''Team A Saido'' adlı atıyla kazandı.
2007- ÖDP'nin olağanüstü kongresinde, bağımsız milletvekili
olarak TBMM'ye giren Ufuk Uras genel başkanlığa seçildi.
2007- Şırnak'ta Gabar Dağı'ndaki bir askeri time teröristlerce
düzenlenen saldırıda biri astsubay on üç asker şehit oldu.

Ynt: Tarihte Bugün

8 EKİM
415- 20 Haziran 404'de yanan Ayasofya yeniden inşa edildi.
1908- İlk sendika ve grev yasağı getirildi; ''Tatili Eşgal''
yasası ile grevler ve sendikalar yasaklandı.
1912- Balkan Savaşı başladı.
1917- Sovyetler Birliği'nde, Lenin'in göreve getirdiği
Aleksandra Kollantai, dünyanın ilk kadın bakanı oldu.
1925- Yahudi ve Ermeni ruhani başkanları, Lozan
Antlaşması'nın ''Azınlıkların Korunması' ile ilgili
hükümlerinin tanıdığı haklardan vazgeçerek, Türk toplumu
içinde Türk yasalarıyla yaşamak istediklerini açıkladılar.
1933- ''D Grubu'' sanatçılarını ilk sergilerini açtı.
1951- Birinci Akdeniz Oyunları sona erdi. Türkiye serbest güreşte
sekiz sıklette altın madalya alarak takım halinde şampiyon oldu.
1958- Pakistan'da Eyüp Han darbeyle iktidarı ele geçirdi.
1970- Rus yazar Aleksander Soljenitsin, Nobel Edebiyat
Ödülü'nü kazandı.
1971- John Lennon ünlü şarkısı ''Imagine''i çıkardı.
1987- 24. Antalya Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı.
Altın Portakal'ı Yavuz Turgul'un yönettiği ''Muhsin Bey''
filmi aldı. En iyi erkek oyuncu Şener Şen, en iyi kadın oyuncu
Türkan Şoray seçildi.
1992- Eski Almanya Başbakanı Willy Brandt öldü.
1998- Nobel Edebiyat Ödülü Portekizli yazar Jose Saramago'ya
verildi.
2007- Nobel Tıp Ödülü'ne, kök hücreyle ilgili çalışmalarından
dolayı İtalya doğumlu ABD vatandaşı Mario R. Capecchi, İngiliz
Martin J. Evans ve Amerikalı Oliver Smithies layık görüldü.

Ynt: Tarihte Bugün

9 EKİM
1690- Belgrad yeniden Osmanlı egemenliğine girdi.
1855- Isaac Singer dikiş makinesi motorunun patentini aldı.
1937- Nazilli Basma Fabrikası, Atatürk'ün de katıldığı
törenle açıldı.
1944- Anıtkabir'in temeli Başbakan Şükrü Saracoğlu tarafından atıldı.
1944- İngiltere, Çin, ABD ve Sovyetler Birliği, ''Birleşmiş
Milletler''in kurulacağını açıkladılar.
1953- Amerikalı kadın yüzücü Florance Chadwick, Çanakkale Boğazı'nın
Nara Burnu ile Eceabat arasını 1 saat 50 dakikada yüzdü.
1960- Yassıada'daki sanıklarla ilgili fotoğraflar basına
gösterildi.
1967- Arjantinli gerilla lideri, Küba Devrimi önderlerinden
Ernesto Che Guevara 39 yaşında Bolivya'da öldürüldü.
1971- Deniz Gezmiş ve on yedi arkadaşı idama mahkum edildi.
1978- Ankara Bahçelievler'de yedi TİP'li genç katledildi.
1983- Milli Güvenlik Kurulu yetkilerini düzenleyen yasa
çıktı. 1961'den beri yürürlükteki Kurulun yapısı ''danışma''
ile sınırlı olmaktan çıkarıldı.
1988- Kültür Bakanlığı, otuz altı sanatçıyı ''devlet sanatçısı''
ilan etti. Yaşar Kemal, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Hüseyin Gezer,
Füreya Koral, Zühtü Müritoğlu ve Lütfi Ömer Akad bu unvanı
reddettiler.
1989- Yazar Yusuf Atılgan 68 yaşında öldü.
1997- Nobel Edebiyat Ödülü, İtalyan oyun yazarı Dario Fo'ya verildi.
2004- Türk Hava Kurumu tarafından Eskişehir'in İnönü ilçesinde
düzenlenen ''3. Türkiye Hava Oyunları''nda 433.5 metrekare ile bugüne
kadar gökyüzünde açılan en büyük bayrakla atlayış yapan THK paraşütçüsü
Hakan Zengin, Guinness Rekorlar Kitabı'na girmeye hak kazandı.
2006- Güney Kore Dışişleri Bakanı Ban Ki-moon, görev süresi
1 Ocak 2007'de dolan Ganalı Kofi Annan'ın yerine BM Genel
Sekreterliğine seçildi.
2006- Kuzey Kore, tarihinde ilk kez nükleer denemede bulunduğunu
dünyaya ilan etti. Deneme, bütün dünyanın tepkisini çekti, BM
Güvenlik Konseyi, 14 Ekimde ekonomik ve ticari yaptırım kararı aldı.
Kuzey Kore, 31 Ekimde altılı müzakere masasına dönmeye hazır
olduğunu açıkladı, ancak tarih vermedi.
2007- Nobel Fizik Ödülü'ne, ''dev manyetik dirençle'' (GMR) ilgili
çalışmaları nedeniyle Fransız Albert Fert ve Alman Peter Grünberg
layık görüldü.

