Tarihte Bugün

Ynt: Tarihte Bugün

31 ARALIK

1534- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu,
Bağdat'a girdi.
1609- İstanbul'da, Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı.
Mimarı Sedefkar Mehmet Ağa olan cami sekiz yılda tamamlandı.
1879- Edison, ilk elektrik lambasının kullanımını gündelik yaşama soktu.
1892- Deutche Bank'ın bulunduğu grubun yaptığı demir yolu Ankara'ya ulaştı.
1921- Mustafa Kemal, Çerkez Ethem güçlerinin dağıtılması için
Batı Cephesi Komutanlığına talimat verdi.
1949- Politikacı Rıza Tevfik (Bölükbaşı) 80 yaşında İstanbul'da
öldü. Rıza Tevfik, 1920'de Damat Ferit Paşa hükümetinin temsilcisi
sıfatıyla Sevr Antlaşması'nı imzalayan delegelerden biriydi.
1961- Eski DP'li bakanlardan ve Yassıada'da mahkum edilenlerden Tevfik
İleri, Ankara'da 50 yaşında öldü.
1977- Cumhuriyet tarihinde ilk kez gensoruyla hükümet düşürüldü.
218 güvenoyuna karşılık 228 güvensizlik oyuyla İkinci MC iktidarı devrildi.
1983- Yazar Sevim Burak 52 yaşında öldü.
1994- Heykeltıraş, ressam Haluk Tezonar 52 yaşında öldü.
1998- Danıştay, Sincan'da düzenlenen ''Kudüs Gecesi''nin ardından
İçişleri Bakanlığınca görevden alınan ve yargılama sonucunda 4 yıl
7 ay ağır hapis cezasına çarptırılan eski Sincan Belediye Başkanı
Bekir Yıldız'ın belediye başkanlığını düşürdü.

Ynt: Tarihte Bugün

1 OCAK
630- Hazreti Muhammed, hazırladığı ordu ile Mekke'ye girdi.
1788- Londra'nın en eski gazetesi The Times yayımlanmaya başladı.
1891- Penaltı, İngiltere Ligi'ndeki Stoke City-Notts maçındaki
tartışmalar üzerine kural kitabına girdi.
1923- Türkiye'nin ilk futbol federasyonu olan ''Türkiye İdman
Cemiyetleri İttifakı'' kuruldu.
1929- Millet Mektepleri açıldı. Millet Mekteplerinin kurucusu
Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati öldü.
1936- İzmir'de ''Kültür Park''ın temeli atıldı.
1937- Şark Demiryolları, Türk yönetimince işletilmeye başlandı.
1945- Fransa, BM'ye alındı.
1967- ''Anadol'' marka otomobil piyasaya sürüldü.
1980- Edebiyat tarihçisi, eğitimci ve yazar Mustafa Nihat Özön öldü.
1985- Katma Değer Vergisi (KDV) yürürlüğe girdi.
1989- Trafikte ''ceza puanı'' uygulaması başlatıldı.
1992- Şehir içi yollarda sürücüler ve ön koltukta oturanlara
emniyet kemeri takma zorunluluğu getirildi.
1995- Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı Hamzalı köyüne saldıran
terör örgütü mensupları, yedisi çocuk on dokuz kişiyi katletti.
Teröristlerden biri öldürüldü.
1996- AB ile Gümrük Birliği yürürlüğe girdi.
1997- Irak'ın kuzeyindeki Sinath bölgesinde 30 Aralık 1996'da başlatılan
operasyonlarda ölü ele geçirilen terörist sayısı 72'ye yükseldi.
1999- Avrupa para birimi ''Euro'' yürürlüğe girdi.
2002- Türk Medeni Kanunu ile Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve
Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun yürürlüğe girdi. Koca, ''evin
reisliği''ni kaybetti.
2005- Türk Lirası'ndan (TL) 6 sıfır atıldı. Yeni Türk Lirası (YTL)
tedavüle girdi.
2006- Rus Gazprom şirketi fiyatta bir anlaşmazlık üzerine Ukrayna'ya
gazı kesti. 24 Ekimde yapılan anlaşma, Avrupalı alıcıları da
etkileyebilecek yeni bir ''gaz savaşı'' riskini ortadan kaldırdı.
2007- Taksim'deki yılbaşı kutlamaları sırasında, Yıldız Teknik
Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğrencisi Adem Doğan, başına
isabet eden kurşunla yaralandı. Doğan 4 Ocakta hastanede öldü.
2007- Gazeteci yazar Yener Süsoy, İstanbul'da vefat etti.

