Tarihte Bugün

Ynt: Tarihte Bugün

27 AĞUSTOS
598- Hazreti Ali doğdu.
1389- I. Murat, Sırp güçlerine karşı Kosova Meydan Muharebesi'ni
kazandı. Murat Hüdavendigar, zaferden sonra savaş alanını incelerken,
yaralı Sırp Miloş Obiliç'in hançer darbesiyle şehit düştü.
1783- Mongolfier kardeşler, hidrojen gazıyla doldurdukları ilk
balonu uçurdular.
1892- New York Metropolitan opera binası yandı.
1922- Türk ordusu, Yunan işgalindeki Afyon'u kurtardı.
1925- Mustafa Kemal Paşa, sivil elbisesi ve ''Panama şapka'' ile
İnebolu Türkocağı'nda ünlü ''şapka nutku''nu verdi. ''Şapka
giyilmesine ilişkin kanun'' da 25 Kasım 1925'te kabul edildi.
1927- Mustafa Kemal Paşa'ya suikast hazırlamak üzere Sisam'dan
Anadolu'ya geçen Hacı Sami ölü, arkadaşları yaralı ele geçirildi.
1947- Cezayir, Fransa'dan bağımsızlığını istedi.
1950- BBC kanalı, ilk deniz aşırı yayınını Fransa'ya yaptı.
1958- İlk stereo plaklar piyasaya çıktı.
1964- Türkiye'deki ilk Amerika aleyhtarı gösteri, ABD'nin Kıbrıs
konusundaki tutumu nedeniyle Ankara'da yapıldı.
1975- İlk maçını işgal ordularına karşı oynayan Fenerbahçeli
futbolcu ve kulüp başkanı Dr. İsmet Uluğ öldü.
1979- Hindistan'ın son genel valisi Lord Louis Mountbatten,
İrlanda açıklarında demirli bulunan yatına IRA (İrlanda Cumhuriyet
Ordusu) tarafından yerleştirilen bombanın patlamasıyla öldü.
1979- Ney ustası Aka Gündüz Kutbay İstanbul'da öldü.
1994- 171 kişiyle iniş yapan THY uçağı, pistten savrulup Florya
yolunu geçti, tren raylarına bir metre kala kayaya çarparak durdu.
2003- Mars'ın Dünya'ya en yakın geçişi 60 bin yıl aradan sonra
gerçekleşti.
2006- Öykü yazarı ve romancı Muzaffer Buyrukçu vefat etti.
2007- Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesinde sürdürülen operasyonda etkisiz
hale getirilen terörist sayısının 11 olduğu bildirildi.
2007- Gazeteci yazar Şakir Süter, İstanbul'da vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

28 Ağustos

1749- Alman asıllı şair ve yazar Johan Wolfgang Goethe doğdu.
1910- Karadağ, Osmanlı devletinden bağımsızlığını ilan etti.
1934- Üsküdar-Kadıköy tramvay hattının ilk denemesi yapıldı.
1952- Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü kuruldu.
1954- Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Savarona yatı ile Yugoslavya'ya gitti.
1974- Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nde elektrik
üretilmeye başlandı.
1979- Nesrin Olgun, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk Türk kızı oldu.
1987- Yapımı 20 yılda tamamlanan Kocatepe Camisi, Başbakan Turgut Özal
tarafından açıldı.
1988- Ressam Eren Eyüboğlu 76 yaşında öldü.
1988- Almanya'daki havacılık gösterileri sırasında, İtalya Hava
Kuvvetleri gösteri takımının uçağı seyircilerin üzerine düştü;
33 kişi öldü.
1999- 23 Nisan 1999'dan önce işlenmiş suçları kapsayan af yasa
tasarısı TBMM'de kabul edildi.
1999- 12 Eylül'den sonra kurulan Milliyetçi Demokrasi Partisi
Genel Başkanı, emekli Orgeneral Turgut Sunalp, İstanbul'da öldü.
2001- Üzeyir Garih'in öldürülmesiyle ilgili aranan İstanbul
Hasdal Mekanize Alay Komutanlığı'nda askerliğini yapan er Yener
Yermez firar etti.
2007- AK Parti Kayseri Milletvekili, Dışişleri Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı seçildi.