Ynt: Tarihte Bugün

10 EKİM
680- Hazreti Muhammed'in torunu İmam Hüseyin, Kerbela'da başı
kesilerek öldürüldü.
1813- İtalyan besteci Gueseppe Verdi doğdu.
1865- John Hyatts bilardo topunun patentini aldı.
1903- Kadın hakları mücadelesinin dünyadaki ilk öncülerinden
Emmeline Pankhurst, İngiltere'de kadınların kurtuluşu
mücadelesini yürütmek üzere ''Toplumsal ve Siyasal Kadın
Birliği''ni kurdu.
1911- Çin'de Sun Yat-San liderliğindeki devrimciler, Manchu
hanedanını yıktı.
1969- Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF) Devrimci Gençlik
Dernekleri Federasyonu (Dev-Genç) adını aldı.
1977- Tarihçi İsmail Hakkı Uzunçarşılı 89 yaşında öldü.
1981- Aşık Ali İzzet 79 yaşında öldü.
1982- Tiyatro ve sinema sanatçısı Yıldırım Önal 51 yaşında vefat etti.
1985- Ünlü yönetmen Orson Welles, Los Angeles'ta 70 yaşında kalp
krizinden öldü.
1993- Andreas Papandreu 74 yaşında Yunanistan Başbakanı seçildi.
1995- Türk sinemasında 115 filmde rol alan ''babacan'' rollerin
oyuncusu Kadir Savun öldü.
1995- Garry Kasparov, bir ay süren satranç turnuvasında rakibi
Viswanathan Anand'ı yendi.
2004- ANKA Haber Ajansının Onursal Başkanı, Gazeteci yazar
Müşerref Hekimoğlu 83 yaşında vefat etti.
2007- Nobel Kimya Ödülü'nü, katı yüzeylerdeki kimyasal süreç
konusundaki çalışmaları dolayısıyla Almanya'dan Gerhard Ertl kazandı.
2007- Karadeniz ile Baltık Denizi'ni bağlayan petrol boru hattı
anlaşması Azerbaycan, Gürcistan, Ukrayna, Polonya ve Litvanya'nın
bakanları tarafından imzalandı.

Ynt: Tarihte Bugün

11 EKİM
1689- Rus Çarı Büyük Petro öldü.
1811- İlk buharlı feribot ''Juliana'', New York-New Jersey
arasındaki seferlerine başladı.
1868- Thomas Edison ilk icadı elektrikli ses makinesi
(fonograf) için patent aldı.
1881- David Houston, kameralar için rulo filmin patentini
kaydettirdi.
1922- TBMM Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında Mudanya
Mütarekesi imzalandı.
1924- TBMM yeni binasına taşındı; Cumhuriyet Bayramı'nın ilk
kutlama töreni burada yapıldı.
1926- Kıyafet Kanunu kabul edildi.
1929- Yavuz savaş gemisinin onarımı bitti. Gemi Türk Deniz
Kuvvetlerine teslim edildi.
1939- Einstein, ABD Başkanı Roosevelt'e, atom bombası konusuna
dikkatini çekmek için yazdığı ünlü mektubunu kaleme aldı.
1948- BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Ulusal
Komisyonu kuruldu.
1963- Batman'da bir petrol damarı daha bulundu.
1963- Fransız şarkıcı Edith Piaf ve Fransız yazar ve ozan
Jean Cocteau öldü.
1968- Apollo 7, ilk görevini astronotlar Wally Schirra, Donn
Fulton Eisele ve R. Walter Cunningham ile başarıyla
gerçekleştirdi.
1972- Milli Selamet Partisi (MSP) kuruldu.
1976- Çin'de, aralarında Mao Zedong'un eşi Çiang Çing'in de
bulunduğu dört politbüro üyesi darbe yapmayı planladıkları
gerekçesiyle tutuklandı.
1977- Deniz bilimcisi Kaptan Cousteau, ünlü teknesi Calypso
ile İstanbul'a geldi.
1979- Gazeteci Abdi İpekçi cinayeti zanlısı Mehmet Ali
Ağca'nın yargılanmasına başlandı.
1980- Yönetmen Ali Özgentürk'ün ''Hazal'' filmi, 29.
Uluslararası Mannheim Film Festivali'nde üç ödül aldı.
1980- Uzay istasyonu Salyut 6'da 185 gün kalarak rekor kıran
Sovyet kozmonotları dünyaya döndü.
1981- Erden Kıral'ın yönettiği ''Bereketli Topraklar
Üzerinde'' filmi, Avrupa Film Festivali'nde birinci oldu.
1984- Avrupa Parlamentosu, Türkiye-Avrupa Ekonomik Topluluğu
Karma Parlamento Komisyonunun yeniden kurulmasına karar
verdi, fiili çalışmayı askıya aldı.
1984- ''Challenger'' ile uzaya çıkan astronot Kathy Sullivan,
uzayda yürüyen ilk Amerikalı kadın oldu.
1985- Şair Metin Eloğlu 58 yaşında öldü.
1987- 12 Eylül'de kapatılan Türkiye İşçi Partisinin son genel
başkanı, sosyolog Behice Boran 77 yaşında vefat etti.
1999- ''Yılanların Öcü'', ''Onuncu Köy'' ve ''Amerikan
Sargısı''nın yazarı Fakir Baykurt Almanya'da öldü.
2005- Ünlü şair ve yazar Attila İlhan yaşama veda etti.
2007- Yazar Mehmed Uzun, Diyarbakır'da tedavi gördüğü
hastanede öldü.
2007- Nobel Edebiyat Ödülü'nü 87 yaşındaki İngiliz yazar
Doris Lessing kazandı.

