Çevrimdışı
ziberkan
Super Moderator
Azerbaycan
Azeriler, Bolşeviklerin hangi ilkesine dayanarak bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir?
Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ve Rusya’nın bu savaşa katılması iç sorunları
arttırdı. Özellikle Çanakkale’de İtilaf Devletleri’nin yenilmesinden sonra Çarlığa
karşı olanların etkisi daha da arttı. Nitekim 1917 yılı Şubat'ında Çarlık yıkıldı. Sosyal
demokratlar herkese eşitlik vereceklerini söylediler. Ekim 1917’de ise Bolşevikler
Rusya’da yönetime hakim oldular. Rusya egemenliği altında yaşayan ulusların eşit
olduğunu ilân ettiler. Rusya’da iç savaş başladı. Bolşeviklerin siyasal iktidarlarını
kurabilmek için iç savaşı kazanmaları gerekiyordu. Bunun için 3 Mart 1918’de Brest
Litovsk Andlaşması’nı yaparak Kafkaslardaki ordudan yararlanmaya çalıştılar.
Her ulusun kendi kaderini çizmesi ilkesini kabul eden Bolşevikler, 26-28 Mayıs
1918’de Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’ın ayrı ayrı bağımsızlığını kabul etmek
zorunda kaldılar.
Azerbaycan'ın yeniden bağımsızlığına kavuşmasında hangi örgüt etkili olmuştur?
Rusya’daki sosyalist sistem giderek halkın isteklerini karşılayamaz oldu. 1985’te
Sovyet yönetiminin başına geçen Mikhail Gorbaçov bunu gördü. Glasnost ve perestroyka
adı verilen yeni bir politika belirledi. Bu açıklık ve yeniden yapılanma politikasından
Azerbaycanlılar da yararlandı. Ebulfeyz Elçibey’in önderliğinde Halk
Cephesi adıyla bir örgüt kuruldu (19 Haziran 1989). Azerbaycan’a bağımsızlık verilmesi
istendi. Bu durum Moskova’nın hoşuna gitmedi. Ermeniler kışkırtılarak Ermeni-
Azeri çatışması yaratıldı. 19-20 Ocak 1990’da Kızıl Ordu Bakü’ye girdi. Bu durum
Halk Cephesi’nin yeraltına inmesine yol açtı. Mart 1990’da seçimler yapıldı ve
Ayaz Muttalibov Cumhurbaşkanı seçildi. 30 Ağustos 1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığı
ilân edildi. 18 Ekim 1991’de yapılan halk oylaması ile bu karar daha da pekiştirildi.
Ancak, Muttalibov halkla uyuşamadı. 25 Şubat 1992’de Suşa ve Hocalı’da
büyük katliamlar oldu. Bunun üzerine Muttalibov istifa etti. Mayıs ayında tekrar
cumhurbaşkanı oldu ise de halk bunu kabul etmedi. İsyan çıktı. Muttalibov Moskova’ya
kaçtı. 7 Haziran 1992’de Elçibey Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak 16 Haziran
1983’te görevinden çekilmek zorunda kaldı. Yerine Haydar Aliyev getirildi.
Azerbaycan'daki rejimin yerine oturamamasından yararlanan Dağlık Karabağ Ermenileri
Azerbaycan'dan ayrılmak istediler Bu durum Ermenistan ile Azarbaycan
arasında savaşa yol açtı. Dağlık Karabağ sorunu henüz çözülememiştir.
Azeriler, Bolşeviklerin hangi ilkesine dayanarak bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir?
Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ve Rusya’nın bu savaşa katılması iç sorunları
arttırdı. Özellikle Çanakkale’de İtilaf Devletleri’nin yenilmesinden sonra Çarlığa
karşı olanların etkisi daha da arttı. Nitekim 1917 yılı Şubat'ında Çarlık yıkıldı. Sosyal
demokratlar herkese eşitlik vereceklerini söylediler. Ekim 1917’de ise Bolşevikler
Rusya’da yönetime hakim oldular. Rusya egemenliği altında yaşayan ulusların eşit
olduğunu ilân ettiler. Rusya’da iç savaş başladı. Bolşeviklerin siyasal iktidarlarını
kurabilmek için iç savaşı kazanmaları gerekiyordu. Bunun için 3 Mart 1918’de Brest
Litovsk Andlaşması’nı yaparak Kafkaslardaki ordudan yararlanmaya çalıştılar.
Her ulusun kendi kaderini çizmesi ilkesini kabul eden Bolşevikler, 26-28 Mayıs
1918’de Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’ın ayrı ayrı bağımsızlığını kabul etmek
zorunda kaldılar.
Azerbaycan'ın yeniden bağımsızlığına kavuşmasında hangi örgüt etkili olmuştur?
Rusya’daki sosyalist sistem giderek halkın isteklerini karşılayamaz oldu. 1985’te
Sovyet yönetiminin başına geçen Mikhail Gorbaçov bunu gördü. Glasnost ve perestroyka
adı verilen yeni bir politika belirledi. Bu açıklık ve yeniden yapılanma politikasından
Azerbaycanlılar da yararlandı. Ebulfeyz Elçibey’in önderliğinde Halk
Cephesi adıyla bir örgüt kuruldu (19 Haziran 1989). Azerbaycan’a bağımsızlık verilmesi
istendi. Bu durum Moskova’nın hoşuna gitmedi. Ermeniler kışkırtılarak Ermeni-
Azeri çatışması yaratıldı. 19-20 Ocak 1990’da Kızıl Ordu Bakü’ye girdi. Bu durum
Halk Cephesi’nin yeraltına inmesine yol açtı. Mart 1990’da seçimler yapıldı ve
Ayaz Muttalibov Cumhurbaşkanı seçildi. 30 Ağustos 1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığı
ilân edildi. 18 Ekim 1991’de yapılan halk oylaması ile bu karar daha da pekiştirildi.
Ancak, Muttalibov halkla uyuşamadı. 25 Şubat 1992’de Suşa ve Hocalı’da
büyük katliamlar oldu. Bunun üzerine Muttalibov istifa etti. Mayıs ayında tekrar
cumhurbaşkanı oldu ise de halk bunu kabul etmedi. İsyan çıktı. Muttalibov Moskova’ya
kaçtı. 7 Haziran 1992’de Elçibey Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak 16 Haziran
1983’te görevinden çekilmek zorunda kaldı. Yerine Haydar Aliyev getirildi.
Azerbaycan'daki rejimin yerine oturamamasından yararlanan Dağlık Karabağ Ermenileri
Azerbaycan'dan ayrılmak istediler Bu durum Ermenistan ile Azarbaycan
arasında savaşa yol açtı. Dağlık Karabağ sorunu henüz çözülememiştir.