Ynt: Tarihte Bugün

29 ağustos





1521- Türk orduları Belgrad'ı zapt etti.
1526- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı orduları,
Mohaç Meydan Savaşı'nı kazandı.
1855- Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul-
Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf
Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren
telgrafta, ''Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir.''
yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
1924- Almanya, savaş tazminatının ödenmesine ilişkin,
müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı'nı onayladı.
1929- Graff Zeppelin hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu
tamamlayarak Lakehurst'a döndü.
1933- Nazilerin tutukladığı Yahudiler toplama kamplarına
gönderilmeye başlandı.
1936- İstanbul'da Atatürk Köprüsü'nün temeli atıldı. (Eskiden
yerinde Unkapanı Köprüsü vardı.)
1936- Balkan Festivali İstanbul'da başladı. Balkan ülkelerinden
gelen halk oyunları ekiplerinin gösteriler sunduğu festivale,
2-3 Eylül gecesi Atatürk de katıldı. Atatürk, Rumen halk
oyunları ekibi ve Türk zeybek ekibiyle oyunlara katıldı.
1938- Nazım Hikmet, Harp Okulu ve Donanma davalarından toplam
28 yıl 4 ay hapse mahkum edildi.
1945- Sultan II. Abdülhamid'in 400 milyon dolarlık miras
davasını varisleri kazandı.
1947- ABD'li bilim adamları, nükleer güç için plütonyumu
parçalamayı başardılar.
1955- Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.
1964- Ankara, İstanbul ve İzmir'de Kıbrıs konusunda büyük
yürüyüşler ve mitingler düzenlendi.
1982- İsveçli sinema oyuncusu Ingrid Bergman öldü.
1986- Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın cenazesi, doğum yeri
Umurbey'de törenle toprağa verildi.
1988- Ünlü ressam Eren Eyüboğlu öldü.
2005- Katrina kasırgası ABD'nin güneyini vurdu: 1200 kişi öldü.
2007- Türkiye Cumhuriyeti'nin 60. Hükümeti, AK Parti Genel Başkanı ve
İstanbul Milletvekili Erdoğan'ın başkanlığında kuruldu. Erdoğan, Bakanlar
Kurulu listesini Cumhurbaşkanı Gül'e sundu. Gül tarafından onaylanan
60. Hükümette başbakan dahil 25 üye bulunuyor.

Ynt: Tarihte Bugün

30 Ağustos

M.Ö 30- Eski Mısır'da Kraliçe Kleopatra intihar etti.
1908- Hicaz Demiryolu açıldı.
1922- Büyük Taarruz zaferle sonuçlandı.
1924- Gazi Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın
ikinci yıl dönümünde, Dumlupınar'da ''Meçhul Asker Anıtı''nın
temelini attı.
1924- Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine
başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.
1930- Ankara Sivas demir yolu hattı ve Sivas İstasyonu, Başbakan
İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.
1937- Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.
1937- Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği
Eskişehir Hava Mektebi'nde ''tayyareci diploması'' verildi.
1952- Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.
1974- BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden
evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin
verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar
tasarısını oy birliğiyle kabul etti.
1977- Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandı.
1992- İran sınırından sızarak Alan Karakolu'na saldıran
teröristlerden 43'ü öldürüldü.
1993- Ses sanatçısı Taner Şener, Kuşadası'nda öldü.
2000- Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun, tedavi gördüğü İzmir SSK
Bozyaka Hastanesinde yaşama veda etti.
2007- Genelkurmay Başkanlığı, Siirt'te güvenlik güçleri arasında çıkan
çatışmada 1 teröristin sağ ele geçirildiğini, 7 teröristin etkisiz hale
getirildiğini; 1 geçici köy korucusunun şehit olduğunu bildirdi.

Ynt: Tarihte Bugün

31 AĞUSTOS
869- İslam bilgini Buhari öldü.
1867- Fransız şair Charles Baudlaire öldü.
1876- V. Murat tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamit
padişah oldu.
1890- Brüksel Genel Senedi ile köle ticareti yasaklandı.
1928- Bertolt Brecht'in ''Üç Kuruşluk Opera'' adlı oyununun ilk
gösterimi Berlin'de yapıldı.
1930- Vilayet ve şehremanetinin birleştirilmesine karar verildi.
Valiler, aynı zamanda belediye başkanı oldu.
1970- İzmir'de Akdeniz Olimpiyatları'nın yapılacağı ''Halkapınar
spor tesisleri'' inşaat sırasında yandı.
1971- Heykeltıraş Ali Hadi Bara 65 yaşında öldü.
1988- Sarp Sınır Kapısı açıldı.
1988- Kuzey Irak'tan kaçan Iraklılar, Türk sınırlarından geçmeye
başladılar.
1997- Galler Prensi ve İngiliz Veliahdı Prens Charles'ın eski
eşi Prenses Diana, Paris'te geçirdiği trafik kazasında öldü.
Kazada, Diana'nın sevgilisi Dodi El Fayed ve şoförü de öldü.
2003- Siyaset dünyasının ünlü organizatörü Erkal Zenger öldü.
2005- Irak'ın başkenti Bağdat'ta bir köprü üzerinde çıkan
izdiham, çoğu Şii hacı adayı bin kişinin ölümüne yol açtı.