Ynt: Tarihte Bugün

12 EKİM
1492- Cenovalı denizci Kristof Kolomb, karaya ayak bastı.
Buraya ''Aziz Kurtarıcı'' anlamına gelen ''San Salvador''
adını verdi.
1579- Sadrazam Sokollu Mehmet Paşa, bir Boşnak tarafından
sarayında öldürüldü.
1926- ''Lotus'' davasına ait Türk-Fransız karar anlaşmazlığı,
Cenevre Uluslararası Mahkemesine götürüldü.
1935- Ünlü İtalyan tenor Luciano Pavarotti doğdu.
1956- ''Otuz Beş Yaş''ın yazarı şair Cahit Sıtkı Tarancı,
tedavi gördüğü Viyana'da 46 yaşında öldü.
1958- Başbakan Adnan Menderes yurttaşlardan ''vatan cephesi''
kurmalarını istedi.
1964- James Bond'un yaratıcısı İngiliz yazar Ian Fleming öldü.
1984- IRA, Margaret Thatcher'in kaldığı otele bomba attı.
Margaret Thatcher kurtuldu, fakat beş kişi öldü.
1987- Türkiye Cumhuriyeti'nin altıncı Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk
84 yaşında öldü.
1991- Sovyetler Birliği Başkanı Gorbaçov ile diğer cumhuriyet
liderlerinin bir araya geldiği Devlet Konseyi toplantısında
''KGB''nin lağvedilmesi' kararı alındı.
2001- Orkestra şefi Hikmet Şimşek 77 yaşında vefat etti.
2004- İslami Cemiyet ve Cemaatleri Birliğinin yöneticisi
Metin Kaplan, gözaltına alındığı Almanya'dan özel uçakla
Türkiye'ye getirildi. 13 Ekimde tutuklanan Kaplan, Bayrampaşa
Cezaevine konuldu.
2006- Fransa Ulusal Meclisi'nin sözde Ermeni soykırımının inkarının
suç sayılmasına ilişkin yasa teklifini kabul etmesi tepkilere neden
oldu.
2007- Nobel Barış Ödülü, küresel ısınmaya karşı mücadelesiyle son
dönemde öne çıkan eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore ve BM Hükümetler
Arası İklim Değişikliği Paneli'ne (IPCC) verildi.

Ynt: Tarihte Bugün

13 EKİM

1911- İtalyanlar Derne'yi işgal etti.
1914- Garrett Morgan gaz maskesini icat etti ve patentini aldı.
1923- TBMM'de, Ankara'nın hükümet merkezi olması kararlaştırıldı.
1951- Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği güzellik yarışmasında,
Günseli Başar Türkiye Güzellik Kraliçesi seçildi.
1955- Suna Kan, ''Viotti Keman Yarışması''nda birinci oldu.
Yarışma, ünlü İtalyan kemancı Giovanni Battista Viotti adına
düzenlenmişti.
1968- Avustralya'ya ilk Türk işçi kafilesi hareket etti.
1973- ''Halikarnas Balıkçısı'' Cevat Şakir Kabaağaçlı 87 yaşında öldü.
1983- 12 Eylül 1980'den sonra oluşturulan Danışma Meclisinin
görevi sona erdi.
1986- Tiyatro sanatçısı Kamran Yüce 60 yaşında trafik kazasında öldü.
1994- Mali Polis, Halil Bezmen'e ait trilyonlarca lira
değerindeki antika, tarihi eser ve tabloyu, ABD'ye kaçırılmak
üzereyken ele geçirdi.
1995- Prag'daki Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda, 82
kiloda Hamza Yerlikaya Dünya Şampiyonu oldu.
1995- İngiliz fizikçi Joseph Rotblat ve içinde bulunduğu
antinükleer grup, Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1996- Radikal gazetesi yayın hayatına başladı.
1999- Sinema ve tiyatro yazarı Mahmut Tali Öngören öldü.
2005- Barış Harekatı öncesi yıllarda Kıbrıs'ta beş yıl gizli
Türk Mukavemet Teşkilatını yöneten ''Bozkurt'' kod adlı
emekli tuğgeneral Kenan Çoygun 81 yaşında Ankara'da öldü.
2006- Anayasa değişikliğiyle milletvekili seçilme yaşı 25'e indirildi.