Ynt: Tarihte Bugün

2 OCAK
1905- Rus-Japon savaşında Çin'deki Rus üssü Port Arthur, Japon
Deniz Kuvvetlerine teslim oldu. Rus İmparatorluğu'nu çöküşe götüren
ve 1905 devriminin kapısını açan yenilgiler dizisi başladı.
1935- Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi.
1968- Dr. Barnard, Güney Afrika'da Cape Town'da ikinci kalp
nakli ameliyatını gerçekleştirdi.
1975- Türkiye radyoları; TRT 1, TRT 2 ve TRT 3 adıyla, üç koldan
yayın yapmaya başladı.
1975- Charlie Chaplin'e (Şarlo), İngiltere'de ''Sir'' unvanı
verildi.
1977- Nazım Hikmet'in oğlu Memet Andaç, babalık davası açtı.
1979- Türk ve Amerikan arkeologların beş yıl süren ortak
çalışmalarıyla dünyanın ilk İslam batığı Ege Denizi'nde bulundu.
1980- Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Genelkurmay Başkanı Orgeneral
Kenan Evren ve kuvvet komutanlarının 27 Aralık 1979'da kendisine
verdikleri ve siyasi partilerin liderlerini uyaran mektubu açıkladı.
Korutürk, Süleyman Demirel ve Bülent Ecevit ile görüştü.
1981- ''Masalları'' ile bilinen yazar Eflatun Cem Güney,
85 yaşında İstanbul'da öldü.
1985- ABD, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür
Örgütünden (UNESCO) resmen ayrıldı.
1992- Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde çığ düşmesi sonucu yirmi
kişi öldü, on beş kişi yaralandı.
1993- Mehmetçik Somali'de: Türk Silahlı Kuvvetleri, BM'nin
çağrısı üzerine 43 yıl aradan sonra ikinci kez bir yabancı
ülkenin topraklarına ayak bastı.
2001- İstanbul 1 Numaralı DGM Hakimliği, Egebank soruşturması
kapsamında İnterbank'ın eski sahibi Cavit Çağlar hakkında
gıyabi tutuklama kararı verdi. (Türk İnterpolü, 5 Ocakta Çağlar
hakkında kırmızı bülten hazırladı.)
2003- Kopenhag kriterlere ile anayasaya uyum çerçevesinde bazı
yasalarda değişiklik öngören tasarı TBMM'de kabul edildi.
Yasaya göre, siyasi partilerin kapatılması davalarında 5/3
çoğunluk aranacak. İşkence ve kötü muamele suçlarından verilen
cezalar para cezasına çevrilemeyecek. Anayasa Mahkemesi,
siyasi partinin devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar
verebilecek. Cemaat vakıfları mülk edinebilecek. Gazeteciler
haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamayacak.
2007- Niğde Aladağlar'daki Demirkazık zirvesi tırmanışında 1 Ocakta
mahsur kalan ODTÜ Dağcılık Kulübü üyesi altı dağcıdan Utku Kocabıyık ve
Seza Bürkan Yüksel öldü, dört dağcı ise kurtarıldı.
2007- ABD'de 93 yaşında ölen eski başkanlardan Gerald Ford için
başkent Washington'da Ulusal Katedral'de cenaze töreni düzenlendi.

Ynt: Tarihte Bugün

3 Ocak Cumartesi
1521- Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarafından aforoz edildi.
1876- Divan şairi Şeyh Galip öldü.
1922- Mersin düşman işgalinden kurtuldu.
1925- İtalya'da Benitto Mussolini, bütün yetkileri elinde topladı.
1941- Diyanet İşleri Başkanlığı, kurban derileri ve bağırsaklarının
Türk Hava Kurumuna bağışlanmasına ilişkin görüş açıkladı.
1945- TBMM, Japonya ile ilişkilerini kesmeye karar verdi.
1952- Erzurum ve Hasankale'de deprem: 69 kişi öldü, 299 kişi yaralandı.
1953- Samuel Beckett'in oyunu ''Godot'yu Beklerken'' Paris'te
sahnelenmeye başlandı.
1963- Türk halk müziği sanatçısı, araştırmacı ve derlemeci
Muzaffer Sarısözen 65 yaşında öldü.
1977- Beylerbeyi'deki tarihi Halil Paşa Yalısı yandı.
1978- Hindistan'da İndra Gandhi Kongre Partisinden çıkarıldı.
1983- Diyarbakır'da 7 katlı, 28 daireli bir apartman çöktü;
enkazdan 83 ceset çıkarıldı.
1986- İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında hisse senetleri
alım satımı başladı.
1993- ABD Başkanı George Bush ve Rusya Federasyonu Devlet
Başkanı Boris Yeltsin, stratejik nükleer silahlarda indirimi
öngören START-2 anlaşmasını imzaladı.
2002- Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan kadınların ''streç,
kot ve benzeri'' dışında pantolonları giyebilmelerine olanak
tanındı. (Kadın memurlar 7 Aralık 2001'de pantolon giyebilmek
için ülke genelinde eylemler yapmıştı.)
2004- Mısır'ın özel havayolu şirketi Flash Air'e ait Boeing 737
tipi yolcu uçağı Kızıldeniz'e düştü: 148 kişi öldü.
2005- Antakya Gazeteciler Cemiyetinin kurucu başkanı Sabahattin
Ezer 84 yaşında öldü.
2005- Eski bakanlardan Faruk Sükan 84 yaşında vefat etti.
2006- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yücel
Aşkın, tedavi gördüğü hastaneden taburcu edildi.
2006- Konya'da yürütülen organize suç örgütü operasyonu kapsamında,
Endüstri Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ali Altunbaş'ın da aralarında
bulunduğu 30 kişi gözaltına alındı.
2007- Eski bakanlardan Mustafa Taşar, kullandığı otomobilin
Afyonkarahisar'da şarampole devrilmesi sonucunda vefat etti.
2007- CHP Konya Milletvekili Nezir Büyükcengiz, Konya'da geçirdiği
trafik kazasında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