Ynt: Tarihte Bugün

1 EYLÜL
1481- Galatasaray Lisesi, devlet adamı yetiştirilmesi amacıyla
Sultan II. Bayezid tarafından kuruldu. Okulda 1868'de Fransızca
eğitime geçildi.
1715- Beş yaşında tahta geçen, 72 yıl Fransa'yı yöneten,
Fransızların ''Güneş Kral''ı XIV. Louis öldü.
1920- Fransızlar, başkenti Beyrut olan Lübnan devletini kurdu.
1922- Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın
kazanılması üzerine emrini verdi: ''Ordular! İlk Hedefiniz
Akdeniz'dir. İleri!''
1923- Japonya'nın Tokyo ve Yokohama kentlerinde deprem: 300 bin kişi öldü.
1924- Ankara Devlet Konservatuvarının temelini oluşturan
''Musiki Muallim Mektebi'' Ankara'da açıldı.
1925- Birinci Tıp Kongresi Ankara'da toplandı.
1925- Mustafa Kemal Paşa'yı Kastamonu dönüşünde Ankara'da
karşılayanların ellerinde şapkaları vardı.
1929- Arapça ve Farsça dersleri okullardan kaldırıldı.
1933- Denizyolları İşletmeleri, devlet tekeline alındı.
1939- Almanya'nın Polonya'ya saldırması üzerine, II. Dünya
Savaşı başladı. Milyonlarca kişinin öldüğü savaşın başlamasının
50. yılında ''Dünya Barış Günü'' ilan edildi.
1947- Amerikan Yardım Antlaşması imzalandı.
1949- İstanbul Radyosu deneme yayınına başladı.
1951- Ordinaryüs Prof. Dr. Mazhar Osman Usman 67 yaşında
İstanbul'da öldü.
1967- Türkiye'deki Kıbrıslı mücahitler ve öğrenciler, hükümeti
protesto etti. İçişleri Bakanı Faruk Sükan, protestocuların
sınır dışı edilebileceğini açıkladı.
1969- Muammer Kaddafi, Libya'da askeri bir darbeyle Kral İdris'i devirdi.
1974- Magosa'ya bağlı Muratağa ve Sandallar köylerinden 88
Türk'ün, öldürülüp yakılarak çukura gömüldükleri anlaşıldı.
1976- Yüzücü Erdal Acet, Manş Denizi'ni 9 saat 2 dakikada
geçerek Dünya rekoru kırdı.
1980- Türkiye'nin çeşitli yerlerinde, aralarında CHP Zile
ilçe başkanının da bulunduğu 19 kişi öldürüldü.
1982- İlk ve ortaöğretimde din dersi zorunlu kılındı.
1985- Kuşadası Davutlar yöresinde çıkan orman yangınında, bir
orman bekçisi ile 14 er şehit oldu.
1993- Savaş Karşıtları Derneği kuruldu.
1998- Türk sinemasına 46 yıldır hizmet veren yönetmen Osman F.
Seden vefat etti.
2003- Denizli Valisi Recep Yazıcıoğlu, Ankara'ya 30 kilometre
uzaklıkta trafik kazası geçirdi. Yazıcıoğlu 8 Eylülde öldü.
2004- Eski ulaştırma bakanlarından Mehmet Köstepen vefat etti.
2006- Lübnan'da oluşturulacak barış gücüne Türk askerinin
gönderilmesine ilişkin Hükümet Tezkeresi, TBMM Başkanlığına sunuldu.
2007- İngiliz ordusunun 1930'lu yıllarda yüzlerce Hindu asker üzerinde
hardal gazının etkilerini araştıran deneyler yaptığı ortaya çıktı.

Ynt: Tarihte Bugün

2 EYLÜL
1633- İstanbul Cibali'de çıkan büyük yangında, 20 binden fazla
bina kül oldu. Katip Çelebi'ye göre, kentin beşte biri yandı.
1651- Mahpeyker Kösem Sultan, boğdurularak öldürüldü.
1898- Makineli tüfek, bir savaşta ilk kez kullanıldı.
1900- Almanya ile ABD arasında telgraf kullanımı başladı.
1922- Kurtuluş Savaşı'nda, Yunan Orduları Başkomutanı General
Trikopis esir edildi.
1925- Tekke ve zaviyelerin kapatılması ve memurların şapka
giymesine karar verildi.
1929- Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ilk güzellik
yarışmasında, Feriha Tevfik Hanım, Türkiye Güzeli seçildi.
Feriha Tevfik, sinema ve tiyatro oyuncusu oldu.
1930- Mustafa Kemal Paşa, Sadri Maksudi (Arsal) Bey'n ''Türk Dili
İçin'' adlı kitabına şunları yazdı: ''Ülkesini, yüksek istiklalini
korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller
boyunduruğundan kurtarmalıdır.''
1938- Hatay devletinin kuruluşu ilan edildi. Hatay Millet Meclisi
ilk toplantısını yaptı ve Tayfur Sökmen'i Cumhurbaşkanı seçti.
1945- Başbakan Suziki, Tokyo Körfezi'nde, Missouri Zırhlısı'nda
Japonya'nın yönetiminin General Mac Arthur'a devrini öngören
anlaşmayı imzaladı. ABD Başkanı Truman, zaferi ilan etti ve
İkinci Dünya Savaşı sona erdi.
1954- Ho Chi Minh, yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin
başkanlığına seçildi.
1968- İran'da deprem: 11.000 kişi öldü.
1968- Gazeteciliği meslek edinmiş ilk kadın yazarlardan Sabiha
Sertel 73 yaşında Bakü'de vefat etti.
1973- İngiliz yazar Tolkien 81 yaşında ülserden öldü.
1974- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
Bilim Ödülleri verildi. Cahit Arf ve Orhan İçen ''matematik'',
Erdal İnönü ''fizik'', Kazım Türker ''tıp'' dalında ödül aldı.
1983- Sinema oyuncusu Feri Cansel öldü.
1985- Kaş limanı açıklarında 3400 yıl önce batan, fildişi eşya
ve bakır, kalay parçalarıyla yüklü bir gemi enkazı bulundu.
1994- Halterci Naim Süleymanoğlu'na, Uluslararası Olimpiyat
Komitesince ''Yüzyılın En Güçlü Sporcusu Ödülü'' verildi.
1995- Eski bakan ve Gazeteci Hıfzı Oğuz Bekata öldü.
1997- Tiyatro sanatçısı Alev Sezer vefat etti.
2001- İlk kalp naklini gerçekleştiren Güney Afrikalı kalp
cerrahı Christian Barnard, Kıbrıs'ta öldü.
2006- Şırnak, Hakkari, Van ve Diyarbakır'da terör örgütü mensuplarınca
düzenlenen saldırılarda 1 üsteğmen, 2 asteğmen, 1 uzman çavuş ve 3 er
şehit oldu, 6 asker yaralandı.