Ynt: Tarihte Bugün

14 EKİM

1808- Nizam-ı Cedid, Sekban-ı Cedid adıyla yeniden kuruldu.
1925- Türkiye'de ilk betonarme köprü, Menderes Nehri üzerinde yapıldı.
1926- İstanbul'da ilk resmi nikah, Şehremini Muhittin Bey
tarafından kıyıldı.
1927- Türk Milli Futbol Takımı Bulgaristan'ı 3-1 yendi.
1944- Hitler'e suikastta rol alan Mareşal Erwin Rommel intihar etti.
1947- ABD test pilotu Chuck Yeager, ses duvarını aştı.
1973- Genel seçimler sonuçlandı. Cumhuriyet Halk Partisi 187,
Adalet Partisi 148, Milli Selamet Partisi 48 milletvekilliği kazandı.
1982- Yaşar Kemal, Fransa'da Uluslararası Cino del Duca Ödülü'nü aldı.
1987- Uluslararası Atatürk Barış Ödülü, Federal Almanya
Cumhurbaşkanı Richard von Weizsaecker'e verildi.
1992- Rusya'nın en korkunç seri katili Andrei Chikatilo,
52 kadın ve çocuğu öldürmek veya yaralamak suçundan mahkum
edildi. Chikatilo 1994'te idam edildi.
1994- Nobel Barış Ödülü Yaser Arafat, İzak Rabin ve Şimon
Peres'e verildi.
2003- Bağdat'ta Türk Büyükelçiliği yakınında bomba yüklü araç
patlatıldı. Elçilik binası zarar gördü. Saldırgan öldü, altı kişi
yaralandı.
2004- Yeraltı dünyasından Alaattin Çakıcı, tutuklu bulunduğu
Avusturya'dan Türkiye'ye getirildi. Tutuklanan Çakıcı,
Tekirdağ'da F Tipi Cezaevine konuldu.
2005- Türk sinemasının kötü adamı olarak tanınan Bilal İnci
69 yaşında İstanbul'da öldü.
2006- Ünlü bestekar Prof. Dr. Selahattin İçli 83 yaşında vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

15 EKİM
1878- Edison, ''Edison Electric Light Co'' adlı şirketi kurdu.
1912- İtalyanlar ile Uşi Anlaşması imzalandı.
1917- Fransızlarca tutuklanan ve Alman gizli servisine bazı
bilgi verdiğini kabul eden Hollandalı dansçı Mata Hari
(Margaretha Geertruida), askeri mahkemece yargılandıktan
sonra kurşuna dizildi.
1927- Gazi Mustafa Kemal Paşa, Cumhuriyet Halk Partisi
Kurultayı'nda ''Büyük Nutuk''u okumaya başladı.
1928- Almanya'dan hareket eden dünyanın en büyük hava gemisi
Graf Zeppelin Amerika'da New Jersey'e ulaştı. Uçuş 111 saat sürdü.
1934- Mao Zedung'a bağlı yüz bin kişilik birlik, Çin'in
güneydoğusundan kuzeydoğusuna kadar sürecek 10 bin kilometrelik
''Büyük Yürüyüş''e başladı.
1937- Yeni harflerle basılan ilk kağıt paralar tedavüle çıktı.
Üzerinde Atatürk'ün resmi bulunan 100 liralık banknotlar 1942'de
tedavülden kaldırıldı.
1958- Şair Asaf Halet Çelebi 51 yaşında öldü.
1961- Uluslararası Af Örgütü Londra'da kuruldu.
1961- Yeni anayasaya göre Meclis ve Senato seçimleri yapıldı.
1964- Sovyetler Birliği lideri Nikita Kruşçev, Karadeniz
kıyısında tatildeyken görevden alındı. Yerini Leonid Brejnev
aldı. Aleksey Kosigin başbakan oldu.
1993- Nobel Barış Ödülü, Nelson Mandela ve Frederik de Klerk'e verildi.
2006- Eski çalışma bakanlarından Prof. Dr. Cahit Talas vefat etti.
2007- Nobel ekonomi ödülü, ekonomistlerin piyasaların iyi işlediği
durumları iyi işlemediği durumlardan ayırt etmesini sağlayan mekanizma
tasarım kuramını ortaya atan ve geliştiren ABD'li üç ekonomist
Leonid Hurwicz, Eric Maskin ve Roger Myerson'a verildi.