4 OCAK
1932- Hindistan'da Mahatma Gandhi tutuklandı.
1948- Burma bağımsızlığını ilan etti.
1951- Komünist birlikler Kore'de Seul'u işgal etti.
1954- Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Kayseri'de Türkiye'nin ilk
İşçi Bankasını açtı.
1960- Albert Camus 46 yaşında trafik kazasında öldü.
1962- ABD Başkanı John F. Kennedy, Güney Vietnam'a daha fazla
asker göndereceklerini açıkladı.
1965- Şair T. S. Eliot öldü.
1967- 490 kilometre uzunluğundaki Batman-İskenderun petrol boru
hattı hizmete açıldı.
1976- Çanakkale'de antik Truva kentinin bulunduğu yere 12 metre
yüksekliğinde ''Truva Atı'' yapıldı.
1979- Anadolu Ekspresi ile Boğaziçi Ekspresi, Sincan yakınlarında
çarpıştı. Kazada on dokuz kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
1991- Otuz altı gündür grevde olan binlerce maden işçisi, Zonguldak'tan
Ankara'ya yürüyüş başlattı. Beş gün süren yürüyüş, görüşmelerin
yeniden başlaması üzerine, 9 Ocakta Bolu'nun Mengen ilçesi
yakınlarında sona erdirildi.
2004- Afganistan'da büyük meclis Loya Jirga yeni anayasayı kabul etti.
2004- Gürcistan'da ''Kadife devrimin'' öncülerinden Mikhail
Saakaşvili, Eduard Şevardnadze'nin yerine devlet başkanı seçildi.
2006- İsrail Başbakanı Ariel Şaron beyin kanaması geçirdi ve komaya
girdi. Yeni parti Kadima'nın 28 Marttaki seçim zaferinden sonra Ehud
Olmert, İşçi Partisi lideri Amir Peretz ile yeni hükümeti kurdu ve
başbakan oldu.

Ynt: Tarihte Bugün

5 Ocak


1895- Fransa'nın askeri sırlarını Almanya'ya vermekten mahkum edilen Yahudi
kökenli Fransız subay Alfred Dreyfus'un rütbeleri söküldü. Dreyfus Olayı olarak
bilinen adli skandal başladı.
1921- Çerkez Ethem ve kardeşleri, işgal kuvvetlerine sığındı.
1922- Adana düşman işgalinden kurtuldu.
1929- Anadolu-Bağdat ve Mersin-Tarsus demir yolları ile Haydarpaşa Garı
devletleştirildi.
1953- Türk karikatürünün ustalarından Ramiz Gökçe 53 yaşında öldü.
1968- Çekoslovakya Komünist Partisi liderliğine Aleksander Dubçek getirildi.
Dubçek, reformcu kişiliğiyle tanınıyordu.
1975- Anadolu Ajansı 1925'te şirketleştiğinde ''mübeyyiz'' (temize çeken)
görevinde bulunan ve ilk paydaşlar arasında yer alan ''Bayrak Şairi'' Arif Nihat
Asya 71 yaşında Ankara'da öldü.
1981- Atatürk'ün doğumunun 100. yıl dönümü kutlamaları, ''1981 Atatürk
Yılı'' adıyla başladı.
1983- Türkiye Yazarlar Sendikasının 17 yöneticisi ve 1 üyesi hakkında açılan
davaya, 1 Numaralı Ankara Sıkıyönetim Mahkemesinde başlandı. 1985'te sona eren ve
tüm sanıkları beraat eden davada Aziz Nesin, Bekir Yıldız ve Asım Bezirci gibi
yazarlar yargılanmıştı.
1987- 1986 mayıs ve haziran çay sürgünlerinde radyasyon bulundu; 56 bin ton
çay imha edildi.
1993- Avrupa Konseyince her yıl verilen ''Yılın Müzesi'' ödülünü İstanbul
Arkeoloji Müzeleri aldı.
1997- Sabancı suikastı sanıklarından Mustafa Duyar, Şam'da Türk
Büyükelçiliğine teslim oldu.
1997- Rusya, barış anlaşması uyarınca Çeçenistan'daki son askerlerini de
geri çekti.
1999- Adalet Bakanlığı, bir genelgeyle bekaret kontrolünü yasakladı.
2004- AK Parti Grup Yönetimi, TBMM kulisinde bulunan Mareşal üniformalı
Atatürk resminin kaldırılarak yerine sivil bir Atatürk fotoğrafı asılması
önerisinde bulunan Adıyaman Milletvekili Fehmi Hüsrev Kutlu'nun, Grup Disiplin
Kuruluna sevkine karar verdi.
2004- TL'den 6 sıfır atacak yasa tasarısı TBMM'ye sunuldu.
2005- Gazeteciler Federasyonunun adı ''Türkiye Gazeteciler Federasyonu''
olarak değiştirildi.
2006- Kapıkule Sınır Kapısı'ndaki rüşvet ve irtikap suçlamasıyla 55 gümrük
memuru ve 19 polisin tutuklandığı olayla ilgili soruşturma kapsamında, aralarında
gümrük başmüdürü, gümrük başmüdür yardımcıları ve gümrük müdürlerinin de
bulunduğu 12 kişi hakkında daha ''irtikaba sebebiyet'' iddiasıyla soruşturma
başlatıldı.
2007- MİT Müsteşarı Emre Taner, teşkilatın 80. kuruluş yıl dönümü
dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, ''ulus devletin tehdit altında olduğu''
görüşünü dile getirdi.

Ynt: Tarihte Bugün

6 Ocak


1838- Samuel Morse, geliştirdiği ''Morse Alfabesi''ni açıkladı.
1921- Yunan birliklerinin Eskişehir ve Afyon doğrultusundaki
taarruzuyla I. İnönü Savaşı başladı.
1938- Nazi baskısından kaçan Sigmund Freud, Londra'ya gitti.
1955- On iki ada karasuları sınırının saptanması için,
Yunanistan ile görüşmelere başlandı.
1959- Dil bilimci Baha Toven 78 yaşında öldü.
1960- Mersin Rafinerisinin temeli atıldı.
1963- Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Siirt'te zengin bir
petrol damarı buldu.
1969- ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Komer'in makam aracı,
Orta Doğu Teknik Üniversitesi bahçesinde yakıldı.
1971- İstanbul'da Devlet Güzel Sanatlar Akademisinde işten
atılan on beş model, çıplak olarak protesto yaptı.
1984- Türk Parasını Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikle,
döviz taşımak suç olmaktan çıkarıldı.
1991- İlk Türk operası ''Özsoy''un bestecisi Ahmet Adnan Saygun
84 yaşında öldü.
1993- Balet Rudolf Nureyev öldü.
1997- Tarikat kisvesi altında bazı kadınlarla evlilik dışı
ilişki kurduğu iddia edilen Ali Kalkancı, Fadime Şahin adlı
kadının ihbarı üzerine gözaltına alındı.
1998- Anayasa Mahkemesi Başkanlığına Ahmet Necdet Sezer seçildi.
2005- Afyon ilinin adı Afyonkarahisar olarak değiştirildi.