Ynt: Tarihte Bugün

3 EYLÜL
1683- Viyana Kuşatması, başarısızlıkla sonuçlandı.
1783- İngiltere, Paris'te imzalanan anlaşmayla ABD'nin
bağımsızlığını tanıdı.
1869- İstanbul'da ''Atlı Tramvay'', Konstantin Karopana tarafından
çalıştırıldı.
1883- Rus yazar İvan Turgenyev, Paris yakınlarında öldü.
1895- İlk profesyonel futbol maçı yapıldı. Latrobe, Jeanette'i 12-0 yendi.
1908- Türkiye'deki ilk haftalık mizah dergisi ''Kalem'' yayımlanmaya
başlandı.
1912- Deniz kuvvetlerine yiyecek sağlamak için, dünyanın ilk konserve
fabrikası İngiltere'de açıldı.
1933- Kayseri-Ulukışla hattının tamamlanmasıyla Karadeniz ile Akdeniz'i
birbirine bağlayan demiryolu tamamlandı.
1939- Ankara Radyo Gazetesi'nin ilk sayısı çıktı.
1939- Almanya'nın Polonya'yı işgalinden iki gün sonra, İngiltere ve Fransa,
Almanya'ya savaş ilan etti.
1952- Ağrı Dağı zirvesine Türk bayrağı dikildi.
1983- Nail Çakırhan, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı.
1988- Türkiye'ye sığınan Kürtlerin sayısı 100 bini aştı.
1988- Eski başbakanlardan Ferit Melen vefat etti.
1999- İstanbul Radyosu'nun ilk spikerlerinden Tarık Gürcan, İstanbul'da 71
yaşında öldü.
2006- İstanbul Fatih'te İsmailağa Camisi'nin emekli imamı Bayram Ali Öztürk
bıçaklanarak öldürüldü. Öztürk'ü bıçaklayan Mustafa Erdal camide bulunanlar
tarafından linç edildi.

Ynt: Tarihte Bugün

4 Eylül



1669- Girit, Osmanlı İmparatorluğu'nca ilhak edildi.
1901- National Association of Professional Baseball Leagues (NBA) kuruldu.
1930- Serbest Cumhuriyet Fırkası lideri Fethi Bey'in 4 Eylülde İzmir'e
gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak Cumhuriyet Halk Fırkası
binasını ve Anadolu gazetesi idarehanesini taşladılar.
1938- Atatürk vasiyetnamesini yazdırdı. Vasiyet, 28 Kasım 1938'de açıldı.
1939- İstanbul müzeleri, II. Dünya Savaşı nedeniyle kapatıldı.
1945- Çok partili düzene geçişin ilk partisi olan Milli Kalkınma Partisi
kuruldu.
1950- Başvuru fazlalığı yüzünden üniversite giriş sınavı uygulaması
başlatıldı.
1955- İstanbul Sultanahmet'te yeni Adliye Sarayı hizmete açıldı.
1960- Muhammed Ali (Cassius Clay), olimpiyat madalyasını aldı.
1963- 20-21 Mayısta askeri darbe girişiminde bulunan Albay Talat Aydemir,
Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesince idama mahkum edildi.
1972- ''Filistinli Kara Eylül Hareketi'' militanları, Olimpiyat Oyunları
için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu öldü, biri
ağır yaralandı, dokuz kişi rehin alındı.
1973- Devlet film arşivinde yangın çıktı; Atatürk'ün tek kopyalı
filmleri yandı.
1973- Dünyanın en uzun karayolu tüneli, İsviçre'nin St. Gotthard
yöresinde açıldı.
1990- Hükümete, yurt dışına asker gönderme ve Türkiye'de yabancı asker
bulundurma yetkisi veren teklif, TBMM'de kabul edildi.
1991- Nelson Mandela, Güney Afrika'da başkan seçildi.
1993- Yazar Samim Kocagöz 77 yaşında öldü.
2006- Lübnan'a asker gönderilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM
Genel Kurulunda kabul edildi. 533 milletvekilinin katıldığı açık oylamada;
tezkereye 340 evet, 192 ret oyu verildi, 1 milletvekili de çekimser kaldı.