Ynt: Tarihte Bugün

16 EKİM
1793- Fransa Kraliçesi Marie Antoinette giyotinle idam edildi.
1924- Topkapı Sarayı müze olarak ziyarete açıldı.
1940- Varşova gettosu Nazi SS birlikleri tarafından kuruldu.
1964- Çin, ilk atom bombasını patlatarak dünyanın dördüncü nükleer
gücü oldu.
1966- Türkiye-Sovyetler Birliği milli futbol karşılaşmasını
Türkiye 2-0 kazandı.
1970- Enver Sedat, Mısır Devlet Başkanı oldu.
1981- Isparta Cezaevinden izinli çıkan Yılmaz Güney'in
yurt dışına kaçtığı anlaşıldı.
1984- Üç bin imzalı ''Gökova'da Santrale Hayır'' dilekçesi
Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e iletildi.
1990- Sovyetler Birliği Cumhurbaşkanı Gorbaçov, ''serbest
piyasa ekonomisi''ne geçileceğini açıkladı.
1992- Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak'ın kuzeyindeki Haftanin
bölgesinde sınır ötesi harekat başlattı.
1994- Türk asıllı Alman vatandaşları Leyla Onur ile Cem Özdemir,
Almanya parlamentosuna milletvekili seçildi.
2003- Mustafa Kemal portreleriyle tanınan ressam Avni Arbaş
84 yaşında İzmir'de öldü.
2004- MKE'ye bağlı Çankırı Silah Fabrikasında Türkiye'nin ilk
bomba atar silahı üretilmeye başlandı.
2007- TBMM Başkanvekili Güldal Mumcu, TBMM Genel Kurulunda, 34 yıl
aradan sonra ilk kez bir kadın milletvekili olarak Meclisi yönetti.
2007- Brezilyalı ve Arjantinli paleontologlar, Arjantin'in
Patagonya bölgesinde, 88 milyon yıl önce yaşamış 32 ile 34 metre
boyunda şimdiye kadar bilinmeyen bir türde dev bir otobur
dinozorun fosilini bulduklarını açıkladı.

Ynt: Tarihte Bugün

17 EKİM

1448- II. Kosova Savaşı başladı.
1849- Polonyalı besteci ve piyanist Frederick Chopin öldü.
1929- Nadir Han Afganistan Kralı oldu.
1933- Albert Einstein, Nazi Almanyası'ndan göçmen olarak
Amerika'ya geldi.
1938- Hastalığı iyice artan ve karın bölgesinde su toplanmaya
başlayan Mustafa Kemal Atatürk, ilk ağır komaya girdi. Atatürk'e
konulan teşhis sirozdu. Atatürk'ün sağlığıyla ilgili ilk ''resmi
tebliğ'' de bu tarihte yayımlandı.
1945- Juan Peron, Arjantin Devlet Başkanı oldu.
1950- Kore'ye giden ilk Türk birliği, Pusan Limanı'nda sevgi
gösterileriyle karşılandı.
1951- Türkiye'nin NATO'ya katılmasıyla ilgili protokol Londra'da
imzalandı.
1956- Türkiye ilk şeker ihracatını gerçekleştirdi.
1961- Paris polisi düzinelerce Cezayirli göstericiyi öldürdü ve
bazılarını Sen Nehri'ne attı.
1962- Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, siyasi Af Kanunu'nu imzaladı.
258 Yassıada hükümlüsünün tahliyesine başlandı.
1972- Türkiye İşçi Partisi davası sonuçlandı. Yirmi bir sanığa ağır
hapis cezası verildi. Genel Başkan Behice Boran on beş yıla mahkum
edildi.
1975- BM ''siyonizmin ırkçılığın bir biçimi'' olduğu kararını aldı.
1998- Prof. Dr. Faruk Erem İstanbul'da öldü.
2007- Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarının, Irak'ın terör örgütü
Pk.k'nın yuvalandığı kuzey bölgesi ile mücavir alanlara gönderilmesi
için Hükümete bir yıl süreyle izin verilmesini öngören Başbakanlık
Tezkeresi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Tezkerenin kabulüyle
TBMM, 1950'den bu yana yurt dışına asker göndermek için 21. kez izin
vermiş oldu.
2007- Avrupa Konseyi, Abdullah Oğuz'un yönettiği, Zülfü Livaneli'nin
romanından uyarlanan ''Mutluluk'' filminini insan hakları ödülüne
layık gördü.

Ynt: Tarihte Bugün

18 EKİM
1867- ABD, Alaska'yı Rusya'dan alarak topraklarına kattı.
1892- Chicago ve New York arasında ilk uzun telefon hattı açıldı.
1912- Trablusgarp Savaşı'nı sona erdiren Uşi Antlaşması imzalandı.
1920- Türkiye Komünist Fırkası, Ankara'da resmen kuruldu.
1931- Bilim adamı Edison 84 yaşında öldü.
1936- Atatürk, Ankara Hipodromu'nda at yarışlarını izledi.
1943- Ulvi Cemal Erkin ve Necil Kazım Akses, Berlin'de başarılı
bir konser verdi.
1949- Şair Enis Behiç Koryürek 58 yaşında Ankara'da vefat etti.
1957- Gazeteci yazar Hüseyin Cahit Yalçın 83 yaşında öldü.
1959- III. Akdeniz Oyunları Beyrut'ta yapıldı. Türkiye serbest
güreş milli takımı sekiz sıklette birinci oldu.
1968- Dünya Olimpiyat Komitesi, iki siyah atleti (Tommie Smith,
John Carlos) madalya töreni sırasında ''Kara güç'' selamı verdikleri
gerekçesiyle cezalandırdı.
1996- Gazeteci yazar Kemalettin Tuğcu İstanbul'da öldü.
2003- Bosna Hersek'in eski cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç,
Saraybosna'da vefat etti.
2004- Türkiye'nin ilk kadın doğum uzmanı Dr. Pakize Tarzi 94 yaşında
öldü. Türkiye'deki ilk özel kadın doğum kliniğinin kurucusu olan Tarzi,
''Boğazı yüzerek geçen ilk kadın unvanını'' da taşıyordu.
2006- Türksat AŞ, Türksat 1B uydusunun ömrünün bittiğini ve uzay
çöplüğüne gönderildiğini açıkladı.
2007- Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile eşi Cecilia Sarkozy boşandı.
Sarkozy, Fransa tarihinde görevi sırasında boşanan ilk cumhurbaşkanı oldu.
2007- İngiliz sinema oyuncusu Deborah Kerr 86 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

