Ynt: Kızılderililer Türk Mü ?
Sümerce ve Türkçe Arasındaki Benzerlikler
Atatürk'e ve Türk Tarih Tezi'ne göre; yazıyı icat eden millet olarak bilinen Sümerler Türk'tü ve Sümerce de Türkçe'ydi. Peki tarihsel veriler bu konuda ne diyor? Günümüzde bunun doğruluğu veya yanlışlığı hakkında neden hiçbir devlet siyaseti güdülmüyor. Vikipedi'de yayınlanan ufak bir araştırmayla sizleri de bu konuya davet ediyoruz.
Sümerce, Sümerlerin Güney Mezopotamya'da M.Ö. 4. binyıldan itibaren konuştukları dildir. Bilinen ilk yazılı dildir. M.Ö. 2000 yıllarında Akadca bölgede konuşma dili olarak Sümercenin yerini almış, Sümerce ise bilimsel ve dinsel bir dil olarak M.S. 1.yy'a kadar varlığını sürdürmüştür.
Osman Nedim Tuna
Sümerce ile Türki diller arasında tarihi bir ilgi bulunduğu iddiasını 168 kelime ve gerekli açıklamalarla destekleyen Osman Nedim Tuna 1962’de doktora için gittiği Amerika’da, bu konudaki çalışmalarını yoğunlaştırmış ve 1982’de çalışmalarını topladığı Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi ve Türk Dilinin Yaşı Meselesi adlı eseri, altı başlık altında toplanmıştır: 1. Giriş; 2. Sümerce Türkçe Ses Denklikleri ‘Kurallar’; 3. Malzemenin Tartışılması, Metod ve Yorum; 4. Sonuç; 5. Son Söz; 6. Kaynakça ve Kısaltmalar.[1]
Bilimadamlarının Sümerce ile ilgili düşünceleri
Hartmut Schmokel, Sümer dili konusunda şöyle demektedir:
Kelime yapısı bakımından Sümerce,heceli bir dildir.Bu tip bir dil Avrupa’da Fin-Uygur ve Asya’da da Türk dilleri tarafından temsil edilir.Genellikle tek heceli ve değişmez bir kökün,kendi başına anlamı olmayan eklerle kullanımından oluşur.Bu dilin bir diğer ayırt edici karakteri,aynı kelimenin çok anlamlı olmasıdır ki,örneğin Çin dilinde olduğu gibi,inişli-çıkışlı,ince ve kalın sonlama biçiminde vurgulama gerektirir.[2]
Leonard Woolley ise Sümer dili konusunda şöyle der:
(Mezopotamyaya) gelen sonuncu göçmenler Sümerler oldular.Bunlar yazılara ‘kara kafalar” diye aktarılan siyah saçlı bir halktı ve etimolojik bakımdan değilse bile,yapısı bakımından eski Turan türkçesine benzeyen heceli bir dil konuşuyorlardı. [3]
Louis Huot:
Bizim yazıları anlamaya başladığımızdan beri, MÖ. 2500 yılları boyunca yazılan sümercenin dil kökeni belirsizliğini korumaktadır. Daha 1869’ da, Fransız Jules Oppert, ne assurca ve ne de babilce olan bu tablet diline sümerce demişti. Fakat bu dilin bilimsel bakımdan varlığını temellendirmek ancak 1923 yılında Arno Poebel’in Sümer Gramerini yayınlamasıyla olmuştur. Bu dil,heceli bir dildir ve yapısal olarak diğer bir çoğuna (bu arada örneğin türkçeye ) benzemektedir. Fakat ses değeri,fonetik bakımdan,ölü veya yaşayan hiçbir benzeri yoktur.[4]
Sümerce ve Türkçe Arasındaki Benzerlikler
Sümerler,’yer’e ‘ki’,göğe ‘an’,rüzgara da ‘yil’ ;yer ve gökten oluşan evrene An-ki demişlerdir. Türkçe ve Moğolcada, yer, yir, kır, tan, yel, yil , tengri, tengere sözcükleri, Sümerlerle benzeş ses ve anlamda olmak üzere,günümüzde de yaşamaktadır.
Sümerlerin çivi yazılı metinleri birçok bilim adamı tarafından incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda ortaya çıkan şudur ki: Sümer sözcükleri, genel olarak Türk lehçelerinde kullanılan sözcüklere benzemektedir. Hatta bazı deyimler aynen tekrarlanmaktadır. Örnek olarak çibin, Sümercede "sinek" anlamına gelen bir kelimedir. Günümüz Türkçesinde unutulmaya başlayan cibindirik, cibinlik kelimesi sineklerden koruyucu perde anlamına gelmektedir.