Ynt: Tarihte Bugün

5 EYLÜL
1669- Girit, Osmanlı İmparatorluğu'nca ilhak edildi.
1901- National Association of Professional Baseball Leagues (NBA) kuruldu.
1930- Serbest Cumhuriyet Fırkası lideri Fethi Bey'in 4 Eylülde İzmir'e
gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak Cumhuriyet Halk Fırkası
binasını ve Anadolu gazetesi idarehanesini taşladılar.
1938- Atatürk vasiyetnamesini yazdırdı. Vasiyet, 28 Kasım 1938'de açıldı.
1939- İstanbul müzeleri, II. Dünya Savaşı nedeniyle kapatıldı.
1945- Çok partili düzene geçişin ilk partisi olan Milli Kalkınma Partisi
kuruldu.
1950- Başvuru fazlalığı yüzünden üniversite giriş sınavı uygulaması
başlatıldı.
1955- İstanbul Sultanahmet'te yeni Adliye Sarayı hizmete açıldı.
1960- Muhammed Ali (Cassius Clay), olimpiyat madalyasını aldı.
1963- 20-21 Mayısta askeri darbe girişiminde bulunan Albay Talat Aydemir,
Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesince idama mahkum edildi.
1972- ''Filistinli Kara Eylül Hareketi'' militanları, Olimpiyat Oyunları
için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu öldü, biri
ağır yaralandı, dokuz kişi rehin alındı.
1973- Devlet film arşivinde yangın çıktı; Atatürk'ün tek kopyalı
filmleri yandı.
1973- Dünyanın en uzun karayolu tüneli, İsviçre'nin St. Gotthard
yöresinde açıldı.
1990- Hükümete, yurt dışına asker gönderme ve Türkiye'de yabancı asker
bulundurma yetkisi veren teklif, TBMM'de kabul edildi.
1991- Nelson Mandela, Güney Afrika'da başkan seçildi.
1993- Yazar Samim Kocagöz 77 yaşında öldü.
2006- Lübnan'a asker gönderilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM
Genel Kurulunda kabul edildi. 533 milletvekilinin katıldığı açık oylamada;
tezkereye 340 evet, 192 ret oyu verildi, 1 milletvekili de çekimser kaldı.

Ynt: Tarihte Bugün

6 EYLÜL
1422- II. Murat, İstanbul kuşatmasını sona erdirdi.
1566- Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar yakınlarında öldü.
1938- Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu kuruldu.
1955- Atatürk'ün Selanik'te doğduğu evin bombalandığı yolundaki haber
gerekçe gösterilerek başlatılan ve iki gün süren İstanbul ve İzmir'deki
gösteriler, Rumlara yönelik bir tahrip ve yağma hareketine dönüştü.
İstanbul ve İzmir'de sıkıyönetim ilan edildi.
1960- Türk Milli Güreş Takımı, Roma Olimpiyatları'nda serbest güreşte
4 altın, 2 gümüş madalya aldı.
1962- Iğdır'da deprem: 5 bin ev yıkıldı, 25 bin kişi evsiz kaldı.
1966- Yıldız Savaşları dizisi, NBC'de gösterilmeye başlandı.
1975- Diyarbakır Lice'de deprem: 2 bin 385 kişi öldü.
1977- Yumurtalık'tan dış ülkelere ilk petrol sevkıyatı başladı.
1980- Sovyetler Birliği, Güney Kore Havayolları'na ait Boeing 747 uçağını
düşürdü, 249 kişi öldü.
1980- Spor spikeri ve yazarı Eşref Şefik öldü.
1982- Yazar Azra Erhat 67 yaşında öldü.
1986- İstanbul'daki Neva Şalom Sinagoguna düzenlenen terörist saldırıda
21 Musevi öldü, 4 kişi yaralandı.
1987- Cumhuriyet tarihinin 3. referandumunda, 1982 Anayasası ile eski
siyasetçilere konulan yasak oya sunuldu. YSK, sonuçları yüzde 50.16
''evet'', yüzde 49.84 ''hayır'' olarak, yasağın kaldırılması yönünde
açıkladı.
1991- Ressam Fahrünnisa Zeyd, Amman'da öldü.
1992- Sinema sanatçısı Cevat Kurtuluş vefat etti.
1998- Japon sinemasının büyük ustası Akira Kurosawa, 88 yaşında
Tokyo'da öldü.
2004- İskenderun Körfezi'nde 4 yılı aşkın süredir bekletilen ''MV Ulla''
adlı gemi, taşıdığı 2 bin 200 ton ''toksik atık'' yüküyle battı.
2005- Mersin'in Erdemli ilçesine bağlı Ayaş beldesinde (Elausa Sebaste)
kazı çalışması yapan Roma La Sapienza Üniversitesi ekibi, M.S. I. yüzyılda
Romalılarca yaptırıldığı sanılan, bölgenin en büyük tapınağını buldu.
2007- Pankreas kanseri tedavisi gören İtalyan tenor Luciano Pavarotti
71 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