19 EKİM
1448- Osmanlı Sultanı II. Murat, Kosova Zaferi'ni kazandı.
1745- Güliver'in yazarı Jonathan Swift, İrlanda'da öldü.
1781- Amerikan Bağımsızlık Savaşı, İngilizlerin George
Washington'a teslim olmalarıyla sona erdi.
1782- Lord Cornwall'in denetimindeki Amerikan ordusunun
Yorktown ve Virginia'ya girmesiyle Amerikan Devrimi sona erdi.
1872- Dünyanın en büyük altın külçesi (215 kilogram)
Avustralya New South Wales'de bulundu.
1934- Mübadele Komisyonu görevini tamamladı.
1934- Turhal Şeker Fabrikası açıldı.
1951- İngiliz askerleri, Süveyş Kanalı'nı ele geçirdi.
1960- 6-7 Eylül Olayları ile ilgili dava başladı.
1962- Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kabul edildi.
1982- Milli Güvenlik Konseyinin son şeklini verdiği anayasa
metni açıklandı.
1988- İngiltere, IRA mensuplarıyla yapılan röportajların
yayımlanmasını yasakladı.
2006- Türkiye, Lübnan'a asker gönderdi. Birleşmiş Milletler
Barış Gücü (UNIFIL) harekatına katılacak Türk Birlik ve
unsurlarının bulunduğu gemiler, Mersin'de düzenlenen törenle
uğurlandı.
2006- Anadolu Ajansı Hukuk Müşaviri ve Türkiye Barolar
Birliğinin eski başkanlarından Teoman Evren vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

20 EKİM

1827- İngiliz, Fransız, Rus birleşik filosu, Yunanistan
açıklarında Navarin'de Osmanlı donanmasını tahrip etti.
1921- TBMM ile Fransa Hükümeti arasında ''Ankara Anlaşması''
imzalandı. Fransa adına Franklin Bouillon'un sürdürdüğü
görüşmeler sonrasında, Fransa işgal ettiği Anadolu
topraklarından çekildi.
1935- Çin'de Milliyetçi hükümete karşı başlatılan ve bir yıl
süren 6 bin millik Uzun Yürüyüş sona erdi. Mao önderliğindeki
Birinci Öncü Ordu Yenan'a girdi.
1942- Ekmek karneye bağlandı. Karneler dağıtılmaya başlandı.
1945- Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan, Filistin topraklarında
devlet kurmak isteyen Yahudilere karşı Arap cemiyetini kurdu.
1949- ''Minik Vali'' olarak tanınan Ordinaryüs Prof. Dr.
Fahrettin Kerim Gökay, İstanbul Valiliği ve Belediye Başkanlığı
görevine başladı.
1959- III. Akdeniz Oyunları Beyrut'ta yapıldı. 4 altın, 2 gümüş,
1 bronz madalya kazanan Türk Grekoromen Milli Takımı şampiyon oldu.
1968- ABD'nin öldürülen başkanlarından John Kennedy'nin eşi
Jacqueline, Yunanlı armatör Arstotle Onassis ile evlendi.
1977- Besteci Ferit Tüzün 48 yaşında öldü.
1978- Ordinaryüs Prof. Dr. Bedri Karafakioğlu öldürüldü.
Karafakioğlu İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi
Dekanlığı görevini yürütüyordu.
1980- Yunanistan, NATO askeri kanadına yeniden girdi.
1999- Uluslararası uyuşturucu kaçakçısı Abuzer Uğurlu,
İstanbul'da yakalandı.
2004- Türk Tiyatrosu'nun ''Arap Bacı''sı (Bacı Kalfa) usta sanatçı
Tevfik Gelenbe 73 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