Ynt: Tarihte Bugün

7 OCAK
1714- İngiliz Mühendis Henry Mill, daktilo makinesinin patentini aldı.
1922- Osmaniye düşman işgalinden kurtuldu.
1944- Çorap imalatı hakkı Sümerbank'a verildi.
1946- CHP'den ayrılan Celal Bayar ile Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve
Refik Koraltan, Demokrat Partinin kuruluş başvurusunu yaptı.
1946- İlk başarılı yüksek hızlı elektronik bilgisayar ''Eniac'',
ABD'de kullanıma girdi. ''Eniac'', elektronik dijital bilgisayara
giden yolda atılmış büyük adımlardan biri olarak 1955'e kadar kullanıldı.
1950- Karabük Demir ve Çelik İşletmesinde ''Zeynep'' adı
verilen yüksek fırın hizmete açıldı.
1979- Hindistan'da yapılan seçimleri, İndra Gandhi'nin Kongre
Partisi kazandı.
1984- Fotoğraf ve sinema sanatçısı Baha Gelenbevi 77 yaşında öldü.
1989- Japon İmparatoru Hirohito öldü.
1999- ABD Başkanı Bill Clinton'ın azli istemiyle açılan dava başladı

Ynt: Tarihte Bugün

8 OCAK
1329- İtalyan seyyah Marco Polo Venedik'te öldü.
1642- Astronomi bilgini Galileo öldü.
1916- Müttefik kuvvetleri, Osmanlı ordusunun Çanakkale
direnişini kıramadı. İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral
Winston Churchill görevinden istifa etti.
1918- ABD Başkanı Woodrow Wilson, Avrupa'da kalıcı barışın
sağlanması için kendi adıyla anılacak 14 prensibi açıkladı.
1933- I. Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi.
1935- Rock şarkıcısı Elvis Presley doğdu.
1945- Büyük İskenderun Limanı hizmete açıldı.
1986- Sekiz sanatçıya Yükseköğrenim Kurulunca ''profesörlük''
unvanı verildi. Bu sanatçılar arasında Yıldız Kenter, Hikmet
Şimşek ve Nevit Kodallı da vardı.
1997- Vehbi Koç'un çalınan naaşı, Zincirlikuyu Mezarlığı'nda
boş bir mezarda bulundu ve çalanlar yakalandı. Koç'un naaşı,
10 Ocakta ikinci kez toprağa verildi.
1998- Karşıyaka Müftüsü Nadir Kuru'nun, İzmir'de Dr. Tibet
Kızılcan'ın cenaze namazını kıldırırken ''İsteyen hanımlar
namaza gelebilir'' sözleri üzerine kadınlar, erkeklerle saf
tutarak cenaze namazı kıldı.
2003- İstanbul Diyarbakır seferini yapan THY'nin RC-100 tipi
uçağı Diyarbakır'a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi
yaralı kurtuldu.
2004- Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliğinin
gizliliğini kaldıran yasanın ardından hazırlanan yeni yönetmelik
de yürürlüğe girdi. MGK Genel Sekreterliği, yönetmelikte,
Başbakana bağlı bir kuruluş olarak tanımlandı.
2005- Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen ve Edebiyat Bölümü öğretim
üyesi Prof. Dr. Sadettin Güner ile oğlu Selçukhan Güner
otomobillerine açılan çapraz ateş sonucu öldü. Prof. Dr. Güner
ve oğlunu öldüren İsmet Meral ile yeğeni Burak Reis bir gün sonra
Engin Bayramoğlu'nu öldürdüler. Güner ve oğluna yönelik saldırının
''yanlışlıkla'' yapıldığı belirlendi. Olayla ilgili dayı ve yeğen
ile bir kişi 14 Ocakta tutuklandı.
2006- Papa II. Jean Paul'e yönelik suikast girişimi nedeniyle
İtalya'da 24 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 14 Haziran 2000'de
Türkiye'ye iade edilen, Gazeteci yazar Abdi İpekçi'nin öldürülmesi
ve ''gasp'' suçundan Kartal H Tipi Cezaevi'nde bulunan hükümlü Mehmet
Ali Ağca'nın, Cezaevi Müdürlüğünün ''cezasını tamamladığı'' yönündeki
yazısı üzerine Kartal Ağır Ceza Mahkemesince tahliyesine karar verildi.