7 EYLÜL
1533- İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth, Greenwich'te doğdu.
1822- Portekiz sömürgesi Brezilya bağımsızlığına kavuştu.
1909- Amerikalı yönetmen Elia Kazan İstanbul'da doğdu.
1923- İkdam, Akşam, İleri, Tercümanı Hakikat, Tevhidi Efkar, Tanin, Vatan ve
Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca, ortaklaşa
''Müşterek''gazetesini yayımlamaya başladılar. Müşterek gazete iki hafta çıktı.
1936- İstanbul ve Ankara radyo şirketleri, satın alınarak devletleştirildi.
1936- Harb Okulu, İstanbul'dan Ankara'ya taşındı.
1938- Hatay Devleti Anayasası kabul edildi.
1946- Türkiye'de ilk büyük devalüasyon yapıldı. 1.83 TL olan ABD Doları'nın
fiyatı, yüzde 54 artırılarak 2.83 TL'ye çıkarıldı.
1956- BM, Köleliğin, Köle Ticaretinin ve Köleliğe Benzer Kurum ve
Uygulamaların Kaldırılması Ek Sözleşmesi kabul edildi.
1974- Şair Celal Sılay, 60 yaşında öldü.
1977- İstanbul'da tüp gaz kuyrukları oluştu.
1982- Esenboğa katliamı sanığı Levon Ekmekçiyan ilk celsede ölüm cezasına
çarptırıldı.
1986- Şili'de Pinochet suikasta uğradı, beş koruması öldü.
1988- Mimar Sedad Hakkı Eldem, 80 yaşında öldü.
2005- Türk sinemasının yakışıklı jönlerinden Efkan Efekan, akciğer kanseri
tedavisi gördüğü hastanede 70 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

8 EYLÜL
1529- Kanuni Sultan Süleyman Budapeşte'yi fethetti.
1609- Mimar Sedefkar Mehmed Ağa, I. Ahmed'in isteği
üzerine, Sultanahmed Külliyesi'nin inşasına başladı.
Külliye, sekiz yıl sonra tamamlandı ve kullanıma sunuldu.
1862- Osmanlı Devleti ile Büyük Avrupa devletleri arasında
İstanbul Protokolü imzalandı.
1931- Bulgaristan'da yayımlanan ''Yüzellilikler''in gazetesi
''Açık Söz'' kapatıldı.
1946- Bulgaristan'da referandum sonucu monarşi sona erdi.
1951- 48 BM üyesi ve Japonya arasında resmi barış anlaşması
imzalandı.
1952- Ernest Hemingway'in ''İhtiyar Adam ve Deniz'' adlı
romanı basıldı.
1954- SEATO (Güney Asya Paktı) kuruldu.
1968- Balkan Atletizm Yarışmaları'nda maraton dalında
İsmail Akçay birinci, Hüseyin Aktaş ikinci oldu.
1977- İkinci Milliyetçi Cephe hükümetinin ''Ekonomik İstikrar
Önlemleri Paketi'' açıklandı.
1978- Tiyatro yönetmeni ve sahne tasarımcısı Tarık Levendoğlu
İstanbul'da öldü.
1982- Ressam Arif Kaptan, İstanbul'da öldü.
2004- Kastamonu'nun Küre ilçesinde Etibank'a ait bakır madeninde,
tünel çalışmaları sırasında kaynak yapılırken gaz sıkışması
sonucu çıkan yangında 19 işçi öldü, 19 işçi yaralandı.

Ynt: Tarihte Bugün

9 Eylül 2008 Salı





1886- Bern uluslararası kopya hakları (Copyrights) konvansiyonu
toplandı.
1921- Sakarya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa, bazı komutanlarla
''düşmanın mukavemetinin kırıldığı'' Polatlı'nın kuzeyindeki
Zafertepe'ye gelerek, Yunanlıların durumunu inceledi.
1922- 30 Ağustos Zaferi'nin kazanılmasının ardından Yunan ordularını
önüne katan Türk orduları İzmir'e girdi.
1923- Halk Fırkası Tüzüğü onaylandı. Böylece CHP'nin kuruluşu
gerçekleştirildi.
1933- İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan
''9 Eylül Panayırı''nın ilki, Genelkurmay Başkanı Mareşal
Fevzi Çakmak tarafından açıldı.
1971- Boğaziçi Üniversitesi kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
1974- Keban Baraj ve Hidroelektrik Santrali açıldı.
1974- 11. Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü
Lütfü Ömer Akat'ın ''Düğün'' filmi aldı.
1976- Çin Halk Cumhuriyeti Lideri Mao Zedung öldü.
1982- Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora
Süelkan, Ermeni teröristlerce öldürüldü.
1984- Sinema yönetmeni ve oyuncusu Yılmaz Güney 47 yaşında
Paris'te öldü.
1985- Tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel, trafik kazasında öldü.
1991- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden faaliyete
geçti.
1993- ATV yayın hayatına başladı.
1993- İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı
kabul etti.
1993- Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu.
1995- Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz, Dünya Güzeli seçildi.
Palandüz'den önce, Keriman Halis 1932'de Dünya Güzeli seçilmişti.
2004- Akçakoca açıklarında doğalgaz bulundu.