21 EKİM
1805- Amiral Nelson komutasındaki İngiliz filosu, İspanya'nın
güneybatısında Trafalgar'da Napolyon'un Birleşik Fransız-
İspanyol Donanmasını yendi. Amiral Nelson da savaşta öldü.
1833- İsveçli kimya mühendisi Alfred Nobel doğdu.
1860- İlk özel siyasi gazete Tercümanı Ahval çıkmaya başladı.
1879- Thomas Edison, karbon filamanlı elektrik ampulünü icat etti.
1935- Almanya, Milletler Cemiyeti'nden resmen ayrıldı.
1940- Ernest Hemingway'in ''Çanlar Kimin İçin Çalıyor'' kitabı
New York'ta basıldı.
1945- Fransa'da kadınlar, ilk kez oy kullanma hakkı elde etti.
1956- Gazeteci Hakkı Tarık Us 67 yaşında İstanbul'da öldü.
1973- Necmettin Erbakan, Milli Selamet Partisi Genel Başkanı seçildi.
1981- Atatürk Barajı'nın temeli, Devlet Başkanı Kenan Evren
tarafından atıldı.
1984- Afşin-Elbistan Termik Santrali açıldı.
1985- Alman gazeteci ve yazar Günter Wallraff'ın Türk işçisi
kimliğiyle yaşadıklarını anlattığı ''En Alttakiler'' (Ganz Unten)
adlı yapıtı piyasaya çıktı.
1987- Türkiye'de montajı yapılan ilk savaş uçağı F-16 ''Savaşan
Şahin'' resmi törenle uçuruldu.
1996- Ünlü çevreci Kriton Curi vefat etti.
1997- Anadolu Ajansı, uydu ile kesintisiz haber yayınını,
Başbakan Mesut Yılmaz'ın da katıldığı toplantı ile başlattı.
1998- TBMM, NATO'nun genişlemesini onayladı. Böylece 16 ittifak
üyesi ülkenin de onayı tamamlandı ve genişleme kesinlik kazandı.
1999- Öğretim üyesi ve gazeteci yazar Prof. Dr. Ahmet Taner
Kışlalı bombalı saldırıda öldürüldü.
2007- Hakkari-Dağlıca'da konuşlu piyade taburuna teröristlerce sabaha
karşı düzenlenen saldırıda 12 asker şehit düştü, 16 asker yaralandı,
8 askerle irtibat kesildi. Saldırı sırasındaki çatışma ve ardından
gerçekleştirilen operasyonlarda 34 terörist etkisiz hale getirildi.
2007- Cumhurbaşkanının 5 yıllığına halk tarafından seçilmesini,
milletvekili genel seçiminin 4 yılda bir yapılmasını ve TBMM'nin
seçimler dahil toplantı yeter sayısının 184 olmasını öngören anayasa
değişikliği, halk oylamasında yüzde 68,95 oranındaki ''evet'' oyuyla
kabul edildi.

Ynt: Tarihte Bugün

22 EKİM
1600- Osmanlı ordusu, Macaristan'ın Kanije Kalesi'ni fethetti.
1909- İlk kadın pilot Elsie Roche, ilk uçuş denemesini
gerçekleştirdi.
1919- Amasya'da, Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti'nin
Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında ''Amasya Protokolü'' imzalandı.
1937- Dersim bölgesinde 21 Mart gecesi başlayan ayaklanma
bastırıldı. Dört yıl için çıkarılan Tunceli'nin İdaresi Hakkında
Kanun, çeşitli eklerle 1947'ye kadar sürdü.
1938- Chester Carlson ''fotokopi''yi icat etti.
1947- ABD yardımının ilk partisi İskenderun Limanı'na geldi. İlk
malzemelerle İstanbul-Ankara karayolunun yapımına başlanacağı
açıklandı.
1962- ABD Başkanı John F. Kennedy, Küba'da Sovyet füzeleri
olduğunu açıkladı. Amerikan donanması Küba'yı ablukaya aldı.
Füze krizi dünyayı nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
1972- THY'nin Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları
serbest bırakan dört hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.
1975- İngiliz tarihçi Arnold Toynbee 86 yaşında öldü.
1975- Türkiye'nin Viyana Büyükelçisi Daniş Tunalıgil, Ermeni
teröristler tarafından öldürüldü.
1976- Türkiye Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (HAK-İŞ) kuruldu.
1980- Yönetmen Ömer Kavur'un filmi ''Yusuf ile Kenan'' Milano'da
altın madalya aldı.
1993- Diyarbakır'ın Lice ilçesine saldıran teröristlerle çıkan
çatışmada Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Bahtiyar
Aydın şehit oldu. İlçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
1997- Kültür Bakanlığı, ''Oscar''a gidecek film olarak
''Eşkıya''yı seçti.
2003- Sinema oyuncusu Derya Arbaş 35 yaşında ABD'de öldü.
2007- Anayasa Mahkemesi Başkanlığına, Başkanvekili Haşim Kılıç seçildi.

Ynt: Tarihte Bugün

23 EKİM PERŞEMBE
1853- Kırım Savaşı başladı.
1926- Sovyetler Birliği'nde Leon Troçki ve Grigoriy Zinoviyev,
Komünist Partisi Merkez Komitesi üyeliğinden çıkarıldı.
1946- Birleşmiş Milletler, ilk genel toplantısını New York'ta yaptı.
1954- Almanya'nın NATO'ya girişiyle ilgili Paris Antlaşması imzalandı.
1956- Macaristan'da Sovyet egemenliğine karşı ayaklanma
başladı. Bütün ülkeye yayılan gösterilerde, isyancılar Sovyet
birliklerinin çekilmesini istediler.
1972- Zonguldak'ta iki ayrı kömür ocağında grizu patlamasında
20 işçi öldü, 76 işçi yaralandı.
1981- Danışma Meclisi ilk toplantısını yaptı.
1993- Karun Hazinesi, 28 yıl sonra Türkiye'ye getirildi.
1999- Sinema sanatçısı Neriman Köksal öldü.
2004- Hakkında kırmızı bülten çıkarılan Haluk Kırcı, Ukrayna'nın
başkenti Kiev'de yakalandı.
2007- 1973'de CHP'li Nermin Neftçi ve CHP İzmir Milletvekili Güldal
Mumcu'nun ardından MHP İstanbul Milletvekili Akşener de üçüncü kadın
TBMM Başkanvekili olarak kürsüye çıkarak Genel Kurulu yönetti.