Ynt: Tarihte Bugün

9 OCAK
1792- Osmanlı Devleti ile Rusya arasında beş yıllık savaşın
ardından ''Yaş Anlaşması'' imzalandı.
1853- Osmanlı Devleti için ''hasta adam'' tabiri ilk kez
Rus Çarı I. Nikola tarafından kullanıldı.
1926- Piyango çekilişinin yalnızca Tayyare Cemiyetine ait
olduğuna ilişkin kanun kabul edildi.
1936- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi,
Atatürk'ün de katıldığı törenle öğrenime başladı.
1937- Josef Stalin'in sürgüne gönderdiği Lev Troçki, Meksika'ya gitti.
1942- Türk Tarih Kurumu Ziya Gökalp'in bütün eserlerinin yayımlanmasına,
Türk Dil Kurumu da yeni bir Kuran çevirisine karar verdi.
1955- Devlet Operası sopranosu Leyla Gencer, temsiller vermek
üzere İtalya'ya gitti.
1964- Halide Edip Adıvar 80 yaşında İstanbul'da öldü.
1990- Şair Cemal Süreya 59 yaşında İstanbul'da öldü.
1991- Toplu taşım araçlarında sigara içilmesi ve tütün
mamullerinin reklamının yapılması yasaklandı.
1996- Sabancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Özdemir Sabancı,
Toyotasa Genel Müdürü Haluk Görgün ve sekreter Nilgün Hasefe,
Sabancı Center'da vurularak öldürüldü. Olayı DHKP-C örgütü üstlendi.
1996- Balerin, koreograf Duygu Aykal 45 yaşında öldü.
1996- Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe'nin cesedi,
Eyüp Spor Salonu'nun yakınındaki arsada bulundu. Gazeteci
Göktepe, bir gün önce görevini yaparken gözaltına alınmıştı.
Göktepe'nin cenazesi, 11 Ocakta toprağa verildi.
2003- Aile mahkemeleri kuruldu.
2005- Kış mevsiminde yolları altı ay kapalı kalan Van'ın Bahçesaray
ilçesinde yol ağının Karayolları Genel Müdürlüğüne devredilmesiyle
ulaşım rahatlıkla sağlanmaya başladı.
2007- Adana'dan Irak'a giden Türk işçileri taşıyan Moldova tescilli
uçak, Bağdat'ta piste 200 metre kala yere çakıldı. Kazada aralarında
Türk işçiler ve uçak mürettebatının da bulunduğu 34 kişi öldü, bir kişi
yaralı olarak kurtuldu.

Ynt: Tarihte Bugün

10 Ocak
1863- Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun
''Metropolitan'' adı verilen ilk hattı açıldı.
1900- Dünya Şampiyonu Pehlivan Kara Ahmet, ''Şampiyonlar
Şampiyonu'' unvanını aldı.
1920- Milletler Cemiyeti kuruldu. ABD, Cemiyete katılmadı.
1921- I. İnönü Zaferi: Albay İsmet Bey komutasındaki Türk
ordusu, Yunan ordusu ile İnönü'de karşı karşıya geldi.
Yunan ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey,
1 Mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükümetinin
uluslararası itibarı da hızla yükseldi.
1926- Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın ''Metropolis'' adlı
filmi gösterime girdi.
1928- Sovyetler Birliği, Troçki'nin sürgüne gönderilmesine karar verdi.
1944- Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen yolcu uçağının
uçuş denemesi Yeşilköy'de yapıldı.
1945- Teşrinievvel, teşrinisani, kanunuevvel ve kanunusani
aylarının adları, ekim, kasım, aralık ve ocak olarak değiştirildi.
1947- Demokrat Partinin 1. Kongresi'nde ''Hürriyet Misakı'' kabul edildi.
1961- Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı Yasa yürürlüğe girdi.
1968- Atatürk'ün silah arkadaşı, Kurtuluş Savaşı komutanlarından
Ali Fuat Cebesoy öldü.
1972- Askeri Yargıtay; Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf
Aslan hakkındaki ölüm cezalarını onayladı.
1982- Ressam Nurullah Berk 76 yaşında öldü.
1984- Kürtaj yasallaştı.
1984- Yazar Reşat Enis Aygen 75 yaşında öldü.
1995- The Marmara Oteli pastanesinin 30 Aralık 1994'te
bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan
Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü.
1999- Susurluk davası kapsamında aranan Haluk Kırcı yakalandı.
2000- Emekli Büyükelçi Semih Günver 93 yaşında Ankara'da öldü.
2001- Türk edebiyatının usta kalemlerinden, ünlü şair ve yazar
Necati Cumalı 80 yaşında vefat etti.
2006- İran'ın nükleer programı uluslararası krize yol açtı.
Tahran atom bombası sahibi olmak istediği iddialarını reddederken,
nükleer programının sivil olduğunu ve programını geliştirmeye devam
edeceğini açıkladı. 25 Ocakta Fransa, İngiltere ve Almanya ile ABD,
İran'a ekonomik ve ticari yaptırımları kabul ettirmeye çalıştı,
ama tasarı başlangıç aşamasında Rusya tarafından reddedildi.
2007- İtalya'nın tanınmış film yapımcısı ve aktris Sophia Loren'in
eşi Carlo Ponti 94 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

"Milli benliğini bilmeyen milletler başka milletlere yem olurlar."



M.K. ATATÜRK

Ynt: Tarihte Bugün

11 OCAK
1556- Divan Şairi Fuzuli öldü.
1905- Mustafa Kemal kurmay yüzbaşı rütbesiyle Harp Akademisinden
mezun oldu.
1929- Türkiye'de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek
için Dil Encümeni bünyesinde bir komisyon kuruldu.
1937- Kurtuluş Savaşı kahramanlarından Gaziantep Milletvekili
Nuri Conker öldü.
1939- Aydın'da köylüye toprak dağıtıldı.
1940- Ankara Konservatuvarı Tatbikat Sahnesi oyuncuları ilk
oyunlarını sergiledi.
1943- Kızıl Ordu, Stalingrad kuşatmasını kırdı.
1946- Arnavutluk'ta Kral Zogo tahtan indirildi; halk cumhuriyeti
ilan edildi.
1948- Ankara Üniversitesi Senatosu bazı öğretim üyelerini sol
eğilimli oldukları için, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesindeki
görevlerinden uzaklaştırdı. Görevden alınanlar arasında Pertev
Naili Boratav, Niyazi ve Mediha Berkes, Behice Boran, Adnan
Cemgil ve Azra Erhat vardı.
1963- TBMM'de komünizmle mücadele amacıyla komisyon kuruldu.
1971- İş Bankası Ankara Emek Şubesi silahlı 4 kişi tarafından
soyuldu. İçişleri Bakanlığı bankayı soyanların Deniz Gezmiş ile
Yusuf Arslan olduğunu ileri sürdü.
1983- Karikatürist Şadi Dinçağ 64 yaşında öldü.
1994- Caz Sanatçısı Erol Pekcan 61 yaşında öldü.
1997- Başbakan Necmettin Erbakan, tarikat tartışmalarının
yoğunlaştığı bir sırada, Başbakanlık Konutu'nda 51 tarikat ve
cemaat liderine iftar yemeği verdi.
1998- Basketbol antrenörü Aydan Siyavuş vefat etti.
1999- Beynindeki rahatsızlık nedeniyle tedavi gören sanatçı
Öztürk Serengil 68 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