Ynt: Tarihte Bugün

10 EYLÜL

1623- Sultan Mustafa'nın halledilmesiyle IV. Murat tahta çıktı.
1920- Türkiye Komünist Partisi (TKP) Bakü'de kuruldu.
1921- Sakarya Savaşı'nda Türk karşı taarruzu başlatıldı ve Duatepe alındı.
1943- İstanbul Kapalıçarşı'da çıkan yangında 200'den fazla dükkan yandı.
1970- ABD'nin Türkiye'de haşhaş ekimini yasaklama önerisi Mecliste
reddedildi.
1974- İstanbul'da Haliç Köprüsü hizmete girdi.
1976- İstanbul'a gelmekte olan İngiliz Havayolları'na ait yolcu uçağı ile
Yugoslav yolcu uçağı Zagreb yakınlarında çarpıştı; 25'i Türk 176 kişi öldü.
1979- Şair Ceyhun Can 39 yaşında öldü.
1981- Picasso'nun Guernica tablosu 40 yıl sonra ABD'den İspanya'ya döndü.
1990- Ebru sanatçısı Mustafa Esat Düzgünman 70 yaşında öldü.
1998- Yardımlarıyla tanınan Semiha Şakir 93 yaşında İstanbul'da öldü.
2007- Pakistan'ın sürgündeki eski Başbakanı Navaz Şerif, yedi yıl aradan
sonra ülkesine döndü. Havaalanında gözaltına alınan Şerif, daha sonra sınır dışı
edildi.
2007- Oscar ödüllü Amerikalı komedyen, ABD'nin eski başkanlarından Ronald
Reagan'ın ilk karısı Jane Wyman 93 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

11 EYLÜL
1526- Macaristan'da Budin fethedildi.
1853- Elektrikli telgraf ilk kez kullanıldı.
1855- Osmanlı orduları, müttefikleriyle beraber Sivastopol'a girdi.
1919- CHP'nin temelini oluşturan Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk
Cemiyeti, Sivas Kongresi'nin son günü kuruldu.
1923- Mustafa Kemal, Halk Fırkası Başkanlığına seçildi.
1926- Ankara otomatik telefon işletmesine açıldı.
1944- Türkiye, Mihver devletlerinden gelebilecek sığınmacılara karşı
sınırlarını kapattı.
1948- Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Ali Cinnah öldü.
1954- Ankara'da ''Kıbrıs Türktür Komitesi'' kuruldu.
1957- Ankara'da sağanak yağış sele yol açtı; 133 kişi öldü.
1970- Sovyetler Birliği liderlerinden Nikita Kruşçev öldü.
1973- Şili'nin sosyalist başkanı Salvador Allende, Augusto
Pinochet önderliğindeki ordu tarafından devrildi. Yönetimi terk
etmeyeceğini bildiren Allende, ordu güçlerince öldürüldü.
1980- Şili'de yapılan referandumda, General Augusto
Pinochet'nin görev süresi sekiz yıl uzatıldı.
1996- Türkiye internet omurgası Turnet açıldı.
2000- Gazeteci ve sanatçı Ergun Köknar İstanbul'da öldü.
2001- New York'un ''İkiz Kule'' gökdelenlerine yolcu uçaklarıyla
terörist saldırı düzenlendi. Savunma Bakanlığına ait Pentagon'un da
terör saldırısına uğradığı facia yaşandı.
2004- Mısır İskenderiye Patriği Petros, Ortodoks Hristiyanlığın
kutsal bölgesi Aynoraz yakınlarında kazada öldü. Olay yerinde
dokuz kişinin cesedi bulundu.
2007- Ankara'da Sıhhiye Katlı Otoparkı'nda patlayıcı yüklü bir
minibüs bulundu. Patlayıcılar yaklaşık üç saatte etkisiz hale
getirildi. Ankara Valiliği, patlayıcıların, daha önce Mersin ve
Şırnak'ta terör örgütü PK.k'ya karşı yürütülen operasyonlarda ele
geçen malzemelerle örtüştüğünü açıkladı.
2007- Rıfat Ilgaz'ın eserinden Ertem Eğilmez tarafından sinemaya
uyarlanan ''Hababam Sınıfı''nın oyuncularından ''Tulum Hayri''
lakaplı Cem Gürdap, İstanbul'da vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

12 EYLÜL
1624- Dünyanın ilk denizaltısı Londra'da test edildi.
1937- Dersim isyanının elebaşı Seyit Rıza teslim oldu;
yargılama sonucu 15 Kasımda idam edildi.
1959- Sovyetler Birliği, Luna II roketini aya fırlattı.
1963- Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık
Antlaşması imzalandı.
1980- Ordu yönetime el koydu. Parlamento feshedildi, siyasi
faaliyetler durduruldu, tüm yurtta sıkıyönetim ve sokağa çıkma
yasağı ilan edildi.
1996- Türkiye, 2 bin 500 Iraklı Kürt'ün ülkeye girmesine izin verdi.
2001- Gazeteci Abbas Parmaksızoğlu, İstanbul'da öldü.
Parmaksızoğlu, Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin ilk üyelerindendi.
2006- Diyarbakır'da meydana gelen patlamada yedisi çocuk on kişi
öldü, on altı kişi yaralandı

