Asena (Aşına) Kavramı

Hepimizin bildiği gibi Türk tarihinde ve mitolojisinde Bozkurtun yeri ayrıdır. Bozkurt herzaman bir kurtarıcı, bir önder olarak görülmüş ve destanlarda öenmli rol oynamıştır. Hatta Kavimler Göçüne(MS 375) bir Bozkurdun önderlik yaptığı ve Başbuğ Balamir'e yardımlarda buluduğu söylenmektedir. Fakat bu belki de hepimiz tarafından yalnış bilinmektedir. Asena (aşına) denen dişi kurdun aslında Eski Türklerde anne motifi olduğu tarihçiler arasında baskın bir görüş olmaya başlamıştır.
Bilindiği üzere Eski Türklerde kadın ve özellikle''ANNE'' kutsaldır her zaman hakanın yanında olmuş ve yol göstermiştir.
Yine bilindiği gibi Eski Türkler soğuk ve karlı bir coğrafyada yaşamakta idiler. Bu coğrafyanında en güçlü hayvanlarından bir beyaz kurt yani Bozkurttur. Ve destalarımızda Bozkurtun insanları yetiştirdiği hatta doğurduğu açıkca bilinmektedir. Bu yüzden güçlü ve doğurgan kadın modeli Bozkurt olabilir.

Ve Bozkurtla ilgili ikinci bilinmeyense M.Ö 200lü yıllarda kurulan Bruti İtalyan krallığın bütün motiflerinin Bozkurt olması ve bu insanların gemi ile buraya geldiğinin bilinmesidir. Birçok tarihçi bu konu üstünde merakla durmaktadır.

Ynt: Asena (Aşına) Kavramı

Asena ,yani dişi kurt kavramının ana ile bağlantı kurulmasına temkinli yaklaşmaktayım.Eski Türklerde kadının kutsal sayıldığını kabul etmek ise paylaşabileceğim bir görüş değil.Ama bu kadına değer verilmediği anlamına gelmez tabi.Çünkü sosyolojik açıdan bakıldığında, kadının ön planda olduğu anaerkil toplumlar, sosyal gelişmenin en alt kesimini oluşturan ilkel topluluklar olduğu görülmektedir.Sosyologlar her toplumun bu aşamadan geçtiğini ileri sürmektedirler.Yani Türk budunuda, bu aşama esnasında dişi kurtu ön plana çıkarmış olabilir.Ama sosyal gelişmeye uygun olarak,anaerkil aileden baba erkil aileye geçişte,dişi kurtun yerini erkek kurt almıştır.Göktürkler gibi sosyolojik ve kültürel yönden gelişmiş bir toplumda söz konusu olan erkek kurttur.Türklere göre ilkel bir topluluk olan Moğolların,önceleri yani ana erkil dönemlerinde dişi köpek ön planda iken,devlet kurma seviyesine geldiklerinde ki Türklerden öğrenmişlerdir,Göktürklerin türeyiş destanını taklit ederek Ergenekon destanını yazıya dökmek sureti ile sahiplenmişlerdir.Moğol devletindeki hükümdar değişikliklerinde,yeni hükümdar seçilene kadar tahta ölen hükümdarın annesinin vekalet etmesi ana erkil anlayışın bir etkisi olabilir.Türk devletlerinde hükümdarın eşi yani katun hükümdarın yanında bulunur ve başka ülkelerden gelen elçileri hükümdar ile beraber kabul eder.Katun ülkedeki tüm kadınların temsilcisidir,koruyucusudur.Mesela Bilge Kağan,Orhun Abidesinde annesini babasından ayırmadan şöyle yüceltir '' Türk Tanrısı...babam İlteriş Kağanı,annem İlbilge Hatunu göğün tepesinden tutup yukarı kaldırmıştır.'' Ayrıca onu ''Umay'a'' benzetir ki Umay, Türk kadınlarını koruyan,en zor zamanlarında yardımlarına koşan(doğum vs..) ilahi bir varlık.İslam inancındaki melekler gibi.Zaten Umay'ın dişi olarak inanılmasından dolayı,bugün dahi melek ismi kızlarımıza verilmesinin sebebi budur.Oysa Arap inancında melekler erkek olarak düşünüldüğü için,onlar erkek çocuklarına isim olarak vermektedirler.Mesela,Mikail,İsrafil gibi.Türk toplumunun genel manada kadına her zaman değer ve önem verdiğini biliyoruz.Ama onları ne ilkel toplumlar gibi kutsallştırmışlar,nede diğerleri gibi hiç saymışlardır.Bu benim görüşüm.Saygılarımla.

Ynt: Asena (Aşına) Kavramı

Tabiki herkes fikirlerinde özgür sağol yorumların için.