Ynt: Tarihte Bugün

24 EKİM
1857- İlk futbol kulübü, İngiltere'de Cambridge Üniversitesinde kuruldu.
1904- New York Metrosu açıldı.
1929- New York Borsasında hisse senetleri düştü. Bu çöküş sürecini izleyen
bunalım, dünya dış ticaretinde ciddi bir daralma yarattı. Kriz, Türkiye'yi
de etkiledi.
1935- I. Belediyeler Kongresi başladı.
1939- Naylon çoraplar, ilk kez Wilmington'da satışa sunuldu.
1945- Birleşmiş Milletler Antlaşması yayınlandı ve BM kuruldu.
1956- Gazeteci Bedii Faik, cumhurbaşkanına hakaretten 6 ay hapse
mahkum edildi.
1956- Sovyetler Birliği, Macaristan'ı işgal etti.
1964- Amerikalı sivil haklar savunucusu Martin Luther King'e,
Nobel Barış Ödülü verildi.
1966- CHP'nin 18. Kurultayı ''Ortanın solu'' görüşünü savunanların
zaferiyle sonuçlandı. Zonguldak Milletvekili Bülent Ecevit Genel
Sekreterliğe getirildi.
1969- Şair Behçet Kemal Çağlar 61 yaşında öldü.
1975- Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve şoförü,
Ermeni teröristlerce öldürüldü.
1976- Ses sanatçısı Sevinç Tevs 46 yaşında öldü.
1991- Kripto davasında gazeteci Uluç Gürkan ile Dışişleri
Bakanlığı memuru Hande Mumcu beraat etti.
1992- Türkiye'nin ilk özel havaalanı olan ''Hezarfen'',
İstanbul Büyükçekmece'de hizmete girdi.
1996- Vehbi Koç'un cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'ndan çalındı.
2005- Milli Güvenlik Kurulu toplantısında, yeni Milli Güvenlik
Siyaset Belgesi uygun bulunarak, bu konudaki tavsiye kararının
Bakanlar Kuruluna bildirilmesine karar verildi.
2007- Fatih Sultan Mehmet'in İtalyan ressam Gentile Bellini
tarafından yapılan ve yakın zamanda İngiltere'deki ünlü National
Galeri'de de sergilenen portresi, Sotheby's müzayede evinde yapılan
açık artırmada 468.500 sterline alıcı buldu.
2007- BM'nin desteklediği, 100'den fazla haber ajansının katıldığı
II. Dünya Haber Ajansları Kongresi, İspanya'nın Estepona kentinde
başladı. Dünya haber ajanslarının ilk zirvesi Anadolu Ajansının
ev sahipliğinde Nisan 2003'de İstanbul'da yapılmıştı.

Ynt: Tarihte Bugün

25 EKİM
1917- Lenin önderliğindeki Bolşevikler gücü tamamen ele geçirdi.
1924- Sosyolog ve yazar Ziya Gökalp 49 yaşında öldü.
1937- Başbakan İsmet İnönü istifa etti. Aynı gün Celal Bayar'ın
kurduğu hükümet açıklandı.
1946- Serbest Güreş Milli Takımı, İsveç'te Avrupa Şampiyonu oldu.
1947- Sovyetler Birliği, Birleşmiş Milletler'de Kars ve Ardahan'ı istedi.
1957- Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu İstanbul'da açıldı.
1960- Küba, tüm Amerikan iş yerlerini devletleştirdi.
1962- ABD Büyükelçisi Adlai E. Stevenson, Küba'daki Sovyet üslerinin
fotoğraflarını, kanıt olarak BM Güvenlik Konseyi'ne sundu.
1971- Çin Halk Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler'e alındı.
1980- 13 Temmuz 1979'da Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan
4 Filistinli gerilla ölüm cezasına çarptırıldı.
1981- Türkiye'nin Roma Büyükelçiliğinde görevli ikinci katip
Gökberk Ergenekon, ASALA teröristlerinin saldırısına uğradı;
üç kurşun yarası aldı.
1984- Hepatit virüsü bulundu.
1998- Cumhuriyetin 75. yıl dönümü kutlamaları çerçevesinde 80 il ve
700 ilçede, ''75. Yıl Cumhuriyet Yürüyüşü'' yapıldı. Yürüyüşlere
milyonlarca yurttaş katıldı.
2003- Rektörler, öğretim üyeleri, sivil toplum örgütlerinin
temsilcileri ve öğrenciler, Ankara'da ''Cumhuriyete Saygı''
yürüyüşü yaptı, Anıtkabir'e giderek saygı duruşunda bulundu.
2007- Genelkurmay Başkanlığı, 23 Ekimde Türkiye-Irak sınırı üzerinde
konuşlu Hakkari Yeşilova Hudut Karakolu tarafından tespit edilen terörist
grubun ağır silahlarla yoğun şekilde ateş altına alınması ve takibi sonucu
30'dan fazla teröristin etkisiz hale getirildiğini, arazi arama ve tarama