Ynt: Tarihte Bugün

13 EYLÜL
490- Yunanlılar, Marathon Savaşı'nda Darius komutasındaki
Persleri yendi.
1705- Osmanlı devletine sığınan Macar Kralı Tökeli İmre,
İzmit'te öldü.
1871- Gazeteci, yazar, şair Şinasi 45 yaşında öldü.
1919- Sivas'ta İradei Milliye gazetesi yayımlanmaya başlandı.
1920- Mustafa Kemal'in ''Halkçılık Programı'' TBMM'ye sunuldu.
1921- Sakarya Meydan Savaşı kazanıldı.
1925- Şark İstiklal Mahkemesinde yargılanan gazeteciler,
Mustafa Kemal Paşa'nın mektubu üzerine beraat ettiler.
1968- Arnavutluk, Varşova Paktı'ndan ayrıldı.
1965- Beatles ''Yesterday''i çıkardı. Beatles, ilk Grammy
ödülünü, 1964 yılında en iyi grup dalında aldı.
1967- Besteci Şerif Muhittin Targan 75 yaşında İstanbul'da öldü.
1970- Yazar, araştırmacı Refik Ahmet Sevengil 67 yaşında öldü.
1980- Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren, Devlet
Başkanlığını üstlendi.
1987- Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Rahşan Ecevit
görevinden ayrıldı. Yerine oy birliğiyle Bülent Ecevit seçildi.
1991- Futbolun ''Taçsız Kralı'' Metin Oktay, trafik kazasında öldü.
1997- Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda
Şeref Eroğlu ile Ercan Yıldız altın madalya kazandı.
1998- Halkçı Parti'nin kurucu Genel Başkanı Necdet Calp,
Ankara'da öldü.
2000- Milli Gençlik Vakfı şubeleri yurt genelinde kapatılmaya
başlandı.

Ynt: Tarihte Bugün

14 EYLÜL
1829- Ruslar ile Edirne Antlaşması imzalandı.
1867- Karl Marx'ın yazdığı Kapital'in ilk cildi yayımlandı.
1960- Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezüela,
OPEC'i kurdu.
1966- Dördüncü Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel öldü.
1969- Balkan Boks Şampiyonası'nda Seyfi Tatar ile Celal Sandal
şampiyon oldu.
1974- Sinema oyuncusu ve yönetmeni Yılmaz Güney, Adana'nın
Yumurtalık ilçesi yargıcı Sefa Mutlu'yu öldürdü.
1981- Amerikan asıllı aktris ve Monaco Prensesi Grace Kelly,
trafik kazasında öldü.
1982- Lübnan Devlet Başkanı Beşir Cemayel, bombalı saldırıda
öldürüldü.
1997- Van'da gerilim hattına takılan askeri helikopterin düşmesi
sonucu on asker öldü.
1998- Gazeteci, yazar, şair Mehmed Kemal, İstanbul'da öldü.
1999- YÖK Rektörler Komitesi, üniversite yerleşkelerinde, açık ya da
kapalı alanlarda türbanı yasaklayan ortak karar aldı. Kimlik
kartındaki fotoğraf, derslikler, laboratuvarlar, sosyal tesis ve
spor alanlarında da türban yasağı konuldu.
2006- Fotoğraf sanatçısı Mehmet Gülbiz'i Taksim'deki evinde 38 bıçak
darbesiyle öldüren İranlı Parisa E, ''tasarlayarak adam öldürmek''
suçundan müebbet hapis, hırsızlık suçundan da 1 yıl 11 ay 10 gün
hapis cezasına çarptırıldı.

Ynt: Tarihte Bugün

15 EYLÜL

1890- Ünlü polisiye yazarı, dedektif ''Hercul Poirot''nun yaratıcısı Agatha
Christie doğdu.
1910- Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.
1916- Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci Dünya Savaşı
sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı.
1923- Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç istasyonu
Yunanlılardan teslim alındı.
1923- Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce
İstanbul-Büyükada'da düzenlendi.
1928- İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok
edebilen ''küf''ü bularak, ''penicillium notatum'' adını verdi.
1929- Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliğinin ilk sergisi Ankara'da
açıldı.
1949- Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya'nın ilk şansölyesi
oldu.
1955- Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi.
1961- Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi
hakkında müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı.
1971- Greenpeace (Yeşilbarış) çevre örgütü kuruldu.
1972- Besteci Ulvi Cemal Erkin 66 yaşında Ankara'da öldü.
1972- Şair, yazar Baki Süha Ediboğlu 57 yaşında öldü.
1982- İsrail, Beyrut'u işgal etti.
1983- Yazar, öğretim üyesi Murat Sarıca 57 yaşında öldü.
2002- Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik
döneme ait ''Marsyas'' ve Roma dönemine ait ''Eros'' heykelleri çalındı.
2002- Tiyatro ve sinema sanatçısı Şükran Güngör, tedavi gördüğü Vehbi Koç
Vakfı Amerikan Hastanesinde vefat etti.