12 Ocak



1920- İstanbul'da son ''Osmanlı Meclisi Mebusanı'' açıldı.
1923- Paris'te Pasteur Enstitüsünde tetanosa karşı serum geliştirildi.
1934- Osmanlı devleti ile Sevr Antlaşması'nı imzalayan Yunanistan'ın eski
başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.
1944- Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekliye
ayrıldı. Genelkurmay Başkanlığı'na Kazım Orbay getirildi.
1945- Tasviri Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebuzziya İstanbul'da
öldü.
1952- ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon
dolarlık askeri yardım yapılmasını onayladı.
1959- Sovyet uzay aracı Luna, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna
yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.
1998- Eski başbakan yardımcılarından Sadi Koçaş, İstanbul'da öldü.
2000- Hükümeti oluşturan partilerin genel başkanları, Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesinin, idama mahkum edilen terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan
hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdı.
2006- Mehmet Ali Ağca, yaklaşık 5.5 yıldır hükümlü bulunduğu Kartal H Tipi
Cezaevinden tahliye edildi. Ağca, tahliye olmasının ardından askerlik sorunu
nedeniyle Maltepe'deki Pendik Askerlik Şubesine götürüldü. Askerlik şubesinden
Tuzla Piyade Okulundaki revire, daha sonra da Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA)
Haydarpaşa Eğitim Hastanesine giden Ağca, daha sonra serbest bırakıldı. Adalet
Bakanı Cemil Çiçek, tahliyenin bütün yönleriyle değerlendirilmesi açısından
Yargıtay incelemesine sunulması için yazılı emir yoluna başvuracağını bildirdi.
2006- Hac farizasını yerine getirmek üzere Mekke yakınlarındaki Mina'da
bulunanlardan 364'ü çıkan izdihamda öldü. 300 kadar kişi de yaralandı.

Ynt: Tarihte Bugün

13 Ocak


1920- Sultanahmet Meydanı'nda 150 bin kişinin katılımıyla büyük
bir miting yapıldı.
1925- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Halit Paşa, Mecliste Ali
Çetinkaya tarafından kaza kurşunuyla vuruldu.
1931- Japon Prensi Takamutsu Türkiye'ye geldi.
1941- Yazar James Joyce öldü.
1942- II. Dünya Savaşı'nda ''Ekmek Karnesi'' uygulamasına başlandı.
1944- ''Refah faciası'' davası sona erdi. Amiral Mehmet Ali
Ülgen ve bütün sanıklar beraat etti.
1952- Hasankale'de 5.8 büyüklüğündeki depremde 133 kişi öldü.
1958- ABD, uzay uydusu Explorer1'i fırlattı.
1966- Hürriyet gazetesi, ABD Başkanı Lyndon Johnson'un eski
Başbakan İsmet İnönü'ye yazdığı mektuba ilişkin, Gazeteci
Cüneyt Arcayürek'in haberini yayımladı. Mektup ve İnönü'nün
cevabi mektubu, 14 Ocakta Mecliste görüşüldükten sonra, 15
Ocakta kamuoyuna açıklandı.
1973- Sanat tarihçisi, yazar, eleştirmen Sabahattin Eyuboğlu
65 yaşında öldü.
1986- Savunma Sanayii Müsteşarlığı kuruldu.
1990- Atatürk Barajı'nda su tutulmaya başlandı.
1993- Irak'a karşı başlatılan ikinci harekata İncirlik
Üssü'nden kalkan ''Çekiç Güç'' uçakları da katıldı.
1997- Susurluk soruşturması kapsamında Özel Tim görevlisi
polisler Ayhan Çarkın, Oğuz Yorulmaz ve Ercan Ersoy,
tutuklanarak cezaevine gönderildi. 14 Ocakta ise Sedat
Bucak'ın üç koruma polisi ile şoförü de DGM'ye sevk edildi.
Koruma polisi Ömer Kaplan, Savcılık tarafından serbest
bırakıldı. İki polis ile şoför tutuklandı.
2005- Diyarbakır Emniyet Müdürü Ali Gaffar Okkan ile 5 polis
memuru dahil 13 kişinin öldürülmesi, çok sayıda kişinin
yaralanması olaylarına katıldığı iddiasıyla yargılanan terör
örgütü Hizbullah üyesi Mehmet Fidancı müebbet hapse mahkum edildi.
2007- Dünyanın ilk tüp bebeği olarak 1978'de sezaryenle
dünyaya getirilen Louise Brown, doğal yoldan doğum yaptı.