Sümerce Karaçay Türkçesi Türkiye Türkçesi
az az Az
baba ata Baba (ata)
gaba gabara Yünlü yelek
daim dayım Doyum, doyma
me men Ben
mu Bu, ol Bu, o
ne ne Ne
Ru ur Vur
Er er Er, asker
Tu Tuv- Doğ-
Tud tuvdu doğdu
Ed öt geç
Çar çarh çark
guruvaş karavaş Kadın köle
uş üç üç
üd ot Od, ateş
Uzuk uzun uzun
Tuş tüş- in-, aşağı inmek
Eşik Eşik Eşik ,kapı
Aur avur ağır
Jau Jav/cav Yağ
Jen Jer/cer Yer
Egeç egeç kızkardeş
Or or Orak çalmak
Kal kal- Kal-
Kız kız Kız
Kuş kuş Kuş
Uat uvat- Ufala-, kır-
Jarık Jarık/carık Aydınlık, ışık
Jaz Jaz/caz- Yaz-
Jün Jün/cün Yün
Jol Jol/col Yol
Jır Jır/cır Türkü, şarkı (Ir)
Jarım Jarım/carım Yarım
Çolpan Çolpan Sabah yıldızı
Çibin çibin Sinek (cibin-lik)
İrik İrk/irik 5 yaşındaki koç
Kur kur Kur-
koru koru Koru-
küre küre Küre-
Kadau kadav Sürme kilit
Kan kan Kan
San san Sayı
ikki eki İki
Buz buz Boz
Üz üz Kopar
Süz süz Süz
Ez öz Öz, kendi
Ör öl Öl
ul ul Oğul
egarin-karın
ekakaşa-kargaşa
-5000 yıllık Sümer-Türkmen bağları adlı kitaptan
eş-üç
u-on
uş-u(eş-u, üç-on)-otuz
ai-ay
anşe-eşek
ma-men,ben
ze-sen
e-ne - o-ol(üçüncü tekil şahıs)
ge-gece
gig-yig(hasta eski Türkçe)
gal-galın(kalın), ulu
e-eb, ev
dingir-tengre,tangrı,tanrı
giş-kişi
dugu-doğmak
dug,dıv-diz
duru-durağan, kalıcı
enlil,ıllıl-tanrı Enlile verilen sayı 50
eren-savaş adamı
esag-oğlan uşak
ga-kapak, sandık
galga-kavga
gı-kır
gıgır-teker,tigir
gıd-gitmek, uzaklaşmak
ızı-ateş, sıcaklık
kapkagak-kapkaçak
kıa-kıyı
kug,ku-kutsal
kum-vurarak ezmek, ufalamak
muş, uşan-kuş, uçan
nammu,nam-nedir
nıg,nı,nımu-ne
par,pırıg-parlak
şab-söz, buyruk(eski Türkçe sab)
sa-sarı
sııl,sıl-silmek,yok etmek
uku-uyku
ul-yıldız(ulduz eski Türkçe)
zag-sağ taraf
Sümercede bugünkü çağdaş Türkiye Türkçesi ve çağdaş Azeri Türkçesinde bulunmayıp diğer orta Asya Türk dillerinde
bulunan burundan n sesi vardır
Sümer dilinde de Türkçe dillerinde de çift ünsüz ses kelimenin başında gelmez.traş-tıraş diye okunur.
Sümer dilinin başında da f harfi ile başlayan sözük yoktur.bu daha sonra sami halkların etkisiyle ortaya çıkmıştır.
Sümercede de Türkçede olduğu gibi hintavrupa dillerinin aksine kelimelerin cinsiyeti yoktur.
Sümercede de zamirler ilgi eki geldiği zaman ge ekini alırlar
mage-menki, benki, benimki
zage-senki,seninki
Sümer dillerinde kişi ekleri şahıs zamirlerinden meydana gelir.
mu, ma-im/ım/um/üm
e-mu-ebim, evim
addamu-atam
zu-ın, in
ezu-evi
ni,bi-si,i
amani-anası
dingirbi-tanrısı
addaani-atasının
Sümer dilinde de Türk dillerinde olduğu gibi kelimelrin kökü tek heceden, nadiren de iki heceden oluşur.
Sümer dilinde de çokluk ekleri ene ve mes dir.Türkçede de buna yakın -en vardır.er+en(erler), ogul+an-oğlan(oğullar)
Sümercede de Türkçede olduğu gibi ikileme vardır.mesela kur kur.
Sümercede yöneliş eki ra dır.bazen r de düşer.
amanura-anneme"
Sümerlilerin dili bu özellikleriyle ve dil yapısı ile en çok ural-altay dillerine benzer, hintavrupa veya sami dillerine değil.
Kaynak:
turkcedunya.com/sumerce_v...i_benzerlikler
tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCmerce
