Çevrimdışı
XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDEKİ DEĞİŞİM VE ISLAHATLAR
1. OSMANLI DEVLETİ’NDEKİ DEĞİŞİM VE ISLAHATLAR
XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin idari yapısında hangi değişiklikler yapılmıştır? Açıklayınız.
a. Osmanlı Devleti’nde Yönetim
- Divan-ı Hümayun, Osmanlı devlet mekanizasının temeliydi.
- Divan-ı Hümayun'daki toplantılar padişah ve Kubbealtı vezirleri denilen devlet adamlarının katılımlanyla yapılıyordu.
- Fatih'ten itibaren padişahlar Divan-ı Hümayun başkanlığını fiilen veziriazamlara bıraktılar.
- Sokullu Mehmet Paşa'dan itibaren de veziriazamlar devlet yönetiminde birinci derece etkili olmaya başladılar.
- Divan-ı Hümayun toplantıları 16. Yüzyıldan itibaren haftada dört güne, 17. Yüzyıldan itibaren de haftada iki güne indirildi.
Bab-ı Ali'nin Oluşumu
- 18. yüzyıla gelindiğinde Divan-ı Hümayun toplantılan üç ayda bir yapılmaya başlandı ve önemini kaybetti. Kubbealtı vezirligi ve Divan-ı Hümayun kaldınldı.
- Kubbealtı vezirleri yerine vekiller heyeti oluşturuldu.
- Devlet işlerinin görüşüldüğü toplantılar, veziriazamların ve sadrazamların oturduğu konaklarda yapılmaya başlandı.
- Şeyhülislamlar da vekiller heyetine girerek yönetimde etkili oldular.
- Veziriazam konakları, Babıali (Yüksek kapı) adını alarak devlet yönetiminin merkezi haline geldi.
- Veziriazam başkanlığında Babıali'de yapılan toplantılara, toplantının konusuna göre Şeyhülislam, yeniçeri ağası,
kadıasker, reisülküttab, defterdar, nişancı ve istanbul kadısı katılırlardı. - II. Mahmut döneminde divan toplantıları haftanın bir günü Şeyhülislam konağında, bir günü de veziriazam konağında olmak üzere haftada iki kere toplanacak şekilde düzenlendi.
- 19. yüzyılda Babıali'nin yapısı yeniden düzenlendi. Veziriazamlık başvekalete dönüştürüldü.
- Hariciye, Mülkiye ve Maliye Nazırlığı gibi nazırlıklar kurularak bugünkü bakanlar kurulunun temeli atıldı.
Reisülküttab
- 18. yüzyılda Babıali'nin yönetimde etkili hale gelmesiyle Nişancı'ya bağlı olarak çalışan Reisülküttab'ın önemi artmıştır.
- Devletlerarası ilişkilerde diplomasinin öneminin artmasıyla Reisülküttab, devletin dış ilişkilerini yürütmeye başlamıştır.
- Daha sonra bu makam, Dışişleri Bakanlığı'na dönüştürülmüştür.