Ynt: Tarihte Bugün

14 OCAK
1923- Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı.
1923- Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü.
1923- Londra-New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.
1938- Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında imzalanan Sadabad
Paktı, TBMM'de onaylandı.
1943- Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles De
Gaulle, Casablanca Konferansı'nda bir araya geldi.
1944- ''Milli Şair'' Mehmet Emin Yurdakul 75 yaşında öldü.
1953- Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.
1963- Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, İngiltere'nin
Ortak Pazar'a girmesini reddetti.
1964- Meclis, Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.
1970- Milli Mücadele kahramanlarından, Genelkurmay ikinci
başkanlarından Orgeneral Asım Gündüz öldü.
1974- Türk-İş Genel Başkanı Seyfi Demirsoy, tedavi gördüğü
Londra'da 54 yaşında öldü.
1987- Vehbi Koç, Uluslararası Ticaret Odasınca ''Dünyada
Yılın İş Adamı'' seçildi.
1990- Eski Milli kaleci, iş adamı Sabri Dino, Boğaziçi
Köprüsü'nden atlayarak intihar etti.
1994- Türk sinemasının 53 yıllık emektarı Nubar Terziyan öldü.
1995- İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü,
İstanbul'da yapılan törenle Lübnanlı şair Adonis'e verildi.
1996- Besteci Onno Tunç, Bursa'dan İstanbul'a gelirken
kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu Bozburun'da düşmesi
sonucu yanındaki Hasan Kanık ile beraber öldü.
1998- Türk sanat müziği sanatçısı Safiye Ayla, tedavi gördüğü
hastanede vefat etti.
2005- Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti
harekatına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı
görevini 27 Ocakta altı ay süreyle üstelenecek 28'inci Mekanize
Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi.
2005- Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens sondası, Satürn'ün
gizemli uydusu Titan'a inişe geçti.
2007- Amerikalı ünlü caz müzisyeni tenor saksafoncu Michael
Brecker, kan kanserinden öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

15 Ocak
1884- İstanbul Lisesi açıldı. Okulun ilk adı ''Şems-ül
Maarif'' idi. 1896'da resmi okullar arasına dahil edildi.
1892- Basketbol kuralları bu oyunun ilk kez ortaya çıktığı
Springfield'de yayımlandı.
1902- Nazım Hikmet, Selanik'te doğdu.
1919- Mustafa Kemal Paşa, Şişli'deki evinde, Albay İsmet
(İnönü) Bey ile ''Anadolu'ya geçmek'' konularını görüştü.
1932- Samsun'da Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya ayak bastığı
yerde dikilen heykel açıldı.
1945- Ressam Sami Yetik öldü.
1949- İmam hatip kursları açıldı.
1952- ABD, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütüne
(NATO) girişini onayladı.
1964- III. Londra Konferansı toplandı. İngiltere, Türkiye,
Yunanistan ve Kıbrıs hükümetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu
liderleri katıldı.
1984- Kıbrıs Türk toplumu liderlerinden Dr. Fazıl Küçük
78 yaşında Londra'da öldü.
1989- Bülent Ecevit, Demokratik Sol Parti (DSP) Genel
Başkanı seçildi.
1994- Uyuşturucu ve silah kaçakçısı 44 yaşındaki Behçet
Cantürk, Sapanca'da yol kenarında ölü bulundu.
1996- ''Kumkapı Davası'' sanığı Zeynep Uludağ, 6 yıl 8 ay hapis
cezası aldı.
2005- Filistin lideri Yaser Arafat'ın 11 Kasım 2004'te ölmesinin
ardından 9 Ocakta devlet başkanı seçilen Mahmud Abbas, yemin ederek
göreve başladı. Başbakanlığa Ahmed Kurey'i getiren Abbas, İsrail'e
karşılıklı ateşkes ve nihai barış anlaşması çağrısında bulundu.
2005- Amerikalı yedek asker Charles Graner, Bağdat'taki Ebu Garib
cezaevinde Iraklı mahkum ve tutuklulara kötü muamele etmekten suçlu bulundu.
2006- Sosyalist Michelle Bachelet, Şili'nin ilk kadın devlet başkanı oldu.
Bachelet, aynı zamanda Latin Amerika'da devlet başkanlığı görevine gelen
altıncı kadın oldu.
2007- Tiyatro sanatçısı Lale Oraloğlu, İstanbul'da yaşamını yitirdi.
2007- İdam edilen devrik Irak lideri Saddam Hüseyin'in üvey kardeşi Barzan
İbrahim el Tikriti ile eski Irak devrim mahkemesi başkanı Avad Hamid el
Bender, asılarak idam edildi ve Tikrit kentinin Avca köyünde Saddam
Hüseyin'in yanına gömüldü.

Ynt: Tarihte Bugün

16 OCAK
1595- Padişah III. Murat 49 yaşında öldü. III. Mehmet tahta çıktı.
1902- Sahneye çıkan ilk Türk kadını olan Bedia Muvahhid doğdu.
1920- Milletler Cemiyeti ilk toplantısını Paris'te yaptı.
1923- Mustafa Kemal Paşa, İzmit'te, İstanbul'dan gelen gazetecilere
açıklamalarda bulundu. Mustafa Kemal'in düzenlediği ilk basın
toplantısı ertesi sabaha kadar sürdü.
1928- Cemal Reşit Rey'in ''12 Anadolu Türküsü'' adlı ses ve
piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi.
1958- Dokuz subayın, ''isyan muharrikliği (kışkırtıcılığı)
yapmak ve fesat çıkarmak''tan tutuklandıkları açıklandı.
''Dokuz Subay'' diye anılan olayın sanıklarından Kurmay Binbaşı
Samet Kuşçu iki yıl hapis ve ''ordudan tart'' cezasına
çarptırıldı, öteki sanıklar beraat etti.
1965- Manisa'nın Karakurt köyünde gericiler ayaklanarak okul
öğretmenlerine saldırdı. 23 kişi tutuklandı.
1979- İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkesini terk ederek, ailesiyle
Mısır'ın Assuan kentine gitti.
1983- Türk Hava Yollarının ''Afyon'' uçağı Ankara'da düştü:
47 yolcu öldü.
1986- Tezhip sanatçısı Rikkat Kunt 83 yaşında öldü.
1987- 1 Ocakta Çin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin
başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu
Yaobang istifa etti, yerine Zao Ziyang getirildi.
1991- ABD, Irak'a hava akınları ve füze saldırısı başlattı.
1996- Avrasya feribotu, dört silahlı kişi tarafından Trabzon
Limanı'nda kaçırıldı. Feribota, Anadolu Feneri açıklarında
demir attıran ve Çeçenistan'a dikkat çekmek isteyen eylemciler,
72 saat sonra güvenlik güçlerine teslim oldular.
1998- Refah Partisi kapatıldı.
2006- Mehmet Ali Ağca, askerlik işlemlerini yaptırmak üzere avukatı
Mustafa Demirbağ ile GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesine gitti.
Demirbağ, muayene sonucu Ağca'ya ''askerliğe elverişsiz'' raporu
verildiğini bildirdi.
2007- Almanya'da İkinci Dünya Savaşı sonrasının önde gelen iş
adamlarından gıda sanayisinde faaliyet gösteren Rudolf August
Oetker 91 yaşında öldü.

Ynt: Tarihte Bugün

17 OCAK
1706- Bilim adamı Benjamin Franklin doğdu.
1860- Anton Çehov doğdu.
1875- Karaköy-Beyoğlu arasında Tünel hizmete girdi. Tünel
dünyanın en eski üçüncü ve en küçük metrosuydu.
1929- Temel Reis (Popoye) çizgi bandı, ilk kez yayımlandı.
1936- İngiliz Yazar Rudyard Kipling öldü.
1946- BM Güvenlik Konseyi, ilk toplantısını yaptı.
1954- Edebiyat tarihçisi İsmail Habib Sevük 62 yaşında öldü.
1957- Menemen'de Kubilay Anıtı'nı yapan heykeltıraş Ratip Aşir
Acudoğlu öldü.
1958- Türkiye'de modern psikolojinin kurucusu Ord. Prof.
Mustafa Şekip Tunç İstanbul'da öldü.
1960- Yahya Kemal Müzesi açıldı. Müze, Fatih Külliyesi'nin Baş
Kurşunlu Medresesinde bulunuyor.
1961- Kongo Başbakanı Patrice Lumumba öldürüldü.
1987- Bülent Ecevit, Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı
davranmaktan 11 ay 20 gün hapse mahkum edildi. 12 Eylül'den
sonra Bülent Ecevit hakkında 80, Süleyman Demirel hakkında
55 dava açıldı.
1991- Körfez Savaşı, müttefik uçaklarının Irak ve Kuveyt'teki
hedefleri vurmalarıyla başladı.
1994- 21 Ocakta fırlatılması planlanan ilk Türk uydusu
TÜRKSAT-1'i taşıyacak Arien füzesi arızalandı. Fırlatma işlemi
10 gün ertelendi.
1995- Japonya'nın Osaka-Kobe bölgesinde, 7.2 büyüklüğündeki
depremde 3 bin kişi öldü.
1999- Gazeteci Ergun Balcı öldü.
2000- İstanbul'da bir villaya operasyon düzenleyen polisle
çıkan çatışmada, terör örgütü Hizbullah'ın elebaşı Hüseyin
Velioğlu ölü ele geçirildi. Genişletilen operasyonda, mezar
evler ortaya çıkarıldı ve sayıda Hizbullah mensubu yakalandı.
2005- Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi eski genel
sekreterlerinden Zao Ziyang öldü.
2006- Adalet Bakanı Cemil Çiçek, Mehmet Ali Ağca'nın tahliye
kararının yazılı emir yoluyla Yargıtayca bozulması istemini
Yargıtaya gönderdi.
2006- İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi, ''Susurluk Davası''
kapsamında ''cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak'' suçundan
eski milletvekili Sedat Edip Bucak hakkında verilen beraat
kararını bozan Yargıtay ilamına uyulmasını kararlaştırdı.

Ynt: Tarihte Bugün

18 OCAK
1778- İngiliz kaşif James Cook, Hawai adalarına ulaştı.
1886- Kadınlar, Şukufezar dergisinde ''saçı uzun aklı kısa''
deyimine karşı mücadele başlattı.
1910- Çırağan Sarayı yandı. Saray 1865'te Sultan Abdülaziz
tarafından inşa ettirilmişti.
1919- I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak
üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu ''Paris Barış
Konferansı'' açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.
1924- İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.
1927- Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.
1931- Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ''Türkiye Güzellik
Kraliçesi'' yarışmasını, Naşide Saffet Hanım kazandı.
1944- ''Trak'' adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya
giderken kayalara bindirerek battı, 24 kişi öldü.
1946- Madame Butterfly Operası, Ankara'da sahnelendi.
1956- Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan vefat etti.
1982- Tarihçi Prof. Dr. Enver Ziya Karal 76 yaşında öldü.
1989- Kıbrıslı iş adamı Asil Nadir, Günaydın gazetesinden sonra
Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.
1991- Hükümet, TBMM'den, gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin
yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de
bulundurulması konusunda yetki aldı.
1992- Klasik Türk Müziği Bestecisi Yesari Asım Arsoy 92 yaşında
İstanbul'da öldü.
2005- Sinema sanatçısı Yıldırım Gencer vefat etti.
2007- ABD'nin ünlü mizah yazarı Art Buchwald 81 yaşında öldü.